grauzinisi litvis winaaRmdeg  
GRAUZINIS V. LITHUANIA  
saqmis faqtobrivi mxare  
8. momCivani aris litvis moqalaqe, dabadebulia 1960 wels da cxovrobs qalaq  
klaipedaSi.  
9. 1997 wlis maisSi kafes mepatronem ganacxada, rom momCivanma igi scema da daemuqra,  
rom mis qonebas daepatroneboda.  
10. momCivani daakaves 1997 wlis 19 maiss. 1997 wlis 21 maiss igi waradgines klaipedas  
raionuli sasamarTlos winaSe, romelmac gasca misi dapatimrebis brZaneba. sasamarTlom  
motivis saxiT miuTiTa, rom eWvis arsebobis periodSi momCivans SeeZlo Caedina sxva  
danaSaulic.  
11. 1997 wlis 22 maiss momCivani msjavrdebul iqna sxvisi qonebis ZaladobiT  
dauflebis mcdelobis gamo.  
12. 1997 wlis 27 ivniss momCivanma es gadawyvetileba gaasaCivra da, sxva moTxovnebTan  
erTad, ganacxada, rom ar arsebobda misi dapatimrebis safuZveli da moiTxova misi giraoTi  
gaTavisufleba.  
13. 1997 wlis 3 ivliss klaipedas saolqo sasamarTlom saapelacio saCivari ar  
daakmayofila. sxdomas ar eswreboda Tavad momCivani, magram eswreboda misi advokati.  
saolqo sasamarTlom ganacxada, rom momCivani waradgines raionuli sasamarTlos winaSe,  
romelmac gasca dapatimrebis brZaneba. saolqo sasamarTlos TqmiT, aqedan gamomdinare,  
raionul sasamarTlos SeeZlo, momCivanis pirovnebisa da midrekilebis gaTvaliswinebiT,  
misi dapatimrebis mizanSewonilobis gansazRvra. amgvarad, saapelacio sasamarTlos daskvniT,  
pirveli instanciis sasamarTlom kanonzomierad gansazRvra dapatimrebis safuZvlad  
momCivanis mier axali danaSaulebis Cadenis saSiSroeba.  
14.  
1997 wlis 17 ivliss klaipedas raionulma sasamarTlom gazarda momCivanis  
dapatimrebis vada. am process Tavad momCivani ar eswreboda, magram eswreboda misi  
advokati. sasamarTlos aRar miuTiTebia motivad momCivanis mier danaSaulis SesaZlo  
Cadena, dapatimrebis vadis gagrZelebis motivad man daasaxela axali safuZvlebi, – rom  
momCivani SeiZleba gaqceuliyo da, amasTan, zegavlena moexdina mowmeebze.  
15. 1997 wlis 5 seqtembers momCivanma es ganCineba gaasaCivra da, sxvaTa Soris,  
ganacxada, rom misi dapatimreba (detention on remand) ewinaaRmdegeba Sida kanonmdeblobas da  
konstitucias. kerZod, man ganacxada, rom gadawyvetileba dapatimrebis Sesaxeb miRebuli  
iyo TviTneburad, radgan sasamarTlos ar warmoudgenia raime mtkicebuleba, rac  
daadasturebda, rom igi SeiZleba gaqceuliyo da zegavlena moexdina mowmeebze. man  
moiTxova giraoTi gaTavisufleba.  
16. 1997 wlis 9 seqtembers klaipedas saolqo sasamarTlos mosamarTlem saapelacio  
saCivari ganuxilvelad daabruna ukan. man momCivans werilobiT acnoba, rom sisxlis  
samarTlis saproceso kodeqsi ar iTvaliswinebda dapatimrebis vadis gaxangrZlivebis  
Sesaxeb gadawyvetilebis gasaCivrebis SesaZleblobas.  
17. 1997 wlis 16 oqtombers klaipedas raionuli sasamarTlos mosamarTlem mxareTa  
dauswreblad  
gamoitana  
dadgenileba  
braldebulis  
samarTalSi  
micemis  
Sesaxeb.  
gadawyvetilebaSi mosamarTlem aRniSna, rom momCivans patimrobis vada unda gagrZeleboda.  
Tumca miTiTebuli ar iyo am gadawyvetilebis miRebis safuZvlebi da  
patimrobis  
1
xangrZlivoba. mosamarTles ar gauTvaliswinebia momCivanis mtkiceba, rom patimrobaSi is  
ukanonod imyofeboda.  
18. SemdgomSi, mas sxva brali, kerZod, sazogadoebrivi wesrigis darRveva wauyenes. 1988  
wlis 24 Tebervals klaipedas raionulma sasamarTlom mas gamoutana gamamtyunebeli  
ganaCeni da miusaja 1 wliTa da 4 TviT Tavisuflebis aRkveTa. momCivans pirveli  
instanciis sasamarTlos ganaCeni ar gausaCivrebia.  
19. sasjelis moxdis Semdgom momCivani gaaTavisufles.  
II. Sesabamisi Sida kanonmdebloba  
104-e muxlis pirveli punqti (ZalaSi iyo 1998 wlis 24 ivnisamde):  
“... dakavebuli piri sasamarTlos unda waredginos ara ugvianes 48 saaTisa... mosamarTlem unda  
moisminos piris mosazreba misi dakavebis safuZvlebTan dakavSirebiT. dakiTxvaSi monawileobis  
ufleba aqvs prokurorsa da dakavebuli piris advokats. dakiTxvis Semdeg mosamarTle gamoscems  
brZanebas piris dapatimrebis Sesaxeb, patimrobis vadis miTiTebiT, an auqmebs an cvlis winaswari  
patimrobis RonisZiebas.  
... sasamarTlosTvis saqmis gadacemis Semdeg ... [sasamarTlos] SeuZlia winaswari patimrobis  
daweseba, Secvla an gauqmeba”  
106-e muxlis me-3 punqti (ZalaSi iyo 1998 wlis 24 ivnisamde):  
patimrobis vadis gasagrZeleblad [winaswari gamoZiebis etapze] mosamarTle valdebulia  
daniSnos sasamarTlo sxdoma, romelSic savaldebuloa dacvis mxaris, prokurorisa da, Tu  
saWiroa, dapatimrebuli piris monawileoba”  
109-e muxlis pirveli punqti (ZalaSi iyo 1998 wlis 24 ivnisamde):  
winaswari gamoZiebis etapze, dapatimrebul pirs an mis advokats ufleba aqvT Seitanon  
saCivari [saapelacio sasamarTloSi] patimrobis RonisZiebis gamoyenebis Taobaze ... saCivris  
ganxilvis mizniT SeiZleba dainiSnos sxdoma, romelSic dapatimrebuli pirisa da misi  
advokatis an mxolod advokatis monawileobaa savaldebulo. sxdomaze prokuroris daswreba  
savaldebuloa.  
[saapelacio sasamarTlos] miRebuli gadawyvetileba sabolooa da sakasacio wesiT  
gasaCivrebas ar eqvemdebareba.  
patimrobis vadis xelaxla gagrZelebis sakiTxis ganxilvisas dasaSvebia misi xelaxla  
gasaCivreba.”  
249-e muxlis pirveli punqti:  
sxdomaze  
braldebulis  
samarTalSi  
micemis  
sakiTxis  
ganxilvisas  
mosamarTlem  
erTpirovnulad an sasamarTlom unda daadginos ...  
11) sworad SeirCa Tu ara aRkveTis RonisZieba”.  
250-e muxlis pirveli punqti:  
2
Tu sasamarTlo daadgens, rom arsebobs sakmarisi safuZveli braldebulis samarTalSi  
misacemad, sxdomaze mosamarTle erTpirovnulad an sasamarTlo...  
2) wyvets aRkveTis RonisZiebis gamoyenebis sakiTxs...”  
297-e muxli:  
“… saqmis ganxilvis gadadebis SemTxvevaSi ... sasamarTlo ganixilavs procesis mxareTa  
Suamdgomlobebs da iRebs gadawyvetilebas maT Sesaxeb.”  
372-e muxlis me-4 punqti (ZalaSi 1999 wlis 1 ianvramde, ukve gauqmebuli):  
sasamarTlos gadawyvetileba, romelic adgens, cvlis an auqmebs aRkveTis RonisZiebas ...  
gasaCivrebas ar eqvemdebareba... .”  
samarTlebrivi mxare  
I. konvenciis me-5 muxlis me-3 punqtis savaraudo darRveva  
22. momCivanma ganacxada, rom mis mimarT darRveulia me-5 muxlis me-3 punqti, romlis  
Tanaxmad:  
“...”  
23. momCivanis TqmiT, misi dapatimrebis Semdgomi Tveebis ganmavlobaSi igi ganmeorebiT ar  
warudgeniaT mosamarTlis winaSe, anu maSin, rodesac klaipedas saolqo sasamarTlom misi  
saapelacio saCivari dapatimrebis brZanebis Taobaze 1997 wlis 21 maiss ganixila da,  
rodesac klaipedas raionulma sasamarTlom gaugrZela patimrobis vada 1997 wlis 17  
ivlissa da 16 oqtombers.  
24. mTavrobis TqmiT, me-5 muxlis me-3 punqti ar moiTxovs momCivanis mosamarTlis  
winaSe ganmeorebiT wardgenas.  
25. sasamarTlo aRniSnavs, rom momCivani wardga mosamarTlis winaSe dakavebidan ori  
dRis Semdeg. aqedan gamomdinare, me-5 muxlis me-3 punqtiT garantirebuli ufleba ar  
darRveula. sasamarTlo miuTiTebs, rom momCivanis gancxadeba imasTan dakavSirebiT, rom igi  
mosamarTlisTvis momdevno Tveebis ganmavlobaSi unda waredginaT ganmeorebiT, ganxilul  
unda iqnes konvenciis me-5 muxlis me-4 punqtis mixedviT (ix. mutatis mutandis, 2000 wlis 11  
ivnisis gadawyvetileba saqmeze Trzaska v. Poland, no. 25792/94, §§ 70-79).  
mocemul garemoebebSi, sasamarTlos azriT, me-5 muxlis me-3 punqti ar moicavs  
mosamarTlis winaSe piris ganmeorebiT miyvanis uflebas(ix., mutatis mutandis, Jecius v.  
Lithuania, no. 34578/97, 31.7.2000, §§ 84-87).  
26. aqedan gamomdinare, ar aris darRveuli konvenciis me-5 muxlis me-3 punqti.  
3
II. konvenciis me-5 muxlis me-4 punqtis savaraudo darRveva  
27. momCivanis gancxadebiT, mis mimarT dairRva me-5 muxlis me-4 punqti, romlis  
Tanaxmad:  
“...”  
28. am debulebis safuZvelze, momCivanma kvlav ganacxada, rom igi ganmeorebiT ar  
waradgines mosamarTlis winaSe (ix. agreTve punqti 23 zemoT).  
garda amisa, man aRniSna, rom sisxlis samarTlis saproceso kodeqsis 372-e muxlis me-4  
punqtis ZaliT, mas faqtobrivad waarTves patimrobis vadis gagrZelebis Sesaxeb  
gadawyvetilebis gasaCivrebis SesaZlebloba.  
dabolos, man ganacxada, rom 1997 wlis 16 oqtombers klaipedas raionuli sasamarTlos  
mosamarTlem mas winaswari patimrobis vada gaugrZela mxareTa mosmenis gareSe, riTac  
daarRvia momCivanis ufleba gaasaCivros misi dapatimrebis kanoniereba SejibrebiTobis  
principis safuZvelze.  
29. mTavroba amtkicebda, rom konvenciis me-5 muxlis me-4 punqti ar moiTxovs piris  
ganmeorebiT wardgenas mosamarTlis winaSe.  
garda amisa, mTavrobam aRniSna, rom am SemTxvevaSi daculi iyo me-5 muxlis me-4 punqtiT  
dadgenili moTxovnebi. kerZod, momCivanis saCivari 1997 wlis 21 maisis dapatimrebis  
brZanebis Taobaze ganxilul iqna saolqo sasamarTlos mier SejibrebiTobis principis  
dacviT.  
rac Seexeba wess, romlis Tanaxmad moxda momCivanis patimrobis vadis gagrZeleba,  
mTavrobam ganacxada, rom momCivanis advokati eswreboda raionuli sasamarTlos 1997 wlis  
17 ivlisis sxdomas. miuTiTa ra am sasamarTlos precedentul samarTalze (Sanchez-Reisse  
v. Switzerland, 1986 wlis 21 oqtomberi, Series A. no. 107), mTavrobam aRniSna, rom 1997 wlis  
16 oqtombris sxdomaze aucilebeli ar iyo mxareTa monawileoba, radgan “werilobiTi  
warmoebac” akmayofilebda me-5 muxlis me-4 punqtiT dadgenil moTxovnebs.  
30. sasamarTlo aRniSnavs, rom me-5 muxlis me-4 punqti dapatimrebul an dakavebul pirs  
aZlevs uflebas, aRZras saCivari yvela im procedurul, Tu materialur samarTlis  
sakiTxTan dakavSirebiT, rasac SeiZleba mniSvneloba hqondes dapatimrebisa an dakavebis  
“kanonierebis” dadgenisTvis, konvenciis miznebisaTvis (ix. 1998 wlis 29 noembris  
gadawyvetileba saqmeze Brogan and Others v. the United Kingdom, Series A no. 145-B, gv. 34-35,  
§ 65).  
31. garda amisa, am sakiTxis ganmxilveli Sidasaxelmwifoebrivi sasamarTlo unda  
uzrunvelyofdes “sasamarTlo warmoebis garantiebs”. warmoeba unda efuZnebodes  
SejibrebiTobis princips da yovelTvis uzrunvelyofili unda iyos mxareebs – prokurorsa  
da dakavebuls Soris ZalTa Tanasworobis principi. Tu piris dakavebis sakiTxi  
ganekuTvneba me-5 muxlis pirveli punqtis farglebs, maSin sasamarTlo sxdomis Catareba  
aucilebelia (ix. zemoxsenebuli gadawyvetileba Trzaska-s saqmeze, punqti 74).  
32. TviTon me-5 muxlis me-4 punqti TavisTavad ar iZleva dapatimrebis brZanebisa an misi  
gagrZelebis Taobaze gadawyvetilebis gasaCivrebis uflebas, radgan masSi laparakia  
“saCivris aRZvraze” da ara “gasaCivrebaze”. me-5 muxlis me-4 punqtis mixedviT, erTi  
organos Carevac sakmarisia, oRond im pirobiT, rom mimdinare proceduras aqvs sasamarTlo  
warmoebis xasiaTi da pirs, aRkveTis RonisZiebis xasiaTis gaTvaliswinebiT, aZlevs  
Sesabamis garantiebs (ix. zemoxsenebuli gadawyvetileba Jecius-is saqmeze, punqti 100).  
magram Tu SidasamarTlebrivi sistema iTvaliswinebs gasaCivrebis SesaZleblobas, maSin  
4
saapelacio organoc unda akmayofilebdes me-5 muxlis me-4 punqtis moTxovnebs (ix.  
gadawyvetileba saqmeze Toth v. Austria, 1991 wlis 12 dekemberi,Series A no. 224, § 84).  
33. ubrundeba ra am konkretuli saqmis garemoebebs, sasamarTlo miuTiTebs, rom  
momCivanis mimarT winaswari patimrobis gamoyenebis brZaneba gaica maSin, rodesac igi 1997  
wlis 21 maiss waradgines klaipedas raionuli sasamarTlos winaSe.  
litvis Sida kanonmdebloba mas aZlevda aRniSnuli gadawyvetilebis gasaCivrebis  
SesaZleblobas, xolo, am SemTxvevaSi me-5 muxlis me-4 punqti gamoiyeneba. daaxloebiT eqvsi  
kviris Semdeg, 1997 wlis 3 ivliss saapelacio saCivari ganixila klaipedas saolqo  
sasamarTlom, romelSic monawileobda momCivanis warmomadgeneli da ara TviTon.  
im dros moqmedi sisxlis samarTlis saproceso kodeqsis 109-e muxlis me-3 punqtis  
Tanaxmad, patimrobis vadis gagrZelebasTan dakavSirebuli warmoeba iTvleboda xelaxal  
gasaCivrebad. aqedan gamomdinare, sasamarTlo miiCnevs, rom 1997 wlis 17 ivliss klaipedas  
raionuli sasamarTlos mier patimrobis vadis gagrZelebac xvdeba konvenciis me-5 muxlis  
me-4 punqtiT dadgenili garantiebis moqmedebis farglebSi. magram momCivans monawileoba ar  
miuRia sxdomaSi, romelic Catarda patimrobis pirvelad Sefardebidan ramdenime kviris  
Semdeg. am sxdomaze sasamarTlom winaswari patimrobis Sefardebis Zveli motivi (momCivanis  
mier danaSaulis SesaZlo xelaxla Cadena) Secvala axliT (gaqceva an mowmeebze zegavlenis  
moxdena).  
aqedan gamomdinare, momCivans, konvenciis me-5 muxlis me-4 punqtis gagebiT, ar hqonda  
dacvis meqanizmi. amas adasturebs is faqti, rom momCivani cdilobda gaesaCivrebina  
gadawyvetileba patimrobis Sesaxeb, magram uari eTqva klaipedas saolqo sasamarTlos mier  
1997 wlis 9 seqtembris weriliT. garda amisa, 1997 wlis 16 oqtombers sasamarTlom  
piris winaswar patimrobaSi datovebis Sesaxeb gadawyvetileba gamoitana rogorc  
prokuroris, ise momCivanis dauswreblad.  
34. mxedvelobaSi iRebs ra, Tu ra safrTxe emuqreboda momCivans – e.i. mis pirad  
Tavisuflebas, agreTve sxvadasxva gadawyvetilebebs Soris gasul dros da winaswari  
patimrobis safuZvlis Secvlas, sasamarTlo miiCnevs, rom momCivanis daswreba 1997 wlis  
3 ivlisisa da 17 ivlisis sxdomebze aucilebeli iyo, raTa mas advokatisTvis miewodebina  
saWiro informacia da instruqcia.  
amitom, mTlianobaSi, am da Semdgomi warmoebis dros momCivans ar mieca misi dakavebis  
kanonierebaze efeqturi kontrolis saSualeba, rac warmoadgens konvenciis me-5 muxlis me-  
4 punqtiT gaTvaliswinebul moTxovnas.  
am garemoebebis safuZvelze, sasamarTlo midis daskvnamde, rom momCivans ar hqonda  
misTvis Sefardebuli Tavisuflebis aRkveTis RonisZiebis adekvaturi garantiebi.  
35. aqedan gamomdinare, darRveulia me-5 muxlis me-4 punqti.  
aRniSnuli garemoebebis safuZvelze, sasamarTlo erTsulovnad  
1. acxadebs, rom ar aris darRveuli konvenciis me-5 muxlis me-3 punqti;  
2. acxadebs, rom darRveulia konvenciis me-5 muxlis me-4 punqti;  
3. acxadebs:  
(a) rom mopasuxe saxelmwifom momCivans sami Tvis vadaSi im TariRidan, rodesac  
konvenciis 44-e muxlis me-2 punqtis mixedviT es gadawyvetileba ZalaSi Seva,  
gadauxados:  
(i) 5000 (xuTi aTasi) litvuri lati aramaterialuri zianis asanazRaureblad;  
5
(ii) 3000 (sami aTasi) litvuri lati gaweuli sasamarTlo xarjebis asanazRaureblad,  
agreTve damatebiTi Rirebulebis gadasaxadi, rac SeiZleba am Tanxas daericxos;  
(b) rom aRniSnuli vadis gadacilebis SemTxvevaSi, mopasuxem momCivans unda gadauxados  
wliuri 9.5 procenti angariSis saboloo gasworebamde;  
6