hudi gaerTianebuli samefos winaaRmdeg  
HOODV. THE UNITEDKINGDOM  
I. saqmis faqtobrivi mxare  
7. momCivani, devid hudi, aris britaneTis moqalaqe, dabadebuli 1970 wels. igi cxovrobs  
gaerTianebul samefoSi. qvemoT aRwerili movlenebis dros, igi msaxurobda rigiTad  
britaneTis armiis regularul jarSi.  
8. saqmisTvis mniSvnelovani movlenebis ganviTarebamde, momCivanma germaniaSi samjer  
TviTneburad datova Tavisi samxedro nawili. mesame SemTxvevamde, mas samxedro sasamarTlom  
winaswari patimroba Seufarda SeuracxyofisaTvis (SemdgomSi brali moexsna). mesamed  
gamgzavrebis Semdeg, igi nawilSi ar gamocxadda TiTqmis ornaxevari wlis ganmavlobaSi,  
xolo, 1993 wlis dekemberSi igi Cabarda samoqalaqo policias.  
A.  
momCivanis dakaveba da gasamarTleba samxedro sasamarTlos mier  
9. 1994 wlis 11 maiss momCivani orkviriani Svebulebis Semdeg nawilSi ar dabrunda  
(meoTxejer unebarTvod nawilis datoveba). 1994 wlis 27 noembers igi sakuTar saxlTan  
daakava samoqalaqo policiam. 1994 wlis 28 noembers samxedro eskortis TanxlebiT igi  
miiyvanes bromptonis yazarmaSi. evropis sasamarTlos winaSe mxareebma sadavod miiCnies is  
faqti, warudgines Tu ara momCivani meTaurs 1994 wlis 29 noembers, rogorc amas  
iTvaliswinebda 1972 wlis samxedro Sinaganawesis me-4 wesi (ix. punqti 29 qvemoT).  
10. momCivani Caketil patimrobaSi imyofeboda samxedro sasamarTlos mier misi saqmis  
ganxilvamde. igi moTavsebuli iyo sakanSi guSagis meTvalyureobis qveS, im SemTxvevebis  
garda, rodesac igi ramdenjerme gadaiyvanes saavadmyofoSi fsiqiatriuli daxmarebis  
aRmosaCenad.  
11. 1994 wlis dekemberSi an miaxloebiT am periodSi momCivans ecnoba, rom Sobis  
dResaswaulis Semdeg mas waradgendnen samxedro nawilis adiutantis winaSe. man Sobis  
dResaswaulamde daiqirava advokati, romelic momsaxurebas uwevda 1995 wlis 17 ianvramde.  
1995 wlis 4 ianvars momCivani wardga nawilis adiutantis winaSe. mas zogadad gaacnes  
mtkicebulebaTa CamonaTvali, uTxres waekiTxa es dokumenti da Seemowmebina, iyo Tu ara igi  
swori. momCivans misces gafrTxileba samxedro Sinaganawesis me-10 wesis Sesabamisad (ix.  
punqti 32 qvemoT).  
12. Tavdapirveli advokatis rCevisamebr, momCivanma moamzada Tavisi Cveneba da misi megobari  
gogonasganac moipova igi. es Cvenebebi Sedgenil iqna Sesabamisad 1995 wlis 4 da 19 ianvars.  
amis Semdeg samxedro sasamarTlom, romelsac Tavmjdomareobda misi meTauri, momCivans  
Seufarda winaswari patimroba. momCivanma samxedro xelisuflebis organoebs sTxova  
iuridiuli daxmarebis gaweva. sabraldebo daskvna, daTariRebuli 1995 wlis 25 ianvriT da  
xelmowerili meTauris mier, romelic Sedgenili iyo sasamarTlos momwvevi samxedro  
moxelis saxeliT, iTvaliswinebda or braldebas nawilis unebarTvod datovebasTan  
dakavSirebiT da or dezertirobis faqts, samxedro Zalebis Sesaxeb 1955 wlis kanonis  
Sesabamisad.  
13. miuxedavad imisa, rom momCivani mis axal damcvels Tebervlis dasawyisSi daukavSirda, am  
ukanasknelma momCivanis sasargeblod muSaoba daiwyo mxolod 1995 wlis 14 Tebervlis  
Semdgom, rodesac gamoica Tavdacvis saministros brZaneba momCivanisTvis iuridiuli  
daxmarebis gawevis Sesaxeb.  
1
14. 1995 wlis 17 martiT daTariRebuli uwyebiT, mowveul iqna saolqo samxedro  
sasamarTlo, romelsac unda ganexila momCivanis winaaRmdeg wayenebuli brali. sxdoma  
Catarda 1995 wlis 3 da 4 aprils. sxdomaze samxedro prokuroris TanaSemwed gamovida  
nawilis adiutanti. momCivanma, romelic sxdomaSi monawileobda damcvelTan erTad, Tavi  
damnaSaved ar cno.  
15. samxedro sasamarTlos sxdomaze momCivanis advokatma gaasaCivra is faqti, rom  
momCivanisa da misi megobari gogonas Cvenebebi gamoyenebuli iyo mtkicebulebad (policiisa  
da sisxlissamarTlebrivi mtkicebulebebis Sesaxeb 1984 wlis kanonis 78-e muxlis  
safuZvelze). mosamarTlem (moismina ra samxedro nawilis adiutantisa da momCivanis  
advokatis sityva) daadgina, rom 1972 wlis samxedro Sinaganawesis me-10 muxli ar  
darRveula.  
momCivanis  
iuridiuli  
warmomadgenlobisa  
da  
daculi  
procedurebis  
gaTvaliswinebiT, mosamarTlem aRniSna, rom is ver xedavda “SesaZlebeli iyo Tu ara kidev  
ufro samarTliani mopyroba” da amitom man uari Tqva momCivanis moTxovnis dakmayofilebaze.  
mosamarTlem sxdomis msvlelobisas, aseve ganmarta, rom “SegviZlia dadasturebul faqtad  
miviCnioT, rom adiutanti an adiutantis TanaSemwe uflebamosilia gamovides prokurorisa  
an prokuroris TanaSemwis rolSi nebismier samxedro sasamarTloSi”. momCivani damnaSaved  
iqna cnobili nawilis TviTneburi datovebis or braldebasa da dezertirobis erT  
braldebaSi, dezertirobis darCenili erTi braldeba miCneul iqna erT-erTi “TviTneburi  
datovebis” SemTxvevis nawilad. mas miusajes 8 TviT Tavisuflebis aRkveTa da samxedro  
samsaxuridan gaTavisufleba. Caketil patimrobaSi yofnis periodi CaiTvala sasjelis vadaSi.  
16. msjavrdebis dadasturebisa da gamamtyunebeli ganaCenis gamoqveynebis Semdeg, momCivanma  
saCivriT mimarTa samxedro kolegias. 1995 wlis 13 ivlisis weriliT samxedro kolegiam  
mas acnoba, rom saCivari ar dakmayofilda. amis Semdgom momCivanma droebiT gaTavisuflebis  
Sesaxeb gancxadebiT mimarTa samxedro saapelacio sasamarTlos mosamarTles, romelmac 1995  
wlis 13 seqtembers gancxadeba ar daakmayofila. es gadawyvetileba 1996 wlis 18 marts  
ZalaSi datova samxedro saapelacio sasamarTlom.  
B.  
warmoeba habeas corpus-is safuZvelze  
17. momCivanis patimrobaSi yofnis 72-e dRe miaxloebiT daemTxva 1995 wlis 7 Tebervals.  
amitom, 1972 wlis samxedro Sinaganawesis me-6 wesisa da dedoflis dadgenilebis 6.045(c)  
punqtis Tanaxmad (ix. punqtebi 31 da 38 qvemoT), sxdomis momwvevma sasamarTlo moxelem  
1995 wlis  
3
Tebervals gamoitana dadgenileba, romelsac Tan erTvoda umaRlesi  
mTavarsardlis Tanxmoba, momCivanis patimrobis gaxangrZlivebis Sesaxeb, raTa “Tavidan  
yofiliyo acilebuli misi gaqceva” sasamarTlo sxdomamde (e.w. “dayovnebis pataki”).  
18. moiTxova ra patakis asli da xelisuflebis organoebs ganucxada habeas corpus-is  
safuZvelze saCivris Setanis survilis Taobaze, momCivanis advokatma saCivari aRZra 1995  
wlis 17 Tebervals, romelSic igi ZiriTadad asaCivrebda patakis Sedgenis kanonierebas.  
momCivanis advokatma patakis asli miiRo 1995 wlis 20 Tebervals, ris Semdegac umaRles  
sasamarTloSi aRZrul saqmes axali gancxadebebi daurTo.  
19. 1995 wlis 21 Tebervals umaRlesma sasamarTlom saCivari ar daakmayofila. sasamarTlom  
daadgina, inter alia, rom pataki droulad da moTxovnaTa dacviT iyo Sedgenili.  
II.  
Sesabamisi Sida kanonmdebloba da praqtika  
20. zemoT aRweril movlenaTa ganviTarebis momentSi, samxedro mosamsaxureTa dakavebisa da  
maT mimarT samarTalwarmoebis Sesaxeb normebi mocemuli iyo 1995 wlis kanonSi  
SeiaraRebuli Zalebis Sesaxeb (SemdgomSi “1955 wlis kanoni”), 1972 wlis samxedro  
2
SinaganawesSi (SemdgomSi “1972 wlis Sinaganawesi”) da 1975 wlis dedoflis samxedro  
dadgenilebaSi (SemdgomSi “dedoflis dadgenileba”).  
21.samxedro sasamarTlos mier . momCivanis gasamarTlebis Semdeg kanonmdebloba Seicvala.  
A.  
dakaveba  
22. samxedro samarTlis qvemdebare piris dakavebis Taobaze brZanebas, romelsac brali edeba  
dezertirobaSi an samxedro nawilis unebarTvod datovebaSi, gamoscems am piris uSualo  
meTauri. brZaneba egzavneba samoqalaqo policias. brZanebis Sesabamisad dakavebuli piri  
SeZlebisdagvarad swrafad unda gadaeces samxedro xelisuflebas (1955 wlis kanonis 190A  
muxli).  
B.  
braldebaTa gamoZieba da dapatimreba  
23. amasTan dakavSirebuli wesebi gansxvavdeba imis mixedviT, braldebuli piri serJanti,  
rigiTia Tu oficeri. pirvel SemTxvevaSi, (romelic qvemoT aris aRwerili), uSualo  
meTauris uflebamosileba gamoZiebisa da braldebis mxardaWeris saqmeSi ufro farToa.  
1.  
1955 wlis kanoni  
24. dezertiroba da nawilis TviTneburad datoveba danaSauladaa aRiarebuli 1955 wlis  
kanoniT. dezertiroba isjeba ganusazRvreli vadiT, (rac damokidebulia saqmis ganmxilveli  
samxedro  
sasamarTlos  
uflebamosilebaze),  
xolo,  
TviTneburi  
datovebisTvis  
gaTvaliswinebuli maqsimaluri sasjeli aris ori wliT Tavisuflebis aRkveTa.  
25. 1955 wlis kanonis 75-e muxli adgens, rom dakavebuli samxedro samarTlis qvemdebare  
piris mimarT arsebuli eWvi gamoZiebul unda iqnes usafuZvlo dayovnebis gareSe da rac  
SeiZleba swrafad unda daiwyos samarTalwarmoeba mis dasasjelad an is unda  
gaTavisufldes. amasTan, Tu dakavebis periodi grZeldeba 8 dReze meti xnis ganmavlobaSi  
samxedro sasamarTlos mier saqmis ganxilvis gareSe, am piris uSualo meTauri adgens  
pataks (“dayovnebis pataki”) patimrobis gagrZelebis aucileblobis Taobaze da ugzavnis  
kanoniT gansazRvrul uwyebas. aseTi pataki unda gaigzavnos yovel 8 dReSi igive wesiT da  
igive uwyebas, sanam ar gaimarTeba samxedro sasamarTlos sxdoma, saqme ganxiluli ar iqneba  
gamartivebuli wesiT an braldebuli ar gaTavisufldeba.  
26. yvela mtkiceba, rom samxedro samarTlis qvemdebare pirma Caidina 1955 wlis kanoniT  
gaTvaliswinebuli danaSauli, braldebis saxiT unda ecnobos am piris uSualo meTaurs.  
samarTalwarmoebis dawyebamde, meTaurma unda gamoiZios isini (76-e muxli).  
27. gamoZiebis Semdgom, braldeba, (romlis ganxilvac gamartivebuli wesiT dauSvebelia),  
SeiZleba moixsnas, Tu meTauri Tvlis, rom samarTalwarmoebis gagrZeleba saWiro ar aris.  
2.  
1972 wlis Sinaganawesi  
29. 1972 wlis Sinaganawesis me-4 wesi adgens, rom rodesac piri dakavebulia samxedro  
uwyebis mier, misma meTaurma, garda im SemTxvevisa, rodesac es mizanSewonili ar aris, 48  
saaTSi im momentidan, rodesac man Seityo piris dakavebis Sesaxeb, unda uzrunvelyos, rom  
es piri waradginon mis winaSe, gaacnos mis mimarT wayenebuli brali da daiwyos saqmis  
gamoZieba. Tu gamoZieba ar daiwyo 48 saaTis ganmavlobaSi, meTaurma saqmis mdgomareobis  
Sesaxeb unda moaxsenos zemdgom pirs, aseve unda moaxsenos gamoZiebis dayovnebis mizezebi  
(me-4 wesis me-2 punqti).  
31. dauSvebelia braldebuli piris dapatimreba zedized, 72 dReze meti xnis ganmavlobaSi  
samxedro sasamarTlos mier misi saqmis ganuxilvelad, garda im SemTxvevisa, Tu sxdomis  
3
momwvevi sasamarTlo moxele gamoitans motivirebul werilobiT dadgenilebas braldebulis  
patimrobis vadis gagrZelebis Sesaxeb (me-6 wesi).  
32. me-10 wesis pirveli punqti adgens, rom mtkicebulebebis CamonaTvals adgens dakavebulis  
meTauri an meTauris mier daniSnuli sxva oficeri.  
33. braldebulis Cveneba, (maT Soris, dacvis mxaris mier gamoZaxebuli mowmeebis Cvenebebi)  
unda daerTos mtkicebulebebis CamonaTvals, rogorc misi ganuyofeli nawili (me-10 wesis  
me-4 punqti).  
34. sasamarTlo ganxilvisTvis saqmis gadagzavnamde meTaurma, sxva RonisZiebaTa Soris, me-13  
wesis Tanaxmad, zemdgom organos unda gaugzavnos mis mier xelmowerili sabraldebo  
daskvnis proeqti, mtkicebulebebis CamonaTvali, braldebulis daxasiaTeba, informacia misi  
yofaqcevis Sesaxeb samxedro samsaxuris periodSi da rekomendacia imasTan dakavSirebiT, Tu  
rogor unda ganxorcieldes samarTalwarmoeba (magaliTad, raionul samxedro, Tu saerTo  
samxedro sasamarTloSi). braldebaTa mxardaWeris sakiTxze saboloo gadawyvetilebas iRebs  
sxdomis momwvevi sasamarTlo moxele. is xelmoweriT adasturebs meTauris mier  
warmodgenil sabraldebo daskvnis proeqts.  
3.  
dedoflis dadgenileba  
35. dedoflis dadgenilebis 6.005 punqtis Tanaxmad, piri unda moTavsdes Caketil  
patimrobaSi, Tu es RonisZieba aucilebelia dakavebis periodSi am piris usafrTxoebisa an  
disciplinis SenarCunebis uzrunvelsayofad.  
37. punqti 6.007 adgens, (inter alia, im zogadi pirobis dacviT, rom piri tyuilubralod ar  
unda daakavon), rom meTauri valdebulia uzrunvelyos, rom piris patimrobis periodSi,  
patimrobis  
formis  
gaTvaliswinebiT,  
patimrobis  
sakiTxi  
mudmivad  
gadaxedvas  
eqvemdebarebodes. saWiroebis mixedviT, patimrobis forma SeiZleba Seicvalos an  
braldebuli SeiZleba gaTavisufldes.  
38. 6.045(c) punqtis Tanaxmad, pirma, romlis zedamxedvelobis qveS imyofeba braldebuli,  
braldebuls unda acnobos im piris samxedro wodeba, saxeli da samsaxuris nawili,  
romelic mas brals uyenebs, agreTve braldebis Sinaarsi da xasiaTi. punqti6.047 adgens, rom  
oficris an rigiTis mimarT wayenebuli braldeba ganxilul unda iqnes dauyovnebliv.  
Sesabamisad, dadgenilia, inter alia, rom sxdomis momwvevi sasamarTlo moxele sasamarTlo  
ganxilvis dayovnebis Sesaxeb yoveli patakis miRebisas unda darwmundes (Tu piri  
dapatimrebulia), rom patimrobis gagrZeleba mizanSewonilia (qvepunqtebi a da b). meoTxe  
patakis miRebisas sxdomis momwvevi moxele Tavis zemdgom samxedro mosamsaxures ugzavnis  
specialur pataks, romelSic miTiTebulia sasamarTlo ganxilvis dayovnebis mizezebi,  
sasamarTlo sxdomis Catarebis TariRi da patimrobis vadis gagrZelebis saWiroebis mizezebi  
(qvepunqti c). Tu braldebulis saqmis ganxilva ar moxdeba 72-e dRemde, es zemdgomi  
samxedro mosamsaxure, Tavis mxriv, specialur pataks ugzavnis umaRles mTavarsardals  
(qvepunqti d). aseTi patakis miRebis Semdeg aRniSnuli zemdgomi samxedro mosamsaxure da  
umaRlesi mTavarsardali iReben yvela SesaZlo zomas sasamarTlo ganxilvis dasaCqareblad  
(qvepunqti e).  
39. Tu braldebuli patimrobaSi imyofeba zedized 72 dRis ganmavlobaSi sasamarTlo  
ganxilvis Catarebis gareSe, maSin, 1972 wlis Sinaganawesis me-5 wesis Tanaxmad, dadgenileba  
patimrobis vadis gagrZelebis Sesaxeb SeiZleba gamotanil iqnes mxolod umaRlesi  
mTavarsardlis winaswari TanxmobiT. patakSi miTiTebuli unda iyos sasamarTlo ganxilvis  
dayovnebis mizezebi, sasamarTlo sxdomis Catarebis TariRi da patimrobis vadis gagrZelebis  
saWiroebis mizezebi (punqti 6.047(f)). dayovnebis pataki, rogorc wesi, braldebuls an mis  
wamomadgenels ar egzavneba.  
4
C.  
Habeas corpus  
40. Habeas corpus aris procedura, romlis safuZvelzec dakavebuls SeuZlia moiTxovos  
dauyovnebliv gaTavisufleba im motiviT, rom igi ukanonod aris dakavebuli. rogorc wesi,  
am SemTxvevaSi saqme umaRlesi sasamarTlos gansjadia. habeas corpus-is safuZvelze saqmis  
aRZvris ufleba aqvs samxedro mosamsaxuresac.  
D.  
iuridiuli daxmareba  
42. samxedro xelisufleba iuridiuli daxmarebiT ar uzrunvelyofs pirebs, romlebic  
gancxadebiT mimarTaven samoqalaqo sasamarTlos, agreTve maT, vinc warmoebas aRZravs habeas  
corpus-is safuZvelze. Tumca, aseTi warmoebis SemTxvevaSi, samarTlebrivi daxmarebis miReba  
SesaZlebelia samoqalaqo struqturebidan.  
E.  
samxedro sasamarTloebi  
43. 1955 wlis kanonis mixedviT, samxedro sasamarTloebis sistemaSi mTavari roli eniWeba  
“sasamarTlo sxdomis momwvev moxeles”. es moxele, (romelsac unda hqondes kanoniT  
dadgenili wodeba da meTaurobdes regularuli Zalebis qvedanayofs an qvedanayofs,  
romelSic msaxurobs braldebuli), pasuxismgebelia samxedro sasamarTlos yovel saqmeze.  
igi iRebs saboloo gadawyvetilebas braldebis Sinaarssa da xasiaTze da imis Sesaxeb, Tu  
romelma samxedro sasamarTlom unda ganixilos saqme. igive moxele pasuxismgebelia  
samxedro sasamarTlos sxdomis mowvevazec.  
sxdomis dawyebamde sxdomis momwvevma moxelem prokurorsa da mosamarTles unda gaugzavnos  
mtkicebulebebis CamonaTvali da SeuZlia miuTiTos, romeli mtkicebuleba SeiZleba iyos  
dauSvebeli. sxdomis momwvevi moxele uzrunvelyofs braldebis mxaris mowmeTa daswrebas  
sasamarTlo sxdomaze. igive moxeles gaaCnia damtkicebis uflebamosilebac. kerZod, samxedro  
sasamarTlos gadawyvetileba ZalaSi Sedis mxolod sxdomis momwvevi moxelis mier  
gadawyvetilebis damtkicebis Semdeg. sxdomis momwvev moxeles, moqmedebs ra damtkicebis  
uflebamosilebiT, SeuZlia aseve uari Tqvas damtkicebaze, gaauqmos an mTlianad an  
nawilobriv Secvalos Sefardebuli sasjeli.  
saqmis warmoeba komisiaSi  
47. 1997 wlis 1 dekembers komisiam miuReblad miiCnia momCivanis saCivari 1994 wlis 27  
noembramde mis patimrobaSi yofnasTan dakavSirebiT, xolo, saCivris danarCeni nawili  
misaRebad miiCnia. 1998 wlis 28 maisis moxsenebaSi, komisiam gamoTqva erTsulovani  
mosazreba, rom darRveulia me-5 muxlis me-3 da me-5, magram ara me-4 punqti, agreTve is,  
rom saWiro ar iyo saCivris ganxilva 13-e muxlTan mimarTebaSi. komisiam gamoTqva, aseve  
erTsulovani mosazreba imis Sesaxeb, rom darRveulia me-6 muxlis pirveli punqti  
samarTlianobis, damoukideblobisa da miukerZoeblobis moTxovnebis TvalsazrisiT, magram  
darRvevas adgili ar hqonia warmoebis sajaroobasTan dakavSirebiT da, rom saWiro ar iyo  
momCivanis moTxovnebis ganxilva me-6 muxlis pirvel da mesame punqtebTan mimarTebaSi.  
samarTlebrivi mxare  
I.  
konvenciis me-5 muxlis me-3 punqti savaraudo darRveva  
5
50. momCivanis gancxadebiT, misi winaswari patimroba ar Seesabameboda me-5 muxlis me-3  
punqtis moTxovnebs, romlis Tanaxmad:  
“…”  
A.  
gamoiyeneba Tu ara me-5 muxlis me-3 punqti  
51. mxareebs sadavod ar gauxdiaT me-5 muxlis me-3 punqtis gamoyenebis sakiTxi, xolo,  
sasamarTlos miaCnia, rom aSkaraa, rom es debuleba mocemul saqmeze gamoiyeneba. braldebebis  
xasiaTisa da Sefardebuli sasjelis gaTvaliswinebiT, momCivani daakaves safuZvliani eWvis  
safuZvelze, rom man Caidina “danaSauli”, razec saubaria me-5 muxlis pirveli punqtis (c)  
qvepunqtSi (ix. magaliTad, 1984 wlis 22 maisis gadawyvetileba saqmeze De Jong, Baljet and  
Van den Brink v. the Netherlands, Series A no. 77, gv. 21-22, §§ 42-44). garda amisa, momCivanis  
Caketil patimrobaSi yofna, rodesac igi imyofeboda sakanSi guSagis zedamxedvelobis qveS,  
uTanabrdeba dakavebas konvenciis miznebs (ix. 1976 wlis 8 ivnisis gadawyvetileba saqmeze  
Engel and Others v. the Netherlands, Series A no. 22, gv. 26, § 63).  
B.  
Sesrulda Tu ara me-5 muxlis me-3 punqti moTxovnebi  
52. momCivanma sasamarTlos ganucxada, rom igi meTaurTan ar miuyvaniaT 1994 wlis 29  
noembers, rogorc amas moiTxovda 1972 wlis Sinaganawesis me-4 wesi (ix. punqti 29 zemoT),  
radgan igi ver ixsenebda aseT faqts da mis dRiurSic an sxva werilobiT dokumentSi amis  
Sesaxeb aRniSnuli ar iyo. meore mxriv, momCivani acxadebda, rom meTaurs misTvis romc  
moesmina, 1972 wlis Sinaganawesis me-4 wesis mixedviT, is ver CaiTvleboda miukerZoebel  
pirad, radgan meTaurs garkveuli damatebiTi funqciebi hqonda sisxlissamarTlebrivi devnis  
stadiebze da TviTonve iyo pasuxismgebeli disciplinisa da wesrigis SenarCunebaze. amave  
konteqstSi momCivanma miuTiTa meTauris mier iuridiuli ganaTlebis arqonaze.  
53. dabolos momCivani amtkicebda, rom Sinaganawesis me-4 wesi ar iyo srulyofili sxva  
mizezTa gamoc, magaliTad, is ar iTvaliswinebs faqtebis werilobiT aRricxvas, imas, rom  
braldebuls Seatyobinon winaswar patimrobaSi moTavsebis mizezebi da, rom braldebuls  
SeeZlos winaswari patimrobis RonisZiebis gasaCivreba.  
54. komisiam Tavis moxsenebaSi aRniSna, rom momCivani sadavod ar xdida, rom igi meTaurs  
warudgines 1994 wlis 29 noembers, Tanaxmad 1972 wlis Sinaganawesis me-4 wesisa. magram  
daeTanxma ra momCivans, rom meTauris miukerZoebloba SeiZleba saeWvo yofiliyo misi  
uflebamosilebisa da valdebulebebis gaTvaliswinebiT, komisiam daaskvna, rom darRveulia  
me-5 muxlis me-3 punqti. am daskvnis gaTvaliswinebiT, komisiam saWirod aRar miiCnia me-5  
muxlis me-3 punqtTan dakavSirebiT momCivanis sxva moTxovnebis ganxilva.  
55. mTavrobam ganacxada, rom momCivans me-4 wesis Sesabamisad namdvilad mousmines 1994  
wlis 29 noembers da aRniSna, rom momCivans komisiis winaSe arc es faqti gauxdia sadavod  
da arc umaRles sasamarTloSi mis mier habeas corpus-is safuZvelze Setanil gancxadebaSi  
gaumaxvilebia amaze yuradReba. mTavrobam gaiziara komisiis daskvna me-5 muxlis me-3 punqtis  
darRvevis Sesaxeb da gamoTqva mosazreba, rom saWiro aRar iyo am muxlTan dakavSirebiT  
momCivanis sxva moTxovnebis ganxilva.  
56. rac Seexeba mxareTa faqtobriv davas imis Taobaze, 1994 wlis 29 noembers warudgines  
Tu ara momCivani meTaurs 1972 wlis Sinaganawesis Sesabamisad, sasamarTlos mTavrobis  
gancxadeba damajereblad miaCnia. momCivans SeeZlo am sakiTxis dayeneba komisiaSi mas Semdeg,  
rac komisiam gamoitana gadawyvetileba saqmis dasaSvebobis Sesaxeb, magram is ase ar  
moqceula. garda amisa, 1972 wlis Sinaganawesis me-4 wesis darRveva eqceoda habeas corpus-is  
safuZvelze samarTalwarmoebis sferoSi. momCivans araferi uTqvams am darRvevis Sesaxeb,  
rodesac man Seitana saCivari habeas corpus-is safuZvelze, romlis drosac asaCivrebda Sida  
6
kanonmdeblobis darRvevis faqtebs da romlis drosac mas igive warmomadgeneli hyavda,  
romelic axla am sasamarTloSi (ix. punqti 18 zemoT). am garemoebebSi, sasamarTlo me-5  
muxlis me-3 punqtTan dakavSirebul moTxovnas ganixilavs im varaudiT, rom momCivani  
meTaurs warudgines 1994 wlis 29 noembers 1972 wlis Sinaganawesis me-4 wesis Sesabamisad.  
57. rac Seexeba momCivanis gancxadebas meTauris miukerZoeblobis Sesaxeb me-4 wesiT  
gaTvaliswinebuli mosmenis konteqstSi, konvenciis organoebis precedentuli samarTlis  
Tanaxmad, Tu winaswari patimrobis Sefardebis Sesaxeb gadawyvetilebis miRebisas Cans, rom  
“kanoniT uflebamosili sasamarTlo xelisuflebis sxva warmomadgeneli” valdebuli iqneba  
warmoebis Semdgom etapze monawileoba miiRos prokuraturis warmomadgenlis saxiT, maSin  
is winaswari warmoebis etapze ar CaiTvleba mxareebisagan damoukidebel pirad, radgan  
Semdgom SeiZleba TviTon gaxdes samarTalwarmoebis mxare (ix. 1990 wlis 23 oqtombris  
gadawyvetileba saqmeze Huber v. Switzerland, Series A no. 188, gv. 18, §§ 42-43, da 1992 wlis  
26 noembris gadawyvetileba saqmeze Brincat v. Italy, Series A no. 249-A, gv. 11-12, §§ 20-21).  
sasamarTlom mxedvelobaSi miiRo meTauris uflebebi da movaleobebi, romlebic aRniSnulia  
23-e, 27-e, 28-e, 32-e da 34-e punqtebSi zemoT, romlebic amoqmeddeboda 1972 wlis  
Sinaganawesis me-4 wesis Sesabamisad momCivanis mosmenis Semdeg. aqedan gamomdinare, meTaurs  
sisxlissamarTlebrivi devnis Semdgom etapze arsebiTi roli unda Seesrulebina. marTalia,  
nawilis adiutanti xSirad asrulebs meTauris zogierT funqcias, (da am konkretul saqmeze  
asec moxda), aSkaraa, rom adiutanti am funqciebs asrulebs meTauris saxeliT, romelsac  
igi pirdapir eqvemdebareba wodebrivad. garda amisa, samxedro sasamarTlos sxdomaze  
mosamarTlem daadastura, rom nawilis adiutanti, rogorc wesi, saxeldeba rogorc  
prokurorisa an misi TanaSemwis funqciebis Semsrulebeli. am konkretul saqmezec man es  
funqciebi ganaxorciela.  
am garemoebebSi, sasamarTlo askvnis, rom momCivanis eWvi misi meTauris miukerZoeblobasTan  
dakavSirebiT, obieqturad gamarTlebulia.  
58. sasamarTlos,  
iseve  
rogorc,  
komisias,  
miaCnia,  
rom  
meTauris  
imavdrouli  
pasuxismgebloba disciplinisa da wesrigis SenarCunebaze warmoadgens kidev erT safuZvels  
braldebulisTvis, eWvi Seeparos mis miukerZoeblobaSi mis daqvemdebarebaSi myofi  
braldebulis winaswari patimrobis Sesaxeb gadawyvetilebis miRebisas. am mosazrebas  
aZlierebs dedoflis dadgenilebis punqti # 6.005 (ix. punqti 36 zemoT), romelic meTaurs  
uflebas aniWebs, uari Tqvas droebiT gaTavisuflebaze, Tu igi Tvlis, rom braldebulis  
gaTavisufleba zogadad an misi urTierToba sxva samxedro mosamsaxureebTan arasasurvelia  
“disciplinis interesebisTvis”.  
59. aRniSnuli daskvna aucilebels aRar xdis, gamokvleul iqnes momCivanis gancxadeba  
imasTan dakavSirebiT, rom meTaurs ar gaaCnia saTanado iuridiuli kvalifikacia.  
60. dabolos, me-4 wesis sxva aradamakmayofilebeli aspeqtebis Sesaxeb momCivanis  
gancxadebasTan dakavSirebiT, mTavrobam ganacxada, rom me-4 wesiT gaTvaliswinebuli  
procedura momCivans aZlevda “SesaZleblobas”, misTvis moesminaT da meTaurs ecnobebina misi  
dapatimrebis mizezebis Sesaxeb. amasTan dakavSirebiT, sasamarTlo aRniSnavs konvenciis me-5  
muxlis me-3 punqtiT gaTvaliswinebul saproceso da materialur moTxovnebs, romlebic  
“sasamarTlo xelisuflebis warmomadgenels” avalebs, piradad mousminos braldebuls,  
gamoikvlios winaswari patimrobis Sefardebis mxardamWeri da sawinaaRmdego yvela garemoeba  
da winaswari patimrobis Sefardebis Sesaxeb gadawyvetilebaSi miuTiTos is garemoebebi,  
romlebsac igi daeyrdno am gadawyvetilebis miRebisas (ix. 1979 wlis 4 dekembris  
gadawyvetileba saqmeze Schiesser v. Switzerland, Series A no. 34, gv. 13-14, § 31, da 1991 wlis  
26 ivnisis gadawyvetileba saqmeze Letellier v. France, Series A no. 207, gv. 18, § 35). imis  
dadgenisas,  
pirovnebis  
Tavisuflebis  
aRkveTis  
Sesaxeb  
gadawyvetilebis  
miRebis  
7
SidasamarTlebrivi procedurebi akmayofilebs Tu ara me-5 muxlis me-3 punqtis moTxovnebs,  
sasamarTlom, Tavis gadawyvetilebaSi saqmeze - Duinhof and Duijf v. the Netherlands - aRniSna  
gavrcelebul praqtikasTan SedarebiT “kanoniT dadgenili formaluri, aSkara moTxovnebis”  
upiratesi mniSvneloba (1984 wlis 22 maisis gadawyvetileba, Series A no. 79, gv. 15, § 34).  
magram zemoT, 57-e da 58-e punqtebSi aRniSnuli daskvnis gaTvaliswinebiT, sasamarTlo  
Tvlis, rom saWiro aRar aris am damatebiTi sasarCelo moTxovnis ganxilva.  
61. amitom, sasamarTlo adgens, rom darRveulia konvenciis me-5 muxlis me-3 punqti, radgan  
aseT garemoebebSi meTauri ar SeiZleboda miCneuliyo mxareebisagan damoukideblad.  
II.  
konvenciis me-5 muxlis me-4 punqtis darRveva  
2. momCivanma ganacxada, rom habeas corpus-is safuZvelze samarTalwarmoebis SemTxvevaSi  
samxedro xelisufleba ar uzrunvelyofda iuridiul daxmarebas da, radgan mas ar hyavda  
mis kmayofaze myofi pirebi, verc samoqalaqo xelisuflebis organoebidan miiRebda  
daxmarebas. amitom, momCivanis TqmiT, dairRva me-5 muxlis me-4 punqti, romlis Tanaxmad:  
“….”  
63. komisiam Tavis moxsenebaSi aRniSna, rom samxedro mosamsaxureebs hqondaT aseTi saxis  
samarTalwarmoebisas samoqalaqo xelisuflebis organoebidan iuridiuli daxmarebis miRebis  
ufleba (maT Soris, saswrafo iuridiuli daxmarebisa), da momCivans faqtobrivad hyavda  
warmomadgeneli 1994 wlis Sobis dResaswaulamde periodidan 1995 wlis ianvris Sua  
ricxvebamde da Semdgom, meore warmomadgeneli aiyvana 1995 wlis Tebervlis dasawyisidan da  
amJamadac am sasamarTloSic igi icavs mis interesebs. amitom komisiam daaskvna, rom  
konvenciis me-5 muxlis me-4 punqti ar darRveula.  
64. mTavroba daeTanxma komisiis daskvnas da sasamarTloSi saqmis mosmenisas daadastura,  
rom momCivans SeeZlo miemarTa samoqalaqo xelisuflebis organoebisTvis samarTlebrivi  
daxmarebis TxovniT, magram is ase ar moqceula.  
65. sasamarTlom miuTiTa, rom momCivanma ar gamoiyena samoqalaqo xelisuflebis  
organoebidan samarTlebrivi daxmarebis moTxovnis SesaZlebloba (ix. punqtebi 42 da 43  
zemoT) da aRniSna, rom momCivani winaswari patimrobis periodis udides nawilSi  
faqtobrivad ori advokatiT iyo warmodgenili, maT Soris, habeas corpus-is safuZvelze,  
samarTalwarmoebis drosac. am garemoebebSi, momCivanma ver daasabuTa, rom mas xeli ar  
miuwvdeboda iseT garantiebze, romlebic proporciuli iyo misi Tavisuflebis aRkveTis  
xasiaTisa (ix., magaliTad, 1992 wlis 12 maisis gadawyvetileba saqmeze Megyeri v. Germany,  
Series A no. 237-A, gv. 11-12, § 22).  
66. aqedan gamomdinare, sasamarTlo adgens, rom ar darRveula me-5 muxlis me-4 punqti.  
III.  
konvenciis me-5 muxlis me-5 punqtis savaraudo darRveva  
68. Tavad momCivans, konvenciis me-5 muxlis me-5 punqtze sasamarTlos winaSe saqmis  
ganxilvisas ar miuTiTebia. komisiam gamoTqva mosazreba, rom darRveulia me-5 muxlis me-5  
punqti, rac mTavrobas sasamarTlos winaSe ar gauprotestebia.  
3. radgan sasamarTlom daadgina me-5 muxlis me-3 punqtis darRveva (ix. punqti 61 zemoT) da  
mTavrobam daadastura, rom momCivans realurad ar hqonda sasamarTlos ZaliT aRsrulebadi  
ufleba darRvevis gamo zianis anazRaurebis moTxovnisa, sasamarTlos sxva araferi darCenia  
garda imisa, rom daadginos, rom darRveulia me-5 muxlis me-5 punqti (ix. magaliTad 1988  
8
wlis 29 noembris gadawyvetileba saqmeze Brogan and Others v. the United Kingdom, Series A no.  
145-B, gv. 35, § 67).  
IV.  
konvenciis me-6 muxlis pirveli da mesame punqtebis savaraudo darRveva  
73. momCivanma ganacxada, rom samxedro sasamarTlos mier misi saqmis ganxilva ar  
akmayofilebda konvenciis me-6 muxlis pirveli da mesame punqtebiT dadgenil moTxovnebs,  
kerZod:  
“…”  
74. sasamarTloSi momCivanma ZiriTadad gaasaCivra samxedro sasamarTlos damoukideblobisa  
da miukerZoeblobis sakiTxi.  
komisiam miiCnia, rom momCivanis saqme ar ganxilula damoukidebeli da miukerZoebeli  
sasamarTlos mier.  
gaiTvaliswina ra sasamarTlos gadawyvetileba zemoxsenebul Findlay-is saqmeze (gv. 279-83,  
§§ 68-80) da saqmeze Coyne v. the United Kingdom (1997 wlis 24 seqtemberi, Reports of  
Judgments and Decisions 1997-V, gv. 1854-55, §§ 54-58), mTavrobam ar gaaprotesta komisiis  
daskvna.  
75. garda amisa, momCivanma ganacxada, rom samxedro sasamarTlo ar iyo “kanonis safuZvelze  
Seqmnili” sasamarTlo. Semdeg, man me-6 muxlis pirveli da me-3(c) punqtebis safuZvelze  
gaaprotesta samxedro xelisuflebis sistemaSi iuridiuli daxmarebis ukmarisoba da  
aRniSna, rom is ar warudgenda Tavis da Tavisi megobari gogonas Cvenebebs nawilis  
adiutants, SesaZlebeli rom yofiliyo, iuridiuli warmomadgenlobis mopoveba.  
komisiam saWirod ar CaTvala am saCivrebis ganxilva.  
mTavrobam aRniSna, rom momCivanma miiRo iuridiuli daxmareba samxedro xelisuflebis  
organoebidan da samxedro sasamarTlom uari Tqva CvenebebTan dakavSirebiT momCivanis mier  
gamoTqmuli protestis dakmayofilebaze. amitom mTavrobam ganacxada, rom sasamarTlo unda  
daTanxmeboda komisias.  
76. sasamarTlo aRniSnavs, rom Findlay-is saqmeze man daaskvna, rom samxedro Zalebis Sesaxeb  
1955 wlis kanonis safuZvelze mowveuli saerTo samxedro sasamarTlo ar akmayofilebs  
konvenciis me-6 muxlis pirveli punqtis moTxovnebs, ZiriTadad imis gamo, rom sxdomis  
momwvevi moxele asrulebs mTavar rols sisxlissamarTlebriv devnaSi, is mWidrod aris  
dakavSirebuli prokuraturis organoebTan, samxedro sasamarTlos sxva wevrebTan SedarebiT  
aqvs maRali wodeba da uflebamosilia, garkveul SemTxvevebSi, daSalos samxedro  
sasamarTlo da uari Tqvas samxedro sasamarTlos mier gamotanili gadawyvetilebis  
damtkicebaze (ix. zemoxsenebuli gadawyvetileba Findlay-is saqmeze, gv. 279-83, §§ 68-80,  
agreTve punqti 45 zemoT). zemoxsenebul Coyne-s saqmeze sasamarTlo igive daskvnamde mivida  
saolqo samxedro sasamarTlosTan mimarTebaSi, romelic mowveuli iyo samxedro Zalebis  
Sesaxeb 1955 wlis kanonis safuZvelze.  
77. sasamarTlo ver xedavs raime gansxvavebas winamdebare saqmesa da zemoxsenebul Findlay-sa  
da Coyne-s saqmeebs Soris im nawilSi, rac exeba samxedro sasamarTlos organizaciaSi  
sxdomis momwvevi moxelis rols. aqedan gamomdinare, rogorc zemoT iqna aRniSnuli Findlay-  
is saqmeze, momCivanis saqmis ganmxilveli samxedro sasamarTlo ar iyo “damoukidebeli da  
miukerZoebeli” me-6 muxlis pirveli punqtis gagebiT.  
78. iseve rogorc, Findlay-is saqmeze (gv. 283, punqti 80), sasamarTlo saWirod ar miiCnevs  
me-6 muxlis pirvel punqtTan dakavSirebiT momCivanis saCivris calke ganxilvas, rom  
samxedro  
sasamarTlo  
ar  
iyo  
“kanonis  
safuZvelze  
Seqmnili”.  
zemoxsenebuli  
9
gadawyvetilebebisa da am saqmis garemoebebidan gamomdinare, kerZod, rom momCivanma Cvenebebi  
warmoadgina iuridiuli rCevidan gamomdinare, sasamarTlo igive daskvnamde midis momCivanis  
im moTxovnasTan mimarTebaSi, rom samxedro xelisuflebis sistema ar uzrunvelyofda  
sakmaris iuridiul daxmarebas.  
79. amitom, sasamarTlo adgens, rom darRveulia me-6 muxlis pirveli punqti, radgan  
samxedro sasamarTlo ar akmayofilebda damoukideblobisa da miukerZoeblobis moTxovnebs.  
aRniSnuli garemoebebis safuZvelze, sasamarTlo  
1.  
2.  
3.  
4.  
erTsulovnad acxadebs, rom darRveulia konvenciis me-5 muxlis me-3 punqti;  
erTsulovnad acxadebs, rom ar aris darRveuli me-5 muxlis me-4 punqti;  
erTsulovnad acxadebs, rom darRveulia me-5 muxlis me-5 punqti;  
erTsulovnad acxadebs, rom saWiro ar aris saqmis ganxilva konvenciis me-13 muxlTan  
mimarTebaSi;  
5.  
6.  
erTsulovnad acxadebs, rom darRveulia konvenciis me-6 muxlis pirveli punqti;  
Teqvsmeti xmiT erTis winaaRmdeg, acxadebs, rom es gadawyvetileba TavisTavad  
warmoadgens momCivanisTvis miyenebuli aramaterialuri zianis anazRaurebas;  
7.  
erTsulovnad acxadebs, rom  
(a)  
mopasuxe saxelmwifom momCivans sami Tvis vadaSi gaweuli xarjebis asanazRaureblad  
unda gadauxados 10 500 funti sterlingi, maT Soris damatebiTi Rirebulebis Tu sxva  
gadasaxadi, romelic SeiZleba daericxos aRniSnul Tanxas;  
(b)  
zemoaRniSnuli samTviani vadis gadacilebis SemTxvevaSi Tanxa gaizrdeba wliuri 7.5  
procentiT angariSis saboloo gasworebamde;  
8.  
erTsulovnad ar akmayofilebs sxva moTxovnebs zianis anazRaurebasTan dakavSirebiT.  
10