saqme `zelinski, pradali da gonzalesi safrangeTis winaaRmdeg~  
CASE OF ZELINSKI AND PRADAL AND GONZALEZ AND OTHERS v. FRANCE  
(# 24846/94 da 34165/96-34173/96 gaerTianebuli ganacxadebi)  
ganCineba  
strasburgi G  
1999 wlis 28 oqtomberi  
saqmeSi `zelinski, pradali da gonzalesi safrangeTis winaaRmdeg~  
adamianis uflebaTa evropulma sasamarTlom, Seikriba ra didi palatis saxiT  
adamianis uflebaTa da ZiriTad TavisuflebaTa dacvis konvenciis (SemdgomSi  
`konvencia~) 27-e muxlis (romelic Sesworebulia #11 oqmiT1) da sasamarTlos  
reglamentis2 Sesabamisi debulebebis safuZvelze Semdegi SemadgenlobiT:  
b-ni l. vildhaberi, prezidenti  
b-ni l. ferari bravo  
b-ni l. kafliSi  
b-ni j. makarCiki  
b-ni u. furmani  
b-ni k. iungvierti  
b-ni m. fiSbaxi  
b-ni b. zupanCiCi  
q-ni n. vajiCi  
b-ni j. hedigani  
q-ni u. Tomaseni  
q-ni m. caca-nikolovska  
b-ni t. pantiru  
b-ni e. levici  
b-ni k. traja  
q-ni s. botuCarova  
b-ni a. bake _ ad hoc mosamarTle  
da aseve registratoris moadgile, b-ni boer-bukikio,  
imsjela ra ganmartoebiT 1999 wlis 26 maissa da 29 seqtembers,  
1999 wlis 29 seqtembers gamoitana Semdegi ganCineba:  
procedura  
1. saqme `zelinski da pradali safrangeTis winaaRmdeg~ gadaeca sasamarTlos  
konvenciis3 adre moqmedi me-19 muxlis Sesabamisad adamianis uflebaTa komisiis  
(SemdgomSi `komisia~) mier 1997 wlis 25 oqtombers da safrangeTis mTavrobis mier  
(SemdgomSi `mTavroba~) 1997 wlis 11 dekembers. saqme `gonzalesi da sxvebi  
safrangeTis winaaRmdeg~ sasamarTlos gadaeca 1998 wlis 9 dekembers komisiis mier  
konvenciis Sesworebuli me-19 muxlis Sesabamisad. orive saqme ganxiluli iqna  
konvenciis adre moqmedi 32-e muxlis pirveli punqtisa da 47-e muxlis Sesabamisad.  
am ori saqmis safuZveli iyo safrangeTis 11 moqalaqis 11 ganacxadi (# 24846/94 da  
# 34165/96-dan 34173/96-mde, es ukanasknelni komisiam SeaerTa 1997 wlis 9 aprils)  
safrangeTis winaaRmdeg konvenciis adre moqmedi 25-e muxlis Sesabamisad. pirveli  
ganacxadi Seitanes b-nma benua zelinskim da b-nma martin pradalma 1994 wlis 5  
ivliss, meore ganacxadi – q-nma Janin gonzalesma 1996 wlis 19 agvistos, xolo  
danarCeni 8 ganacxadi – q-nma martin marim, q-nma anita delakeriem, b-nma gi  
Sreiberma, q-nma monika kernma, b-nma paskal gontiem, q-nma nikol Sreiberma, q-nma  
Josian memetom da b-nma klod kosutam 1996 wlis 9 seqtembers.  
komisiis Txovna Seexeboda adre moqmed 44-e da 48-e muxlebs da safrangeTis  
deklaracias, romelSic man aRiara sasamarTlos savaldebulo iurisdiqcia (adre  
moqmedi muxli 46). mTavrobis ganacxadi exeboda adre moqmed 48-e muxls. Txovnisa  
da ganacxadis mizani iyo, miRebuliyo gadawyvetileba imis Taobaze, warmoadgenda  
Tu ara saqmeSi gamoaSkaravebuli faqtebi mopasuxe saxelmwifos mier misTvis  
konvenciis me-6 muxlis pirveli punqtiTa da me-13 muxliT dakisrebuli  
valdebulebebis darRvevas.  
2. sasamarTlos adre moqmedi A wesebis4 33-e wesis me-3 punqtis `d~ qvepunqtis  
Sesabamisad Catarebuli gamokvlevis pasuxad b-nma zelinskim da b-nma pradalma  
ganacxades, rom surdaT procesSi monawileoba da daniSnes iuristi, romelic maT  
warmoadgenda (adre moqmedi 30-e wesi).  
3. pirveli saqmis, ganaskuTrebiT ki me-11 oqmis ZalaSi Sesvlamde wamoWrili  
proceduruli sakiTxebis gansaxilvelad Seqmnili palatis (konvenciis adre  
moqmedi 43-e muxli da adre moqmedi 21-e wesi) Tavmjdomarem b-nma bernardtma  
registratoris  
meSveobiT  
werilobiTi  
proceduris  
Catarebis  
Sesaxeb  
konsultaciebi gamarTa mTavrobis warmomadgenelTan, b-ni zelinskisa da b-ni  
pradalis advokatTan da komisiis delegatTan. amis Sedegad miRebuli  
gadawyvetilebis Sesabamisad registratorma miiRo ganmcxadebelTa memorandumi da  
mTavrobis memorandumi 1998 wlis 27 aprils.  
4. 1998 wlis 1 noembers me-11 oqmis ZalaSi Sesvlis Semdeg da misi me-5 muxlis me-5  
punqtis debulebebis Sesabamisad saqme gadaeca sasamarTlos did palatas. did  
palataSi ex officio Sedioda b-ni j.p. kosta, safrangeTis sasargeblod arCeuli  
mosamarTle (konvenciis 27-e muxlis me-2 punqti da sasamarTlos wesebis 24-e wesis  
me-2 wesi), b-ni vildhaberi, sasamarTlos Tavmjdomare, q-ni e. palmi, sasamarTlos  
Tavmjdomaris moadgile, da b-ni m. fiSbaxi, seqciis Tavmjdomaris moadgile  
(konvenciis 27-e muxlis me-3 punqti da 24-e wesis me-3 da 5(a) punqtebi). didi  
palatis danarCen wevrebad dainiSnen b-ni l. ferari bravo, b-ni gaukur  
iorundsoni, b-ni l. kafliSi, b-ni l. furmani, b-ni k. iungvierti, b-ni b. zupanCiCi,  
q-ni n. vajiCi, b-ni j. hedigani, q-ni u. Tomaseni, q-ni m. caca-nikolovska, b-ni t.  
pantiru, b-ni e. levici da b-ni k. traJa (24-e wesis me-3 punqti da me-100 wesis me-4  
punqti).  
Semdeg b-ni kosta gadaayenes didi palatis wevrobidan (wesi 28). Sesabamisad,  
mTavrobam ad hoc mosamarTled airCia b-ni a. bake (konvenciis 27-e muxli da 29-e  
wesis pirveli punqti). mogvianebiT b-nma makarJikma da q-nma botuCarovam Secvales  
q-ni palmi da b-ni gaukur iorundsoni, romelTac aRar SeeZloT monawileoba  
saqmis Semdgom ganxilvaSi (24-e wesis me-5 (b) punqti).  
5. me-100 wesis pirvel punqtTan da 24-e wesis me-6 punqtTan erTobliobaSi me-11  
oqmis me-5 muxlis me-4 punqtis debulebebis Sesabamisad, didi palatis kolegiam  
1999 wlis 14 ianvars gadawyvita, rom gonzalesisa da sxvebis saqme ganexila imave  
did palatas, romelic Seikriba zelinskisa da pradalis saqmis gansaxilvelad.  
mogvianebiT mTavrobis ganacxadis safuZvelze didma palatam gadawvita ori saqmis  
SeerTeba (43-e wesis pirveli punqti).  
6. registratoris meSveobiT b-nma vildhaberma gamarTa konsultaciebi werilobiTi  
proceduris organizebis Sesaxeb mTavrobis warmomadgenelTan, ganmcxadeblebis  
advokatTan da komisiis delegatTan. amis Sedegad miRebuli gadawyvetilebis  
Sesabamisad registratorma miiRo ganmcxadebelTa memorandumi 1999 wlis 23 marts  
da mTavrobis memorandumi 1999 wlis 25 marts.  
7. sasamarTlos miwveviT (99-e wesi) komisiam wargzavna Tavisi erT-erTi wevri b-ni  
noviki didi palatis winaSe procesSi monawileobis misaRebad.  
8. Tavmjdomaris gadawyvetilebis Sesabamisad, sajaro sxdoma Catarda adamianis  
uflebaTa SenobaSi, strasburgSi, 1999 wlis 26 maiss.  
sasamarTlos winaSe gamocxaddnen:  
(a) mTavrobis saxeliT  
b-ni abrahami, sagareo saqmeTa saministros  
samarTlebrivi sakiTxebis direqtori, warmomadgeneli,  
b-ni busaroki, saagreo saqmeTa saministros  
samarTlebrivi sakiTxebis departamentis  
adamianis uflebaTa seqcia,  
q-ni e. dukosi, iusticiis saministros  
evropuli da saerTaSoriso saqmeebis departamentis  
adamianis uflebaTa ofisi, mrCevlebi.  
(b) ganmcxadebelTa saxeliT  
q-ni h. mas-deseni, evropis sabWosa da sakasacio  
sasamarTlos advokatura, advokati;  
(c) komisiis saxeliT  
b-ni m. noviki, delegati  
q-ni m.t. Seferi, komisiis mdivani.  
sasamarTlom mousmina b-ni novikis, q-ni mas-desenis da b-ni abrahamis gamosvlebs.  
faqtebi  
9. b-ni zelinski, b-ni pradali, q-ni gonzalesi, q-ni meri, q-ni delakerie, b-ni  
Sreiberi, q-ni kerni, b-ni gontie, q-ni Sreiberi da b-ni kosuta arian safrangeTis  
moqalaqeni, romlebic daibadnen Sesabamisad 1954, 1955, 1956, 1953, 1955, 1948, 1949, 1957,  
1950, 1954 da 1957 wels. isini cxovroben merte-e-mozelis (b-ni zelinski), mozelis  
(b-ni pradali), da ot-rinis (yvela danarCeni ganmcxadebeli) departamentebSi da  
muSaoben socialuri uzrunvelyofis samsaxurSi elzas-mozelSi.  
I. saqmis garemoebebi  
A. saqmis winmswrebi movlenebi  
1. Sesavali  
10. 1953 wlis 28 marts strasburgis regionis socialuri uzrunvelyofis  
samsaxurebma  
xeli  
moaweres  
xelSekrulebas  
profkavSiris  
regionul  
warmomadgenlebTan. xelSekrulebis Sesabamisad SemoRebuli iqna `specialuri  
danamati sirTulisaTvis~ (indemnité de difficultés particulières – “IDP”) (SemdgomSi  
`specialuri danamati~) socialuri uzrunvelyofis sistemis TanamSromelTaTvis,  
vinaidan ot-rinis, ba-rinisa da mozelis departamentebis adgilobrivi samarTlis  
gamoyeneba gansakuTrebiT rTuli samuSao iyo. SeTanxmebis Tanaxmad, danamati  
iqneboda 12-jer meti, vidre socialuri uzrunvelyofis muSakTaTvis erovnul  
xelSekrulebaSi gaTvaliswinebuli xelfasis `erTeuli~.  
dasaqmebisa da socialuri uzrunvelyofis ministrma SeTanxmeba daamtkica 1953  
wlis 2 ivniss. SeTanxmebis ganxorcieleba molodinisamebr moxda.  
11. 1963 wlis 10 ivnisisa da 1974 wlis 17 aprilis cvlilebebis Sesabamisad,  
romlebic Seexeboda xelfasis gamoTvlis meTodsa da samuSaoebis klasifikacias  
da gavlena moaxdina erTeulis Rirebulebaze, socialuri uzrunvelyofis  
samsaxurebis sabWoebma Seamcires specialuri danamati, romelic 1963 wels  
warmoadgenda 6 erTeuls, xolo 1974 wels – 3,95 erTeuls 1953 wlis SeTanxmebiT  
gaTvaliswinebuli 12 erTeulis nacvlad. amasTan, specialur danamats ar  
iTvaliswinebdnen saSobao premiis gamoTvlis mizniT, romlis gadaxdac xdeboda  
erovnuli koleqtiuri SeTanxmebis Sesabamisad.  
12. 1998 wels ramdenime socialuri uzrunvelyofis samsaxurma gadawyvita,  
gaeTvaliswinebina specialuri danamati wliuri premiis gamoangariSebisas da am  
gadawyvetilebas misca 5 wlis ukuqceviTi Zala. janmrTelobisa da socialuri  
sakiTxebis regionulma departamentma, romelic zedamxedvelobda am sajaro  
organoebs, gaauqma gadawyvetileba TanamSromelTaTvis aRniSnuli Tanxebis  
gadaricxvis Sesaxeb.  
2. socialuri uzrunvelyofis samsaxurebis TanamSromlebis – ganmcxadeblebis  
garda – mier Setanili sarCelebi  
(a)  
forbaxis,  
sareburgisa  
da  
saregemines  
samewarmeo  
tribunalebis  
gadawyvetilebebi  
13. socialuri uzrunvelyofis samsaxurebis 136 TanamSromelma Seitana sarCeli  
xuT samewarmeo tribunalSi. es TanamSromlebi moiTxovdnen 1953 wlis SeTanxmebis  
zustad Sesrulebas da saTanado xelfasis gadaxdas 1983 wlis 1 dekembridan  
moyolebuli (kanonis Tanxmad, gadaxdasTan dakavSirebiT sarCelebis Setanis  
xandazmulobis vadaa 5 weli).  
14. 1989 wlis 22 dekembris da 1990 wlis 26 aprilis (sareburgis samewarmeo  
tribunali, sxvadasxva saqmianobis danayofi), 1989 wlis 20 dekembris (sareburgis  
samewarmeo tribunali, aRmasrulebeli TanamSromlebis danayofi) da 1990 wlis 10  
aprilisa da 12 ivnisis (forbaxis samewarmeo tribunali, aRmasrulebeli  
TanamSromlebis danayofi) gadawyvetilebebis Tanaxmad, TanamSromelTa sarCelebi  
erTeulze 12-jer didi specialuri danamatis ukuqceviTi ZaliT gadaxdis Sesaxeb  
ar dakmayofilda.  
15. 1990 wlis 23 aprilisa da 14 maisis gadawyvetilebebSi (forbaxis samewarmeo  
tribunali,  
sxvadasxva  
saqmianobis  
danayofi)  
da  
1990  
wlis  
19  
martis  
gadawyvetilebaSi  
(saregemines  
samewarmeo  
tribunali,  
aRmasrulebeli  
TanamSromlebis danayofi) saregemines janmrTelobis dazRvevis samsaxurs (Caisse  
primaire d’assurance maladie – “CPAM”) daevala, gadaexada TanamSromelTaTvis (officials)  
specialuri danamatis 12-jer gazrdili Tanxa ukuqceviTi ZaliT.  
(b) mecis saapelacio sasamarTlos 1991 wlis 26 Tebervlis gadawyvetileba  
16. 1991 wlis 26 Tebervals mecis saapelacio sasamarTlom 25 saqme gadawyvita 136  
TanamSromlis sasargeblod. saxelmwifos warmomadgenelma – regionis prefeqtma  
da janmrTelobisa da socialuri saqmeebis regionulma direqtorma – gaasaCivra  
gadawyvetileba samarTlebriv sakiTxebze dayrdnobiT.  
(c) ministris 1991 wlis 30 ivlisis da 1992 wlis 8 ivlisis gadawyvetilebebi  
ministris mier damtkicebasTan dakavSirebiT  
17. 1991 wlis 30 ivliss socialur saqmeTa ministrma gaauqma 1953 wlis 2 ivnisis  
ministris Tanxmoba. es gadawyvetileba ministrma gaauqma 1992 wlis 8 ivliss.  
(d) sakasacio sasamarTlos 1992 wlis 22 aprilis gadawyvetileba  
18. 1992 wlis 22 aprilis sami gadawyvetilebiT sakasacio sasamarTlom nawilobriv  
gaauqma mecis saapelacio sasamarTlos 1991 wlis 26 Tebervlis 25 gadawyvetileba  
136 TanamSromlis sarCelTan dakavSirebiT. sasamarTlom miiCnia, rom 1963 wels  
ganxorcielebuli klasifikaciis cvlilebis Sedegad aRar arsebobda 1953 wlis  
SeTanxmebaSi gaTvaliswinebuli indeqsis gamoyenebis SesaZlebloba. sasamarTlom  
saqme daabruna qveda instanciaSi, raTa am ukanasknels Seeswavla, damkvidrda Tu  
ara praqtika da Tu ar damkvidrebula, ganesazRvra, Tu ras miaRwevda indeqsis  
Rirebuleba, Tu igi ar gauqmdeboda.  
19. sakasacio sasamarTlom gadawyvita, rom saqme xelaxla unda moesmina bezansonis  
saapelacio sasamarTlos.  
(e) kolmaris saapelacio sasamarTlos 1993 wlis 23 seqtembris gadawyvetilebebi  
20. kolmaris saapelacio sasamarTlom, romelSic aseve gaasaCivres specialur  
danamatTan dakavSirebuli gadawyvetilebebi, 1993 wlis 23 seqtembers gamoitana  
gadawyvetilebebi da, daeyrdno ra sakasacio sasamarTlos 1992 wlis 22 aprilis  
gadawyvetilebebs, ganacxada, rom indeqsi aRar arsebobda da 1974 wlis 17 aprilis  
cvlilebebis Semdeg damkvidrebuli praqtikis Tanaxmad specialuri danamatis  
gadaxda xdeboda 3,95-jeradi erTeulis odenobiT.  
(f) 1993 wlis 13 oqtombers bezansonis saapelacio sasamarTlos mier gamotanili  
gadawyvetileba sakasacio sasamarTlos gadawyvetilebis Sesabamisad saqmis  
xelaxali mosmenis Semdeg  
21. 1993 wlis 13 oqtombers bezansonis saapelacio sasamarTlom sakasacio  
sasamarTlos gadawyvetilebis Sesabamisad saqmis xelaxali mosmenis Semdeg  
daadgina, rom 1953 wlis 28 martis SeTanxmeba kanonieri iyo, rom mas Zala ar  
daukargavs da sxva praqtika ar damkvidrebula. Sesabamisad, man ganacxada, rom  
specialuri danamati gamoangariSebuli unda iqnes minimaluri xelfasis 6,1055%-is  
safuZvelze, vinaidan es procenti Seesabameboda specialur danamats, romelic 1953  
wels gamoiangariSeboda Tormetjer erTeulis formuliT, kerZod, bezansonis  
saapelacio sasamarTlom ganacxada:  
`vinaidan 1953 wlis SeTanxmeba ar gauqmebula da specialuri danamatis gadaxda  
kvlav unda gagrZeldes, mecis saapelacio sasamarTlos gadawyvetilebebis  
nawilobriv gauqmebis Semdeg erTaderTi Sesaswavli sakiTxia premiis gamoTvlis  
meTodi 1963 wels; es SesaZlebelia praqtikis safuZvelze, xolo aseTi meTodis  
gamoyenebis SeuZleblobis SemTxvevaSi indeqsis im Rirebulebis gansazRvriT,  
rasac igi miaRwevda konkretuli TariRebisTvis.  
... 1963 wels specialuri danamatis gamoangariSebis meTodis calmxriv Secvlas ar  
SeiZleboda mohyoloda iseTi praqtikis Camoyalibeba, romelic, Tavis mxriv, kvlav  
Seicvleboda 1974 wels arsebuli wesebis darRveviT ...  
Tu indeqsi gaqreba, unda Seiqmnas damakavSirebeli indeqsi xelSemkvreli mxareebis  
nebis Sesabamisad.  
1963 da 1974 wlebSi miiCnies, rom specialuri danamati fiqsirebuli iyo da igi  
gaiyo erTeulis axal Rirebulebaze, raTa mieRoT erTeulebis raodenoba,  
romelic saWiro iyo specialuri danamatis gamosaTvlelad. aseTi meTodi ar  
iTvaliswinebs xelfasebis saerTo zrdas da misi Sedegi iyo specialuri danamatis  
progresuli Semcireba, rasac adasturebs specialuri danamatis progresis  
ZiriTad xelfasTan Sedarebis Taobaze Catarebuli gamokvleva da rac  
mosarCeleebma mtkicebulebad moiyvanes.  
mxareTa ganzraxvis Sesasruleblad danamati sam departamentSi unda iyos  
erTnairi, miuxedavad TanamSromelTa kategoriisa, da daqiravebulTa mier  
mopovebuli SeRavaTebi unda SenarCundes.  
specialuri danamatis Sedareba minimalur xelfasTan yvelafers naTels hfens...  
magaliTad, 1990 wlis ianvarSi specialuri danamati gamoiangariSeboda 3,96  
erTeulis safuZvelze, erTeulis Rirebuleba iyo 38,652 franki, specialuri  
danamatis Rirebuleba ki 152,67 franki, xolo Tu misi gamoTvla moxdeboda kanoniT  
gaTvaliswinebuli xelfasis 6,1055%-is safuZvelze, rac im dros warmoadgenda 5,596  
franks, specialuri danamati iqneboda 341,66 franki.  
. . .~  
22. Sesabamisad, saapelacio sasamarTlom daadgina, rom unda Catarebuliyo  
xelaxali  
mosmenebi,  
rac  
saSualebas  
miscemda  
TiToeul  
mosarCeles,  
daeangariSebina misTvis kuTvnili gadasaxdeli Tanxa.  
(g) 1994 wlis 18 ianvris kanoni #94-43  
23.  
sazogadoebis  
janmrTelobisa  
da  
socialuri  
keTildReobis  
Sesaxeb  
kanonproeqti parlamentSi 1993 wlis 26 oqtombers Seitanes; safrangeTis mTavroba  
gaxda 85-e muxlSi cvlilebebis sakiTxis ganxilvis inciatori. ZiriTadi debatebi  
amis Taobaze gaimarTa 1993 wlis 30 noembers erovnul asambleaSi da 1993 wlis 13  
dekembers senatSi. kanonproeqtis 85-e muxli miRebuli iqna.  
24. 85-e muxlis mixedviT, sawinaaRmdegos Sesaxeb sasamarTlos nebismieri saboloo  
arsebiTi gadawyvetilebis ararsebobis SemTxvevaSi, 1953 wlis 28 martis  
SeTanxmebiT ba-rinis, ot-rinisa da mozelis departamentebis socialuri  
uzrunvelyofis samsaxurebis TanamSromelTaTvis SemoRebuli specialuri danamati  
1983 wlis 1 dekembridan iqneboda 3,95-jer erTeulis Rirebuleba, rogorc es  
ganisazRvra gadaxdis xelSekrulebebiT, da gadaixdeba weliwadSi 12-jer. es  
debuleba gamoiyeneba miuxedavad nebismieri sawinaaRmdego individualuri an  
koleqtiuri xelSekrulebisa, romelic ZalaSi iyo 85-e muxlis amoqmedebis  
droisaTvis.  
25. parlamentis wevrebis nawilma sarCeli Seitana sakonstitucio sabWoSi, vinaidan  
miiCnia, rom kanonis miRebiT dairRva xelisuflebis danawilebis principi, radgan  
sasamarTlos am sakiTxze gadawyvetileba gamohqonda; garda amisa, aRniSnuli  
muxli aregulirebda Sromis samarTalurTierTobebs, rac aranairad ar iyo  
dakavSirebuli Tavad kanonis mizanTan.  
26. 1994 wlis 13 ianvris gadawyvetilebiT sakonstitucio sabWom daadgina, rom  
gasaCivrebuli debulebebi ar iyo arakonstituciuri, vinaidan:  
`daawesa ra `sirTuleebisTvis specialuri danamatis~ odenoba 3,95-jer erTeulis  
Rirebulebad, rac gansazRvruli iyo 1957 wlis  
xelSekrulebebiT da 1983 wlis 1 dekembridan ukuqceviTi moqmedebiT, kanonmdebels  
miznad hqonda, SeeCerebina Semdgomi winaaRmdegobrivi gadawyvetilebebi  
8
Tebervlis gadaxdis  
sasamarTlos mier da, amgvarad, Tavidan aecilebina axali davebi, romelTa  
arsebobac arasasurvel gavlenas moaxdenda socialuri uzrunvelyofis sqemebis  
stabilurobaze.  
kanonmdebelma aSkarad daicva im moqalaqeTa inetresebi, romelTa sasargeblodac  
sasamarTlos mier gamotanili gadawyvetileba arsebiTad Sevida ZalaSi. ar  
arsebobs imis mtkicebis safuZveli, rom kanonmdebels surda sisxlis samarTlis  
debulebebisaTvis ukuqceviTi Zalis micema. zemoxsenebli principebis dacvis  
mizniT kanonmdebeli uflebamosili iyo, gamoeyenebina Tavisi Zalaufleba da  
debulebebisaTvis ukuqceviTi Zala mieca, vinaidan mxolod mas gaaCnda es  
Zalaufleba  
da  
aRniSnuli  
xels  
Seuwyobda  
sasamarTloebis  
mier  
araTanmimdevruli gadawyvetilebebis miRebiT Seqmnili situaciis gadaWras.  
Sesabamisad, gasaCivrebuli debulebebi ar ewinaaRmdegeba da arc ugulebelyofs  
konstituciur principebs...~  
27. Sesabamisad, aqtis (#94-43 kanonis) 85-e muxli konstituciurad CaiTvala.  
promulgireba moxda 1994 wlis 18 ianvars.  
(h) sakasacio sasamarTlos 1995 wlis 15 Tebervlis da 2 martis gadawyvetilebebi  
28. 1995 wlis 15 Tebervals sakasacio sasamarTlom Sarreguemines CPAM-is, loranis  
regionis prefeqtis da elzasis socialuri da janmrTelobis saqmeebis regionuli  
direqtoris  
mier  
bezansonis  
saapelacio  
sasamarTlos  
gadawyvetilebis  
gasaCivrebis Sesaxeb sakasacio saCivris ganxilvisas nawilobriv gaauqma  
gadawyvetileba da ar daudgenia, rom saqme xelaxla unda moesmina romelime  
saapelacio sasasamrTlos:  
`... 1994 wlis 18 ianvris aqtis 85-e muxli awesebs specialuri danamatis odenobas  
gadaxdis TiToeuli periodisaTvis 3,95-jer erTeulis RirebulebiT, rac  
gamomdinareobs gadaxdis Sesaxeb xelSekrulebidan, romelic, Tavis mxriv,  
dadebulia 1957 wlis 8 Tebervlis koleqtiuri SeTanxmebis Sesabamisad da Seexeba  
socialuri uzrunvelyofis organoebis TanamSromlebs. vinaidan gasaCivrebuli  
gadawyvetileba awesebs aRniSnuli debulebisagan gansxvavebul gamoTvlis  
meTodebs, igi unda gauqmdes.  
samoqalaqo saproceso kodeqsis 627-e muxlis me-2 punqtis Tanaxmad saqme unda  
gadawydes Sesabamisi samarTlis gamoyenebis safuZvelze.  
am mizezebis gamo . . .:  
auqmebs bezansonis saapelacio sasamarTlos mier 1993 wlis 13 oqtombers  
gamotanil gadawyvetilebas, magram mxolod im nawilSi, sadac sasamarTlom  
daadgina, rom specialuri danamatis gamoangariSeba unda moxdes kanoniT  
gaTvaliswinebuli minimaluri xelfasis 6,1055%-iT;  
miiCnevs, rom ar aris aucilebeli saqmis xelaxali mosmena;  
miiCnevs, rom specialuri danamatis Rirebuleba nebismieri gadaxdis momentisaTvis  
unda ganisazRvros 3,95-jer erTeulis RirebulebiT, rogorc es gansazRvrulia  
socialuri uzrunvelyofis organoebis TanamSromelTa 1957 wlis 8 Tebervlis  
koleqtiuri dasaqmebis xelSekrulebaSi;  
. . .~  
29. 1995 wlis 2 martis gadawyvetilebiT sakasacio sasamarTlom analogiurad uari  
ganacxada  
kolmaris  
saapelacio  
saasmarTlos  
1993  
wlis  
23  
seqtembris  
gadawyvetilebebis Sesaxeb sakasacio saCivris dakmayofilebaze imave safuZvliT.  
B. b-n zelinskisTan da b-n pradalTan dakavSirebuli procesi  
1. mecis samewarmeo tribunalis 1991 wlis 4 dekembris da 1992 wlis 21 oqtombris  
gadawyvetilebebi  
30. 1991 wlis 15 da 17 aprils b-nma zelinskim 47 pirTan erTad, romelTac  
warmoadgenda  
safrangeTis  
demokratiuli  
Sromis  
konfederaciis  
oficeri  
(Confédération française démocratique du travail – “CFDT”), mimarTa tribunals specialuri  
danamatis (romelic TiToeul mosarCeleze 31 131,11 frankad iyo Sefasebuli)  
davalianebis  
gadaxdis  
da  
momavalSi  
specialuri  
danamatis 1953  
wlis  
xelSekrulebis safuZvelze gamoTvlis TxovniT.  
31. mecis samewarmeo tribunalis winaSe regionis prefeqtma da janmrTelobisa da  
socialuri saqmeebis direqtorma iTxoves procesis Catareba mas Semdeg, rac  
sakasacio  
sasamarTlo  
gamoitanda  
gadawyvetilebas  
identuri  
saqmeebis  
gadawyvetilebebze sakasacio saCivarTan dakavSirebiT, romlebic gamoitana mecis  
saapelacio sasamarTlom 1991 wlis 26 Tebervals.  
32. 1991 wlis 28 ivnissa da 12 ivliss meore ganmcxadebelma da 48 sxva  
TanamSromelma, romelTac warmoadgendaT CFDT-is oficeri, Seitanes analogiuri  
sarCeli mecis samewarmeo tribunalSi.  
33. 1991 wlis 4 dekembris (b-ni zelinski) da 21 oqtombris (b-ni pradali)  
gadawyvetilebebiT mecis samewarmeo tribunalma dakmayofila mosarCeleebis  
moTxovna gadaxdaze da daadgina, rom specialuri danamati unda gamoiTvlebodes  
Tormet Tviur erTeulad 1953 wlis xelSekrulebis Sesabamisad. man ganacxada, inter  
alia:  
`SeTanxmeba iTvaliswinebs, rom premia udris Tormetjer im erTeulis  
Rirebulebas, romelic gansazRvrulia socialuri uzrunvelyofis TanamSromelTa  
Sesaxeb erovnuli SeTanxmebiT.  
xelfasis gamoTvlis meTodisa da samsaxurebis klasifikaciis Sesaxeb 1963 wlis 10  
ivnisis da 1974 wlis 17 aprilis cvlilebebis da am cvlilebebis Sedegad  
erTeulis Rirebulebis Secvlis gaTvaliswinebiT 1953 wels xelSekrulebis  
xelmomwerma sabWoebma gadawyvites, SeenarCunebinaT specialuri danamatis mudmivi  
Rirebuleba koreqtirebis saSualebiT.  
dadgenilia, rom aRniSnuli koreqtirebis mixedviT specialuri danamati Semcirda  
Sesabamisad 6 da Semdeg 3,95 erTeulamde.  
1953 wlis SeTanxmebis debulebebi zustad aris formulirebuli da 12 erTeulis  
odenobis safuZvlis calmxrivi Secvla ar SeiZleboda.  
socialuri uzrunvelyofis samsaxurebs unda gaeuqmebinaT SeTanxmeba, Tu miaCndaT,  
rom 1963 da 1974 wlebis koreqtireba gadametebuli tvirTi iyo.  
aseTi cvlileba ar unda iqnes gaTvaliswinebuli, Tu mxareebi winaswar ar  
daTanxmdnen amaze da erTi xelSemkvreli mxaris dumili ar unda CaiTvalos  
Tanxmobis niSnad (muxli L. 134-4, Sromis kodeqsi) ...~ (1991 wlis 4 dekembris  
gadawyvetilebis amonaridi).  
34. regionis prefeqtis saxeliT moqmedma janmrTelobisa da socialuri saqmeebis  
direqtorma gaasaCivra es gadawyvetilebebi.  
2. mecis saapelacio sasamarTlos 1993 wlis 19 da 20 aprilis gadawyvetilebebi  
35. 1993 wlis 19 aprilis (b-ni pradali) da 20 aprilis (b-ni zelinski)  
gadawyvetilebebSi mecis saapelacio sasamarTlom ZalaSi datova samewarmeo  
tribunalis gadawyvetilebebi da miiCnia, rom premia Seicvala calmxrivad, riTac  
dairRva koleqtiuri SeTanxmebebis Sesaxeb 1950 wlis kanoni, kerZod, Semdegi  
mizezebis gamo:  
`premiis gamoTvla unda efuZnebodes erTeulis Rirebulebas, rogorc is  
gansazRvrulia 1963 wlis 10 ivnisis da 1974 wlis 17 aprilis da sxva Zalis mqone  
SeTanxmebebiT yovel konkretul SemTxvevaSi.  
samoqalaqo  
xelSekruleba savaldebuloa maTTvis, vinc isini dado. isini SesaZlebelia  
gauqmdes saerTo TanxmobiT an kanoniT gaTvaliswinebul safuZvlebze.  
kodeqsis  
1134-e  
muxlis  
Sesabamisad,  
kanonierad  
dadebuli  
analogiurad, Sromis kodeqsis 135-1 muxliT koleqtiuri dasaqmebis xelSekruleba  
savaldebuloa yvelasaTvis, vinc mas xeli moawera.  
. . .  
ar SeiZleba imis uaryofa, rom 1953 wlis 28 martis xelSekruleba ar yofila  
denonsirebuli romelime mxaris mier. Sesabamisad, unda gagrZeldes misi  
Sesruleba. mamravlis Semcirebis mizniT ganxorcielebuli ori cvlileba  
ewinaaRmdegeboda samoqalaqo kodeqsis 1134-e muxls da koleqtiuri dasaqmebis  
Sesaxeb xelSekrulebebs.  
Sesabamisad, danamatis gadaxda unda xdebodes 12-jeradi erTeulis safuZvelze,  
rogorc is dadgenilia zemoaRniSnuli xelSekrulebiT.  
. . .~  
3. sakasacio sasamarTlos 1995 wlis 2 martis gadawyvetileba  
36. 1995 wlis 2 marts sakasacio sasamarTlom gadawyvetileba gamoitana mecis  
saapelacio sasamarTlos 1993 wlis 19 da 20 aprilis gadawyvetilebebis (b-n  
pradalTan da b-n zelinskisTan mimarTebiT) Sesaxeb sakasacio saCivris  
safuZvelze, romelic Seitanes regionis prefeqtma da janmrTelobisa da  
socialuri saqmeebis direqtorma, aseve 1993 wlis 21 aprilisa da 6 seqtembris  
gadawyvetilebebTan  
TanamSromels.  
dakavSirebiT,  
romlebic  
exeboda  
mTlianobaSi  
150  
`sazogadoebis janmrTelobisa da socialuri keTildReobis Sesaxeb 1994 wlis 18  
ianvris aqtis (kanoni #94-34) 85-e muxlis gamoyenebis Sesaxeb:  
. . .  
1994 wlis 18 ianvris aqtis (kanoni #94-34) 85-e muxlis (romelic gamoiyeneba  
SeCerebul saqmeebTan, maT Soris sakasacio sasamarTlos mier gansaxilvel  
saqmeebTan mimarTebiT) mizania, mxareTa Soris uTanxmoebisas gamoasworos indeqsis  
ararseboba da amgvarad SesaZlebeli gaxados premiis odenobis gamoTvla. es  
sakanonmdeblo  
debuleba,  
romlis  
gamoyenebis  
Sesaxeb  
mxareebs  
SeeZloT  
warmoedginaT mtkicebuleba, ar niSnavs saxelmwifos Carevas saxelmwifosa da  
individebs Soris procesis msvlelobisas. igi ar ayenebs kiTxvis niSnis qveS  
sasamarTloTa saboloo gadawyvetilebebs da sakonstitucio sabWom igi  
konstituciurad gamoacxada. aqedan gamomdinareobs, rom igi ar ewinaaRmdegeba  
adamianis uflebaTa da ZiriTad TavisuflebaTa dacvis konvenciis me-6 muxlis  
pirvel punqts an me-13 muxls.  
sasamarTlos mier sakuTari iniciativiT wamoWrili safuZvlis Sesaxeb mxareebs  
Seatyobines:  
sazogadoebis janmrTelobisa da socialuri keTildReobis Sesaxeb 1994 wlis 18  
ianvris aqtis (kanoni #94-43) 85-e muxlis gaTvaliswinebiT,  
sasamarTlom miiCnia, rom e.w. specialuri danamati sirTulisaTvis unda  
gamoiTvlebodes Tormetjer erTeulis safuZvelze, rogorc es gaTvaliswinebulia  
1953 wlis SeTanxmebiT, da erTeulis Rirebuleba unda iyos is, rac miRebulia  
moqmedi  
koleqtiuri  
SeTanxmebis  
gadaxdebis  
dasaTvlelad.  
saapelacio  
sasamarTlom aRniSna, rom xelSekrulebaSi ar iyo debuleba, romlis Tanaxmadac  
arCeuli indeqsis moqmedeba damokidebuli iyo xelSekrulebis dadebisas arsebuli  
klasifikaciis  
moqmedebaze  
da  
sxvagvari  
gadawyvetilebis  
miReba  
niSnavs  
xelSekrulebisaTvis, romelic sakmarisad naTeli da zusti iyo, axali  
debulebebis damatebas da Tavad xelSekrulebis bunebis Secvlas. man aseve  
aRniSna, rom SeTanxmeba ar gamoricxavda erTeulis Rirebulebis cvlilebaTa  
gaTvaliswinebas rangirebis reorganizaciis Sedegad da rom Sesabamisad erTeulis  
Rirebuleba, romelic damtkicda 1963 wlis 10 ivnisisa da 1974 wlis 17 aprilis  
xelSekrulebebiT, unda gamoiyenebodes specialuri danamatis Rirebulebis  
gamosaTvlelad. man aseve aRniSna, rom specialuri danamatis gamoangariSebis  
axali meTodi, romelic miiRes 1963 da 1974 wlebSi ganxorcielebuli  
klasifikaciis cvlilebebis Semdeg, ar iyo SeTanxmebuli 1953 wlis 28 martis  
SeTanxmebis  
yvela  
xelmomwerTan  
da  
vinaidan  
arsebuli  
indeqsi  
kvlav  
gamoiyeneboda, ar iyo aucilebeli imis dadgena, arsebobda Tu ara sxva praqtika.  
da bolos, sakasacio sasamarTlom aRniSna, rom 1953 wlis 28 martis SeTanxmeba  
koleqtiuri xelSekruleba iyo, romlis kiTxvis niSnis qveS dayeneba SesaZlebeli  
iqneboda mxolod misi gadasinjvis an gauqmebis SemTxvevaSi, rac ar momxdara.  
1994 wlis 18 ianvris aqtis (kanoni #94-43) 58-e punqti awesebs e.w. sirTulisaTvis  
specialuri danamatis odenobas yoveli gadaxdis periodisaTvis 3,95-jer erTeulis  
RirebulebiT, rogorc es gansazRvrulia 1957 wlis 8 Tebervlis socialuri  
uzrunvelyofis organoebis Sesaxeb erovnuli koleqtiuri xelSekrulebis  
safuZvelze  
dadebuli  
gadaxdis  
xelSekrulebebis  
Sesabamisad.  
vinaidan  
gasaCivrebuli gadawyvetilebebi awesebs zemoaRniSnuli aqtisgan gansxvavebul  
gamoTvlis meTods, es gadawyvetilebebi unda gauqmdes.  
axali samoqalaqo kodeqsis 627-e muxlis me-2 punqtis Sesabamisad saqme unda  
gadawydes Sesabamisi kanonis wesebis safuZvelze.  
am mizezTa gamo:  
sakasacio sasamarTlo auqmebs mecis saapelacio sasamarTlos mier am saqmeebze  
1993 wlis 19, 20 da 21 aprils da 6 seqtembers gamotanil gaadwyvetilebebs, magram  
mxolod im nawilSi, sadac saapelacio sasamarTlo acxadebda, rom e.w.  
sirTulisaTvis specialuri danamati unda gamoiTvlebodes 12-jer erTeulis  
safuZvelze da erTeulis Rirebuleba Seesabameba amJamad moqmedi koleqtiuri  
SeTanxmebebiT gansazRvruls;  
adgens, rom ar aris aucilebeli saqmis xelaxla mosmena;  
adgens, rom specialuri danamatis Rirebuleba unda ganisazRvros yoveli  
gadaxdis  
periodisaTvis  
3,95-jer  
erTeulis  
RirebulebiT,  
rogorc  
is  
ganisazRvreba im periodisaTvis moqmedi socialuri uzrunvelyofis organoebis  
Sesaxeb 1957 wlis 8 Tebervlis koleqtiuri dasaqmebis xelSekrulebis Sesabamisad  
dadebuli gadaxdis xelSekrulebebiT;  
...~  
C. q-n gonzalesTan da sxvebTan dakavSirebuli gadawyvetilebebi  
1. kolmaris samewarmeo tribunalis 1991 wlis 2 ivlisis gadawyvetilebebi  
37. ganmcxadeblebma 1990 wlis 17 agvistos (q-nma gonzalesma, q-nma marim, q-nma  
delakeriem, b-nma Sreiberma, q-nma kernma, b-nma gontiem, q-nma Sreiberma da b-nma  
kosutam) da 1990 wlis 28 agvistos (q-nma memetom) mimarTes samewarmeo tribunals  
1953 wlis SeTanxmebis safuZvelze da iTxovdnen specialuri danamatis  
davalianebis gadaxdas da danamatis gamoTvlas 12-jer erTeulis safuZvelze  
momavalSic. 1990 wlis 18 dekembers gamarTul samomrigeblo sxdomaze morigeba  
ver moxerxda da 1991 wlis 9 aprils saqme gansaxilvelad gadaeca Sesabamis  
kolegias.  
38. 1991 wlis 2 ivlisis cxra gadawyvetilebaSi kolmaris samewarmeo tribunalma  
daakmayofila mosarCeleebis moTxovna Semdeg safuZvelze:  
`... 1953 wlis 28 marts xelmowerili xelSekruleba ..., romelmac SemoiRo 12-jer  
erTeulis odenobis specialuri danamati sirTulisTvis, kvlav ZalaSia da SeiZina  
kanonis Zala.  
1953 wlis 2 ivniss saministrom daamtkica xelSekruleba.  
socialuri  
uzrunvelyofis  
organoebis  
TanamSromelTa  
klasifikaciaSi  
cvlilebebis Semdeg 1963 da 1974 wlebSi es danamati Seamcira socialuri  
uzrunvelyofis samsaxurebis saerTo interesebisa da koordinaciis departamentma.  
es departamenti aris sazedamxedvelo organo da igi ar warmoadgenda 1953 wlis  
xelSekrulebis  
mxares;  
man  
miiRo  
calmxrivi  
gadawyvetileba,  
romelic  
daamtkicebina socialuri uzrunvelyofis regionul ofissa da adgilobrivi  
ofisebis sabWoebs.  
Sesabamisad,  
es  
cvlilebebi  
ar  
aris  
savaldebulo  
[mosarCeleebisaTvis],  
gansakuTrebiT imis gaTvaliswinebiT, rom 1989 wlis 11 Tebervlis weriliT  
solidarobis,  
janmrTelobisa  
da  
socialuri  
keTildReobis  
saministrom  
cvlilebisa,  
ganacxada, rom xelSekruleba srulad unda Sesruldes.  
garda  
erTeulis  
RirebulebaSi  
ganxorcielebuli  
calmxrivi  
xelmomwer mxareebs ar SeutaniaT cvlilebebi 1953 wlis xelSekrulebaSi.  
erovnuli koleqtiuri xelSekrulebis 63-e muxli – me-7 cxrili – iTvaliswinebs:  
es xelSekruleba arc erT SemTxvevaSi ar SeiZleba warmoadgendes TanamSromelTa  
mier xelmoweris dRisaTvis miRebuli SeRavaTebis Semcirebis safuZvels.~  
Sesabamisad, 1953 wlis xelSekruleba gamoiyeneba mTlianad.  
...~  
2. kolmaris saapelacio sasamarTlos 1995 wlis 18 maisis gadawyvetileba  
39. kolmaris CPAM-ma da elzasis regionis prefeqtma, romelTac warmoadgenda  
elzasis regionis janmrTelobisa da socialuri saqmeebis direqtori, gaasaCivres  
es gadawyvetilebebi 1991 wlis 10 seqtembers.  
40. 1994 wlis 12 ivliss kolmaris saapelacio sasamarTlom saqmis ganxilvis  
TariRad CaniSna 1994 wlis 18 oqtomberi. 1994 wlis 30 seqtembers, mas Semdeg, rac  
apelantebma Seitanes ganacxadi 1994 wlis 18 ianvris aqtis safuZvelze,  
mosarCeleebma Seitanes Sepasuxeba.  
41. 1995 wlis 18 maisis xuT gadawyvetilebaSi kolmaris saapelacio sasamarTlom  
gamoitana gadawyvetileba mosarCeleTa winaaRmdeg Semdeg safuZvelze:  
`... [1994 wlis 18 ianvris aqtis (kanoni #94-43) 85-e muxlis] Sesabamisad  
gasaCivrebuli gadawyvetileba unda gauqmdes, vinaidan sarCeli exeba periods 1983  
wlis Semdeg. ...~  
3. sakasacio sasamarTlos 1996 wlis 18 ivnisis gadawyvetileba  
42. 1995 wlis 13 da 17 ivliss mosarCeleebma sakasacio saCivari Seitanes sakasacio  
sasamarTloSi. maT sruli saCivari Seitanes 1995 wlis 13 oqtombers da damatebiTi  
saCivari 1996 wlis 10 Tebervals. Sepasuxeba Seitanes 1995 wlis 22 dekembers. 1996  
wlis 1 Tebervals arCeulma momxsenebelma mosamarTlem angariSi waradgina 1996  
wlis 16 Tebervals.  
43. 1996 wlis 6 maisis mosmenis Semdeg 1996 wlis 18 ivniss sakasacio sasamarTlom  
mosarCeleebis sakasacio saCivari miuReblad gamoacxada:  
`... im saqmeebSi, romlebSic ar aris aucilebeli, rom mxareebi warmodgenilni  
iyvnen saxelmwifo sabWos (Conseil d’Etat) wevris mier da sakasacio sasamarTlos  
kolegiis mier, samarTlebriv sakiTxebze saCivari unda waradginos da gadasces  
TviT mxarem an misma warmomadgenelma, visac gaaCnia saTanado uflebamosileba.  
mxareebis mier Setanili sakasacio saCivari ar Seicavs saCivris safuZvelze  
miTiTebas; amgvar informacias Seicavs gancxadeba, romelic daigzavna axali  
samoqalaqo saproceso kodeqsis 983-e muxlis Sesabamisad samTvian periodSi, Tumca  
igi Seadgina warmomadgenelma, romelsac ar gaaCnda uflebamosilebis  
damadasturebeli dokumenti.  
Sesabamisad, sakasacio saCivari miuRebelia.~  
II. Sesabamisi Sidasaxelmwifoebrivi kanonmdebloba  
A. socuzrunvelyofis organoebis maregulirebeli zogadi principebi  
44. janmrTelobis dazRvevis erovnul, regionul da adgilobriv ofisebs akisriaT  
sazogadoebis momsaxurebis funqcia (sakonstitucio sabWos gadawyvetileba # 82-  
148 DC, 1982 wlis 14 dekemberi) da swored amitom aqvT miniWebuli specialuri  
samTavrobo uflebamosilebebi da amave mizezis gamo zedamxedvelobs maT  
socuzrunvelyofaze pasuxismgebeli ministri. isini marTaven savaldebulo  
socuzrunvelyofis sqemas, gaaCniaT saxelmwifo biujetidan gamocalkevebuli  
sakuTari biujeti.  
socuzrunvelyofaze pasuxismgebel ministrs akisria maTi zedamxedvelobis  
funqcia, raSic mas exmarebian saministros departamentebi, kerZod, centraluri  
departamenti da janmrTelobisa da socuzrunvelyofis adgilobrivi regionuli  
departamentebi, aseve socialuri saqmeebis erovnuli inspeqtorati. ministrs aseve  
warmoadgenen departamentis an regionis prefeqtebi, rogorc pirebi, romlebic  
warmoadgenen saxelmwifo xelisuflebas, da mTavrobis delegatebis saxiT premier-  
ministris da yoveli ministris uSualo warmomadgenlebi.  
zedamxedvelobis funqcia vrceldeba upirveles yovlisa pirebze, iTvaliswinebs  
garkveul SemTxvevebSi socuzrunvelyofis ofisebis sabWos daSlas an saqmianobis  
SeCerebas, aseTi sabWoebis nebismieri wevris moxsnas an misi gadayenebis moTxovnas,  
menejmentis TanamSromelTa daniSvnaze Tanxmobis gamoxatvas an uaris Tqmas, aseve  
Sesaferisi kandidatebis siis Sedgenas. zedamxedvelobis funqcia aseve moicavs  
gadawyvetilebebsac. saministros departamentebs aqvT uflebamosileba, gaauqmon an  
SeaCeron garkveul garemoebebSi adgilobrivi socuzrunvelyofis sabWoebis an  
direqtorebis gadawyvetilebebi da winaaRmdegoba gauwion erovnuli organoebis  
gadawyvetilebebs. maT unda daamtkicon socuzrunvelyofis ofisebis zogierTi  
gadawyvetileba, kerZod, sakonstitucio da saproceduro wesebi da koleqtiuri  
xelSekrulebebi TanamSromelTa saqmianobis reglamentirebisa da pensiaze gasvlis  
wesebis Sesaxeb.  
da bolos, socuzrunvelyofis organoebi arian ekonomikur saqmeTa da finansTa  
ministris zedamxedvelobis qveS da maTi monitoringi SeiZleba Caataron  
regionulma saxazino oficrebma da saaudito sasamarTlom, aseve sajaro  
finansebis inspeqtoratis auditorebma.  
B. 1994 wlis 18 ianvris #94-43 kanoni  
45. kanonis Sesabamisi debulebis Tanaxmad:  
muxli 85  
`sawinaaRmdegos Sesaxeb sasamarTlos saboloo arsebiTi gadawyvetilebis  
ararsebobis SemTxvevaSi, 1953 wlis 28 martis SeTanxmebiT ba-rinis, ot-rinisa da  
mozelis  
departamentebis  
socialuri  
uzrunvelyofis  
organoebis  
TanamSromelTaTvis SemoRebuli specialuri danamati 1983 wlis 1 dekembridan  
dawesdeba 3,95-jer erTeulis RirebulebiT, rogorc is ganisazRvreba gadaxdis  
xelSekrulebebiT, da gadaixdeba weliwadSi 12-jer. es debuleba gamoiyeneba  
miuxedavad  
nebismieri  
sawinaaRmdego  
individualuri  
Tu  
koleqtiuri  
xelSekrulebisa, romelic 85-e muxlis amoqmedebisaTvis kvlav ZalaSia. amave  
periodidan wliuri saSobao premia gaizrdeba imgvarad, rom aisaxos dekembris  
Tvis specialuri danamati.~  
procedura komisiis winaSe  
46. b-nma zelinskim da b-nma pradalma komisias mimarTes 1995 wlis 5 ivliss; q-nma  
gonzalesma – 1996 wlis 16 agvistos; q-nma marim, q-nma delakeriem, b-nma Sreiberma,  
q-nma kernma, b-nma gontiem, q-nma Sreiberma, q-nma memetom da b-nma kosutam – 1996  
wlis 9 seqtembers. ganmcxadeblebi asaCivrebdnen konvenciis me-6 muxlis pirveli  
punqtis da me-13 muxlis darRvevas.  
47. 1996 wlis 26 noembers komisiam b-ni zelinskisa da b-ni pradalis ganacxadi  
(#24846/94) dasaSvebad miiCnia. 1997 wlis 22 oqtombers komisiam q-ni gonzalesisa da  
sxvebis  
ganacxadebic  
(##34165/96-34173/96)  
dasaSvebad  
miiCnia  
procesis  
samarTlianobasa da xangrZlivobasTan mimarTebiT, xolo sxva nawilebTan  
mimarTebiT – dauSveblad. 1997 wlis 3 seqtembris da 1998 wlis 21 oqtombris  
angariSebSi (konvenciis adre moqmedi 31-e muxli) komisiam erTxmad miiCnia, rom  
dairRva konvenciis me-6 muxlis pirveli punqti procesis samarTlianobasTan  
dakavSirebiT da ar iyo aucilebeli saqmis ganxilva konvenciis me-13 muxlTan  
mimarTebiT; q-ni gonzalesis, q-ni maris, q-ni delakeries, b-ni Sreiberis, q-ni  
kernis, b-ni gonties, q-ni Sreiberis, q-ni memetosa da b-ni kosutas SemTxvevaSi aseve  
dairRva konvenciis me-6 muxlis pirveli punqti procesis xangrZlivobasTan  
mimarTebiT. komisiis mosazrebis sruli teqsti am gadawyvetilebas Tan aqvs  
darTuli5.  
sasamarTlosaTvis wardgenili saboloo poziciebi  
48. sasamarTlosaTvis wardgenil memorandumSi (axsna-ganmartebaSi) mTavrobam  
sTxova sasamarTlos, daedgina, rom axali aqtis debulebebis gamoyeneba  
ganmcxadebelTa mieré Setanil saqmeze, romelTa ganxilvac im momentisaTvis  
droebiT SeCerebuli iyo, ar warmoadgenda konvenciis me-6 muxlis pirveli punqtis  
da me-13 muxlis darRvevas.  
49. ganmcxadeblebi sTxovdnen sasamarTlos, daedgina, rom dairRva konvenciis me-6  
muxlis pirveli punqti da maTTvis konvenciis 41-e muxlis Sesabamisad mieniWebina  
samarTliani dakmayofileba.  
samarTali  
I. konvenciis me-6 muxlis pirveli punqtis savaraudo darRveva procesis  
samarTlianobasTan dakavSirebiT  
50. ganmcxadeblebi amtkicebdnen, rom 1994 wlis 18 ianvris aqtis (kanoni #94-43)  
miRebam gamoiwvia konvenciis me-6 muxlis pirveli punqtis darRveva. am muxlis  
Tanaxmad:  
`samoqalaqo uflebaTa da movaleobaTa gansazRvrisas ... yvelas aqvs... gonivrul  
vadaSi misi saqmis samarTliani ... ganxilvis ufleba ... sasamarTlos mier.  
51. ganmcxadeblebma aRniSnes, rom mas Semdeg, rac sakasacio sasamarTlo ar  
daeTanxma msgavs saqmeebze gamotanil gadawyvetilebebs, bezansonis saapelacio  
sasamarTlo, xelaxla ixilavda ra am saqmeebs sakasacio sasamarTlos  
gadawyvetilebaSi miTiTebul sakiTxebTan dakavSirebiT, daadgina, rom specialuri  
danamatis gamoangariSeba unda momxdariyo minimaluri xelfasis 6,1055%-is  
safuZvelze; amasTan, saapelacio sasamarTlom daniSna damatebiTi mosmena, raTa  
ganxorcielebuliyo saTanado gaangariSeba (ix. punqtebi 21-22). am gadawyvetilebis  
gamotanamde b-ni zelinskisa da b-ni pradalis sasargeblod ukve gamotanili iyo  
kidev ufro xelsayreli gadawyvetileba, vinaidan mecis saapelacio sasamarTlom  
specialuri danamatis Rirebulebad daadgina 12-jer erTeuli (ix. punqti 33).  
ganmcxadebelTa sasargeblo gadawyvetilebebi gamoitanes gansaxilveli aqtis  
miRebamde. ganmcxadeblebs miaCniaT, rom aqtis miRebas Sedegad mohyva, sul mcire,  
saqmis Sedegebis Secvla saxelmwifos sasargeblod.  
ganmcxadeblebi ar daeTanxmnen mosazrebas, rom aqtis miRebis mizani iyo  
momavalSi winaaRmdegobrivi gadawyvetilebebis miRebis Tavidan acileba. pirvel  
rigSi maT aRniSnes, rom franguli samarTlis Tanaxmad, saqmis faqtobriv mxares  
swavlobs pirveli instanciisa da saapelacio sasamarTlo, xolo sakasacio  
sasamarTlo ixilavs mxolod samarTlebriv sakiTxebs. Sesabamisad, sasamarTlo  
sistemis damaxasiaTebeli niSani iyo is, rom erTi da imave saqmis ganxilvisas  
sxvadasxva sasamarTlos SeiZleboda gansxvavebulad Seefasebina `faqtobrivi  
garemoebebi~. aseTi gansxvavebebi TavisTavad ar amarTlebs kanonmdeblis mxridan  
Carevas. meore, mocemul saqmeze ar arsebobda aseTi riski. saqme Seexeboda  
eqskluziur danamats sami departamentis TanamSromlebisaTvis; Sesabamisad,  
mxolod bezansonisa da mecis saapelacio sasamarTloebs gaaCndaT Cveulebrivi  
iurisdiqcia saqmeebis gansaxilvelad. 1992 wlis 22 aprilis gadawyvetilebis  
Semdeg saqme gansaxilvelad gadaeca sakasacio sasamarTlos, romelmac gaauqma  
gadawyvetilebebi da daadgina, rom saqme xelaxla unda moesmina isev meore  
saapelacio sasamarTlos, kerZod, bezansonis saapelacio sasamarTlos (ix. zemoT,  
punqti 19).  
rac Seexeba sakanonmdeblo Carevis saWiroebas socuzrunvelyofis sqemebis  
stabilurobis SesanarCuneblad, ganmcxadeblebma ganacxades, rom saqme exeboda  
mxolod sami departamentis TanamSromlebs da, Sesabamisad, Tanxa metismetad  
mcire iyo socuzrunvelyofis mTlian biujetTan SedarebiT.  
ganmcxadebelTa azriT, am SemTxvevaSi usargeblo iyo saqmeze The National & Provincial  
Building Society, Leeds Permanent Building Society and Yorkshire Building Society v. the United Kingdom  
(1997 wlis 23 oqtombris gadawyvetileba, Reports of Judgments and Decisions 1997-VII)  
miTiTeba. mocemul saqmeSi ganmcxadeblebi ar cdilobdnen, esargeblaT SecdomiT,  
romelic ewinaaRmdegeboda kanonmdebelTa nebas, aramed isini cdilobdnen,  
daedginaT damqiravebelTa da daqiravebulTa neba koleqtiuri xelSekrulebis  
dadebis momentisaTvis, saidanac gamomdinareobda sadavo uflebebi. kanonis  
pirdapiri  
mizani  
iyo,  
xeli  
SeeSala  
xelSekrulebis  
mxareTa  
nebis  
ganxorcielebisaTvis saxelmwifosTvis xelsayreli mdgomareobis SeqmniT. amasTan  
dakavSirebiT ganmcxadeblebma miuTiTes saqmeze Papageorgiou v. Greece (1997 wlis 22  
oqtomberi, Reports 1997-VI). erTaderTi da, rogorc aRmoCnda, realuri safrTxe  
saxelmwifosaTvis iyo is, rom SeiZleboda sasamarTlos ar gaeziarebina misi  
pozicia. ukuqceviTi Zalis mqone sakanonmdeblo aqtis miRebis mTavari mizani is  
iyo, rom saxelmwifos pretenzias upiratesi Zala hqonoda, miuxedavad imisa, Tu ra  
daadgina sasamarTlom. sakasacio sasamarTloc da kolmaris saapelacio  
sasamarTloc iZulebulni iyvnen, gamoeyenebinaT aqtis debulebebi q-ni gonzalesis,  
q-ni maris, q-ni delakeries, b-ni Sreiberis, q-ni kernis, b-ni gonties, q-ni Sreiberis,  
q-ni memetosa da b-ni kosutas saqmis ganxilvisas.  
52. sakanonmdeblo debulebaTa ukuqceviT ZalasTan dakavSirebiT mTavrobam  
upirveles yovlisa aRniSna, rom orsafexuriani gamokvleva uzrunvelyofs  
samarTlebriv Tanamimdevrulobas, rac sasamarTlos procesis mniSvnelovani  
elementia. pirveli gamokvleva Catarda sakonstitucio sabWos mier aRniSnuli  
debulebebis ganxilvisas. sabWom ar ganixila debulebaTa Sesabamisoba adamianis  
uflebaTa da ZiriTad TavisuflebaTa dacvis konvenciasTan; unda aRiniSnos, rom  
sakonstitucio sabWos precedentuli samarTali araerT sakiTxTan mimarTebiT  
srul SesabamisobaSia evropuli sasamarTlos praqtikasTan. sakonstitucio sabWo  
gansakuTrebuli sifrTxiliT ekideboda im kanonebis gamoyenebis Zalian viwrod  
ganmartebas, romelTa mizani iyo arsebuli praqtikis kanonier CarCoSi moqceva (lois  
de validation). sabWom gansazRvra, rom sami kriteriumi unda dakmayofildes, raTa  
aseTi kanoni konstituciuri iyos. kanonmdebloba SeiZleba iyos mxolod  
prevenciuli; sakanonmdeblo aqti ar unda ewinaaRmdegebodes princips, rom  
sisxlissamarTlebriv normas ara aqvs ukuqceviTi Zala; kanonmdebeli unda Caerios  
mxolod saerTo interesis safuZvelze. meore gamokvleva Caatares Cveulebrivma  
sasamarTloebma  
axali  
kanonmdeblobis  
SeCerebul  
saqmeebze  
gamoyenebisas.  
arsebuli praqtikis dakanonebis mizniT kanonebi ZiriTadad gamoicemoda  
administraciuli samarTlis sferoSi; swored amitom aris sakasacio sasamarTlos  
praqtika esoden mwiri am sakiTxTan mimarTebiT. Tumca sasamarTlos araerTi  
gadawyvetileba arsebobda normatiuli aqtis ukuqceviTi Zalisa da ganmartebis  
Sesaxeb. sasamarTloebi SezRudulad iyenebdnen aseT kanonebs mimdinare saqmeebze,  
vinaidan isini [kanonebi] ar SeiZleba pirvelad gamoiyenos sakasacio sasamarTlom  
da ar SeiZleba maT safuZvelze gadawyvetilebis gauqmeba, Tu am ukanasknelis  
gasaCivreba Cveulebrivi wesiT SeuZlebelia.  
53. mTavrobas miaCnda, rom ganmcxadeblebs ar SeeZloT kanonmdeblis mier  
aRniSnuli debulebebis miRebis gasaCivreba. konvenciis 34-e muxli krZalavs actio  
popularis gancxadebis Setanas da 1994 wlis 18 ianvars miRebuli aqtis 85-e muxli  
dakavSirebuli iyo mxareTa Tanasworobis sakiTxTan. Sesabamisad, problema  
arsebobda kanonis saqmis garemoebebTan gamoyenebasTan mimarTebiT.  
mTavrobis gancxadebis Tanaxmad, gansaxilveli debulebebi miiRes saerTo  
interesis safuZvelze da maT `kanonieri mizani~ gaaCnda. pirvel rigSi, mizani iyo  
momavalSi winaaRmdegobrivi sasamarTlo gadawyvetilebebis gamotanis Tavidan  
acileba. 1992 wlis 22 aprilis sam gadawyvetilebaSi sakasacio sasamarTlom miiRo  
logikuri gadawyvetileba, rom danamatis gamoangariSebis indeqsi aRar arsebobda;  
am gadawyvetilebis Sedegad dabali instanciis sasamarTloebs SeiZleboda mieRoT  
winaaRmdegobrivi gadawyvetilebebi, vinaidan saqmeebi sam sxvadasxva saapelacio  
sasamarTlos unda ganexila. bezansonis, kolmarisa da mecis saapelacio  
sasamarTloebma saqmeebi erTmaneTisagan gansxvavebulad gadawyvites (ix. zemoT,  
punqtebi 16, 20, 21, 35 da 41). aseTi gansxvavebuli gadawyvetilebebis miReba  
mosalodnelia momavalSic. meores mxriv, mTavrobam ganacxada, rom aucilebeli  
iyo socuzrunvelyofis sqemebis finansuri mdgradobisTvis safrTxis Tavidan  
acileba, rac aRniSna kidec sakonstitucio sabWom. garda amisa, sasamarTlos  
qmedebas SeiZleboda safrTxe Seeqmna socuzrunvelyofis sajaro samsaxuris  
arsebobisaTvis.  
TanamSromelTa  
xarjebis  
uecari  
zrda  
gamoiwvevda  
socuzrunvelyofis sistemaSi dazRveul pirTaTvis gadasaxdelad asignebuli  
Tanxebis odenobis Semcirebas, vinaidan kanonis miRebis momentisaTvis 9 000  
TanamSromlidan 5 000 TanamSromelma sarCeli Seitana sasamarTloSi. Tu es  
sarCelebi dakmayofildeboda, maSin am organoebis biujeti Semcirdeboda  
daaxloebiT 350 000 000 frankiT. Sesabamisad, 1994 wlis 18 ianvris aqtis miRebis  
safuZveli iyo saerTo interesi (ix. gadawyvetileba saqmeze The National & Provincial  
Building Society, Leeds Permanent Building Society and Yorkshire Building Society).  
54. mTavrobis azriT, xelisuflebis keTilsindisiereba ar iyo sadavo. aqtis  
miRebis mizani iyo ara specialuri danamatis dausabuTebeli Semcireba, aramed  
specialuri danamatis fiqsirebulad gansazRvra TanamSromelTa SemosavlebSi.  
amisaTvis kanonSemoqmedma gaiziara kolmaris saapelacio sasamarTlos mier  
gamoyenebuli gza (ix. zemoT, punqti 20). kanonmdeblis ganzraxva Zalian martivi  
iyo: momxdariyo gadasvla gamoangariSebis im meTodze, rac gaTvaliswinebuli iyo  
gadaxdis Tavdapirveli xelSekrulebiT. garda amisa, papageorgius saqmisagan (ix.  
zemoT miTiTebuli gadawyvetileba) gansxvavebiT, 1994 wlis 18 ianvris aqtis 85-e  
muxlsa da aqtis danarCen debulebebs Soris kavSiri aSkarad daadgina da  
daadastura sakonstitucio sabWos gadawyvetilebam. mTavrobam aseve miiCnia, rom  
mocemuli saqme aseve unda ganvasxvavoT saqmisgan Stran Greek Refineries and Stratis  
Andreadis v. Greece (1994 wlis 9 dekembris gadawyvetileba, Series A #301-B).  
garda amisa, mTavrobas miaCnda, rom arsebobda `marTlzomieri proporciuli  
damokidebuleba~ kanonSemoqmedis mizansa da mis mier gamoyenebul saSualebebs  
Soris. pirvel rigSi, sakasacio sasamarTlos ar SeeZlo, erTiani gadawyvetileba  
daekisrebina sxvadasxva saapelacio sasamarTloebisaTvis, radgan misi saqmea  
mxolod saqmis samarTlebrivi da ara faqtobrivi mxaris ganxilva. vinaidan manamde  
arsebul saqmeebSi sakasacio sasamarTlom daadgina, rom xelSekrulebis dadebisas  
mxareTa ganzraxvis garkveva an praqtikis SeTanxmeba faqtobrivi mxare iyo,  
Sesabamisad, kanonmdeblis Careva, raTa qveyanaSi damkvidrebuliyo specialuri  
danamatis gamoTvlis erTiani meTodi, aucilebeli iyo. meores mxriv, es saqme  
dakavSirebulia saqmesTn National & Provincial Building Society, Leeds Permanent Building Society  
and Yorkshire Building Society (ix. zemoT miTiTebuli gadawyvetileba): zogierTma  
profkavSirma mogvianebiT daiwyo `teqnikuri xarvezidan~ gamomdinare sargeblis  
miReba koleqtiuri xelSekrulebis kanonieri moqmedebis dawyebidan ramdenime  
weliwadSi.  
Sesabamisad,  
SeuZlebelia,  
ganmcxadeblebma  
ar  
icodnen,  
rom  
xelisufleba ar dauSvebs, rom `teqnikurma xarvezma~ safrTxe Seuqmnas  
socuzrunvelyofis sqemebs. mTavrobam aseve aRniSna, rom saxelmwifom, romelsac  
specifikuri adgili ekava am davaSi, ar mimarTa dainteresebuli mxaris  
gansaxilvel kanonmdeblobas (intuitu personae), rogorc saberZneTi iyo braldebuli  
amis gakeTebaSi saqmeSi Stran Greek Refineries and Stratis Andreadis (ix. zemoT miTiTebuli  
gadawyvetileba). ganmcxadeblebi ar iyvnen saxelmwifo moxeleebi, maTi saqmianoba  
xvdeboda kerZo samarTlis moqmedebis sferoSi da isini dasaqmebulni iyvnen  
adgilobrivi  
socuzrunvelyofis  
ofisebSi,  
romelTac  
gaaCniaT  
finansuri  
avtonomia. swored amitom iurisdiqcia am saqmeze gaaCnda Cveulebriv da ara  
administraciul sasamarTlos. Sesabamisad, sasamarTlo procesSi saxelmwifo iyo  
mxare Zalian arapirdapiri saxiT, rogorc socuzrunvelyofis ofisebis `mcveli~  
da socuzrunvelyofis sqemebis saerTo interesebidan gamomdinare. da bolos,  
mTavrobam miiCnia, rom sakanonmdeblo aqtis farglebi SeZlebisdagvarad viwro  
iyo. saqmeSi Stran Greek Refineries and Stratis Andreadis (ix. zemoT miTiTebuli  
gadawyvetileba) arsebuli poziciisgan gansxvavebiT, aqtis mizani ar yofila,  
CaSliliyo SeCerebuli saqmeebi, vinaidan naTlad iyo miTiTebuli, rom aqtis  
moqmedebis sferos scildeboda sasamarTloTa is gadawyvetilebebi arsebiT  
sakiTxebze, romlebic sabolood Sevida ZalaSi.  
55. rac Seexeba davis gadasaWrelad axali kanonis gamoyenebis Sedegebs, mTavrobam  
miiCnia, rom mocemuli saqmis garemoebebi gansxvavdeboda saqmeebSi National &  
Provincial Building Society, Leeds Permanent Building Society and Yorkshire Building Society, Stran Greek  
Refineries and Stratis Andreadis and Papageorgiou miTiTebuli garemoebebisagan (ix.  
zemoxsenebuli gadawyvetilebebi).  
mecis saapelacio sasamarTlom gamoitana b-ni zelinskisa da b-ni pradalis  
sasargeblo gadawyvetileba, Tumca misi dasabuTeba ewinaaRmdegeboda sakasacio  
sasamarTlos mosazrebas, romelmac CaTvala, rom indeqsi aRar arsebobda (ix.  
zemoT, punqtebi 18 da 35). samarTalwarmoebis Sedegi Sesabamisad iyo bevrad ufro  
sadavo, vidre adamianis uflebaTa evropuli sasamarTlos mier aqamde ganxilul  
saqmeebSi. mTavrobam aRniSna, rom axali kanonis retrospeqtiuli gamoyeneba  
SeCerebuli saqmeebis mimarT Seesabameboda konvencias, Tu jer ar iyo gamotanili  
gadawyvetileba, romlis gasaCivreba aRar SeiZleba Cveulebrivi proceduris  
gamoyenebiT.  
mecis  
saapelacio  
sasamarTlos  
ukve  
gamotanili  
hqonda  
gadawyvetileba b-ni zelinskisa da b-ni pradalis sasargeblod maSin, rodesac  
axali kanoni SeviZa ZalaSi. miuxedavad amisa, sakasacio sasamarTlom miiCnia, rom  
ar arsebobda axali kanonis gamoyenebis xelisSemSleli garemoebebi, vinaidan  
aqtis mizani iyo indeqsis gaqrobis Sedegad Seqmnili situaciis gamosworeba.  
rac Seexeba q-n gonzaless, q-n maris, q-n delakeries, b-n Sreibers, q-n kerns, b-n  
gonties, q-n Sreibers, q-n memetos da b-n kosutas, mTavrobam ganacxada, rom  
kolmaris saapelacio sasamarTlos 1991 wlis  
2
ivlisis gadawyvetilebis  
gasaCivreba SeiZleboda, isini gasaCivrebuli iyo maTi SeCerebis moTxovniT.  
Sesabamisad, ganmcxadeblebis sasargeblod gamotanili gadawyvetileba arc  
saboloo iyo da arc aRsrulebas eqvemdebareboda. SeuZlebeli iyo [praqtikis]  
kanonierad gadaqcevis mizniT miRebuli aqtis miReba imgvarad, rom mas gavlena ar  
moexdina mimdinare saqmeebze, miuxedavad imisa, ganxilvis ra etapze iyvnen isini.  
Tu aqtis gamoyeneba ar moxdeboda mimdinare saqmeebTan mimarTebiT, maSin aqtis  
arseboba mniSvnelobas dakargavda da gamoiwvevda diskriminaciul midgomas im  
pirTa mimarT, romelTac ukve Setanili hqondaT sarCeli, maT Soris im pirTa  
mimarTac,  
visac  
kanonis  
miRebis  
momentisaTvis  
ar  
hqonda  
mimarTuli  
sasamarTlosaTvis da momavalSi sarCelis Setanis SemTxvevaSi aqti maT winaaRmdeg  
iqneboda gamoyenebuli. mTavrobam aRniSna, rom sakanonmdeblo aqts ar hqonia  
araproporciuli Sedegi ganmcxadeblebTan mimarTebiT, vinaidan marTalia, aqti  
savaldebulod Sesasrulebeli iyo kolmaris saapelacio sasamarTlosaTvis, ar  
unda daviviwyoT, rom imave sasamarTlom 1993 wlis 23 seqtembers miiRo  
gadawyvetileba, romelSic sasamarTlom igive pozicia daiWira, rac 1994 wlis 18  
ianvris aqtma (ix. zemoT, punqti 20).  
56. komisiam miiCnia, rom 1974 wlis 18 ianvris aqtma Zalze martivad daakanona  
saxelmwifos pozicia mis winaaRmdeg Setanil saqmeebSi, romlebic jer kidev ar  
iyo dasrulebuli. komisiam aRniSna, rom saxelmwifos pozicia uaryves saqmis  
ganmxilvelma sasamarTloebma, romlebic upiratesobas ganmcxadebelTa pozicias  
aniWebdnen. man aseve miiCnia, rom sakanonmdeblo aqtma Secvala gadawyvetilebebi  
erTxel da samudamod da ganamtkica mTavrobis pozicia, vinaidan aqti pirdapir  
iTvaliswinebda mis ukuqceviT moqmedebas. mas Semdeg, rac sakonstitucio sabWom  
daadastura  
aqtis  
Sesabamisoba  
konstituciasTan,  
sakasacio  
sasamarTlos  
gadawyvetileba gardauvali gaxda. rac Seexeba kolmaris saapelacio sasamarTlos  
1993 wlis 23 seqtembris gadawyvetilebebis Sedegad Camoyalibebul `praqtikas~,  
romelic gansaxilveli aqtis debulebebis analogiurad udgeboda Seqmnil  
situacias, komisiam miiCnia, rom, miuxedavad amisa, saxelmwifo ar Tavisufldeboda  
valdebulebisagan,  
ar  
Careuliyo  
sasamarTlos  
gansaxilveli  
saqmeebis  
msvlelobaSi gadawyvetilebaze gavlenis moxdenis mizniT.  
Sesabamisad, komisiam daaskvna, rom saxelmwifo motyuebiT Caeria im saqmis  
msvlelobaSi, romlis Sedegi naTeli iyo, romlis mxaresac igi warmoadgenda da  
romelic arsebiTad gadawyvetili iyo [saxelmwifos] winaaRmdeg.  
57. sasamarTlom kidev erTxel aRniSna, rom kanonmdebels aqvs uflebamosileba,  
samoqalaqo samarTlis sferoSi miiRos ukuqceviTi Zalis mqone debulebebi,  
romlebic aregulirebs kanonidan gamomdinare uflebebs, Tumca me-6 muxliT  
ganmtkicebuli samarTliani sasamarTlos ufleba gamoricxavs kanonmdeblis  
mxridan nebismier Carevas, garda imisa, romelic xdeba namdvilad saerTo  
interesis mizniT  
samarTalwarmoebaSi, romlis mizania davis Taobaze  
sasamarTlos gadawyvetilebis dadgena (ix. zemoT miTiTebuli gadawyvetilebebi  
saqmeebze Stran Greek Refineries and Stratis Andreadis, punqti 49; Papageorgiou, punqti 37; da  
National & Provincial Building Society, Leeds Permanent Building Society and Yorkshire Building Society,  
punqti 112).  
58. mocemul saqmeSi, zemoaRniSnuli saqmeebis msgavsad, sasamarTlos ar SeuZlia  
ganixilos 1994 wlis 18 ianvris aqtis (kanoni #94-43) 85-e muxlis Sinaarsis gavlena  
(efeqti) misi miRebis meTodsa da droSi moqmedebasTan erTad.  
aqtis 85-e muxli pirdapir gamoricxavda moqmedebis sferodan im gadawyvetilebebs,  
romlebic  
ukve  
ZalaSi  
Sevida,  
Tumca  
gansazRvravda  
Cveulebrivi  
sasamarTloebisaTvis gadacemuli msgavsi saqmeebis pirobebs da Tanac ukuqceviTi  
ZaliT,  
xelSekrulebebis  
momentisaTvis (ix. zemoT, punqti 45).  
`miuxedavad  
amis  
sawinaaRmdego  
koleqtiuri  
ZalaSia  
an  
individualuri  
gamoqveynebis  
debulebebisa,  
romlebic  
aqtis  
meores  
mxriv,  
85-e  
muxli  
iyo  
`sazogadoebis  
janmrTelobisa  
da  
socuzrunvelyofis~ Sesaxeb aqtis nawili (ix. zemoT, punqti 23). mimdinareobda am  
aqtis saparlamento ganxilva da mxolod bezansonis saapelacio sasamarTlos 1993  
wlis 13 oqtombris gadawyvetilebis Semdeg Sevida cvlileba specialuri  
danamatis Sesaxeb.  
da bolos, 85-e muxlma Zalze martivad daakanona procesis dros saxelmwifos  
mier gamoxatuli pozicia. sasamarTlo aRniSnavs, rom saqmis faqtobrivi  
garemoebebis  
ganmxilveli  
sasamarTloebis  
gadawyvetilebaTa  
rom mecis  
umravlesoba  
saapelacio  
ganmcxadebelTa  
sasargeblod  
iyo. aRsaniSnavia,  
sasamarTlom saqme gadawyvita Tavidan bolomde socuzrunvelyofis ofisebis  
TanamSromelTa sasargeblod (ix. zemoT, punqti 35), kolmaris saapelacio  
sasamarTlom ki, kolmaris samewarmeo tribunalisgan gansxvavebiT, uaryo  
sarCelebi (ix. punqtebi 20, 38 da 41). amasTan, gansakuTrebiT unda aRiniSnos  
bezansonis saapelacio sasamarTlos specialuri roli, vinaidan man xelaxla  
ganixila saqme sakasacio sasamarTlos 1992 wlis 22 aprilis gadawyvetilebebis  
Semdeg (ix. zemoT, punqtebi 19 da 12). bezansonis saapelacio sasamarTlos unda  
gadaewyvita  
dava  
faqtobriv  
garemoebebTan  
dakavSirebiT  
TviT  
sakasacio  
sasamarTlos mier manamde Camoyalibebul samarTlebriv CarCoebSi (ix. zemoT,  
punqtebi 18 da 19). mihyveboda ra zedmiwevniT sakasacio sasamarTlos 1992 wlis 22  
aprilis gadawyvetilebebSi gansazRvrul sakiTxebs, bezansonis saapelacio  
sasamarTlom daadgina, rom ar Camoyalibebula aranairi praqtika da uaryo  
saxelmwifos mier SeTavazebuli meTodi. man daadgina axali indeqsi da neba  
darTo socuzrunvelyofis organoebis zogierT TanamSromels, ganmeorebiT  
Seetana sarCeli; saapelacio sasamarTlom ganacxada, rom specialuri danamatis  
gamoangariSeba unda moxdes minimaluri xelfasis 6,1055%-is safuZvelze, vinaidan  
es  
procenti  
Seesabameboda  
specialuri  
danamatis  
odenobas,  
romelic  
gamoiTvleboda 1953 wels arsebuli erTeulis Tormetze gamravlebiT. es  
gadawyvetileba sakiTxs naTels hfenda, amave dros, ar gascilda sakasacio  
sasamarTlos mier dadgenil farglebs da ganmcxadebelTaTvis sasargeblo iyo,  
vinaidan aseTi gadawyvetilebis Sedegad TiTqmis gaormagda socuzrunvelyofis  
organoebis mier faqtobrivad gadaxdili danamati; man ganamtkica, agreTve,  
mosarCeleebis ufleba, moeTxovaT ramdenime wlis gamavlobaSi gansxvavebis saxiT  
dagrovili davalianebis gadaxda (ix. zemoT, punqtebi 21-22).  
59. sasamarTlo ver xsnis, Tu ratom iyo aucilebeli sakanonmdeblo Careva  
winaaRmdegobrivi gadawyvetilebebis arsebobisas, rodesac procesi jer kidev ar  
iyo dasrulebuli. igi miiCnevs, rom aseTi gansxvavebebi damaxasiaTebelia  
safrangeTis  
msgavsi  
sasamarTlo  
mqone  
sistemebisaTvis,  
pirveli  
romlebic  
da  
eyrdnoba  
teritoriuli  
iurisdiqciis  
instanciisa  
saapelacio  
sasamarTloebis qsels. vinaidan sakasacio sasamarTlos roli swored isaa, rom  
gadaWras winaaRmdegobani qveda instanciis sasamarTloebis gadawyvetilebebs  
Soris, rTulia imis gansazRvra, Tu ra gadawyvetilebas miaRwevda igi [sakasacio  
sasamarTlo] arsebuli winaaRmdegobrivi gadawyvetilebebis arsebobisas im  
SemTxvevaSi, Tu parlamenti ar miiRebda 1994 wlis 18 ianvris aqts.  
sasamarTlos azriT, saqmis garemoebebi ar iZleva saSualebas, vamtkicoT, rom  
kanonmdeblis Careva winaswarganWvretadi iyo; piriqiT, isini ganamtkiceben  
mosazrebas, rom Tavdapirveli mizani Selaxuli iyo (ix. zemoT miTiTebuli  
gadawyvetileba saqmeze The National & Provincial Building Society, Leeds Permanent Building  
Society and Yorkshire Building Society, gv. 2362-63, punqtebi 110-12), vinaidan dava Seexeboda im  
xelSekrulebis  
gamoyenebas,  
romelic  
saTanado  
procedurebis  
Sesabamisad  
ganixiles da miiRes dainteresebulma damqiraveblebma da profkavSirebma.  
sasamarTlo miiCnevs, rom saxelmwifos winaSe wamoWrili finansuri safrTxe (ix.  
zemoT, punqti 53), rac sakonstitucio sabWom pirdapir aRniSna gadawyvetilebis  
dasabuTebisas (ix. zemoT, punqti 26), ver amarTlebs kanonmdeblis mier davis  
gadaWris mizniT koleqtiuri xelSekrulebis mxareebis Secvlas. amasTan  
dakavSirebiT sasamarTlom aRniSna, rom mTavrobis gancxadebis Tanaxmad, Tu  
Setanili  
sarCelebi  
dakmayofildeboda,  
socuzrunvelyofis  
organoebi  
dakargavdnen 350 000 000 franks, Tumca mas ar warmoudgenia SedarebiTi monacemebi,  
kerZod, 9 000 TanamSromlis mTliani xarji da elzas-mozelis socuzrunvelyofis  
organoebSi jandacvaze danaxarjebis detalebi.  
85-e  
muxlis  
miRebam  
arsebiTad  
gadawyvita  
dava.  
Sidasaxelmwifoebrivi  
sasamarTloebis mier am debulebis gamoyenebam, gansakuTrebiT ki sakasacio  
sasamarTlos 1995 wlis 2 martis gadawyvetilebebSi, uazrobad aqcia procesis  
gagrZeleba.  
komisiis msgavsad, sasamarTlo miiCnevs, rom sakonstitucio sabWos gadawyvetileba  
ar aris sakmarisi imis dasadgenad, namdvilad Seesabameba Tu ara 1994 wlis 18  
ianvris aqtis 85-e muxli konvencias (ix. zemoT, punqti 26).  
zemoaRniSnulis gaTvaliswinebiT sasamarTlo miiCnevs, rom ar SeiZleba  
gansxvavebis daweseba im pirebs, romelTa saqmeze gadawyvetilebac ukve ZalaSi  
Sevida, da im pirebs Soris, romelTa saqmeze gadawyvetileba ZalaSi jer ar  
Sesula.  
60. rac Seexeba mTavrobis gancxadebas, rom es ar yofila dava ganmcxadeblebsa da  
saxelmwifos Soris (ix. zemoT, punqti 54), vinaidan socuzrunvelyofis organoebi  
kerZo samarTlis safuZvelze Seqmnili iuridiuli pirebia, sasamarTlo aRniSnavs,  
rom socuzrunvelyofis organoebi axorcieleben sajaro samsaxuris funqcias da  
eqvemdebarebian socuzrunvelyofaze pasuxismgebeli ministris da ekonomikur  
saqmeTa da finansTa ministris zedamxedvelobas. garda imisa, rom axorcielebda  
mniSvnelovan zedamxedvelobas, maT Soris zedamxedvelobas TanamSromelTa  
sxvadasxva kategoriis Sesaxeb xelSekrulebebisa (ix. zemoT, punqti 44),  
sasamarTlo aRniSnavs, rom prefeqti – saxelmwifos warmomadgeneli departamentSi  
an regionSi – an socialuri saqmeebisa da janmrTelobis regionuli departamenti,  
romelic  
iyo  
zedamxedvelobis  
departamentis  
teritoriuli  
departamenti,  
sistematurad iyvnen CarTulni procesis msvlelobaSi, rogorc mxareebi,  
mosarCeleebisa da maT damqiraveblebs Soris mimdinare davisas. franguli sistema,  
romelSic  
Sedis  
sazogadoebis  
momsaxurebis  
marTva,  
gaaCnia  
specialuri  
samTavrobo uflebamosileba da eqvemdebareba saministros zedamxedvelobas, aris  
evropis sabWos wevri saxelmwifos rolisa da valdebulebebis gamoxatuleba misi  
mosaxleobis  
socialuri  
keTildReobis  
miznebisaTvis,  
rac  
SeiZleba  
gamomdinareobdes evropis socialuri qartiidan. Sesabamisad, SeuZlebelia, ar  
davaskvnaT, rom kanonmdebeli Caeria saqmeSi maSin, rodesac saxelmwifo iyo  
mimdinare procesis monawile.  
61. Sesabamisad, dairRva konvenciis me-6 muxlis pirveli punqti samarTlian  
sasamarTlosTan dakavSirebiT.  
ii. konvenciis me-6 muxlis pirveli punqtis savaraudo darRveva procesis  
xangrZlivobasTan dakavSirebiT  
62. q-ni gonzalesi, q-ni mari, q-ni delakerie, b-ni Sreiberi, q-ni kerni, b-ni gontie,  
q-ni Sreiberi, q-ni memeto da b-ni kosuta amtkicebdnen, rom procesi ar Catarda  
gonivrul vadaSi, rogorc amas iTvaliswinebs konvenciis me-6 muxlis pirveli  
punqti.  
63. komisiam gaiziara ganmcxadeblebis mosazreba, Tumca mTavroba acxadebda, rom  
saqmis garemoebebidan ar gamomdinareobda aRniSnuli muxlis darRveva.  
A. dro, romelic mxedvelobaSi unda iqnes miRebuli  
64. sasamarTlo miiCnevs, rom konvenciis me-6 muxlis pirveli punqtiT  
gaTvaliswinebuli `gonivruli vadis~ gamosaTvleli periodi gamoiTvleba 1990  
wlis 17 da 28 agvistodan – kolmaris samewarmeo tribunalSi sarCelebis Setanis  
dRidan (ix. zemoT, punqti 37) da dasrulda 1996 wlis 18 ivniss sakasacio  
sasamarTlos gadawyvetilebis gamotaniT (ix. zemoT, punqti 43). Sesabamisad,  
procesi gagrZelda daaxloebiT 5 weli da 10 Tve.  
B. procesis xangrZlivobis gonivruloba  
65. procesis xangrZlivobis gonivruloba unda Sefasdes saqmis garemoebebisa da  
sasamarTlos  
precedentul  
samarTalSi  
Camoyalibebuli  
kriteriumebis  
gaTvaliswinebiT; gansakuTrebuli yuradReba unda mieqces saqmis sirTules da  
mosarCeleebisa da Sesabamisi saxelisuflebo organos qmedebas (ix. 1991 wlis 20  
Tebervlis gadawyvetileba saqmezeThe Vernillo v. France, seria A, # 198, gv. 12-13, punqti  
30).  
1. poziciebi sasamarTlos winaSe  
66. ganmcxadeblebi miiCneven, rom kolmaris saapelacio sasamarTloSi mimdinare  
oTxwliani procesi, aseve daaxloebiT erTi weli saqmis ganxilva pirveli  
instanciis sasamarTloSi da sakasacio sasamarTloSi saqmis ganxilvis periodi  
gadametebulia. maTi ganmartebiT, saqme ar iyo rTuli da arc imis mtkiceba  
SeiZleba, rom maT daigvianes poziciebis wardgena, vinaidan amas gavlena ar  
mouxdenia winaswar CaniSnuli sxdomebis TariRebze meore da mesame instanciebSi.  
saqmis mosmena daniSna saapelacio sasamarTlom da am gadawyvetilebis safuZvelze  
gansazRvres mxareebma maTi momavali qmedebebis ganrigi. TariRis daniSvnisaTvis  
ar iyo aucilebeli mxareTa mier werilobiTi dokumentebis winaswar wardgena,  
vinaidan sasamarTlo saqmes ganixilavda saapelacio saCivris safuZvelze da  
procesi zepiri iyo. ganmcxadeblebma aRniSnes, rom am saqmeze saapelacio saCivari  
Seitanes 1991 wlis 10 seqtembers, magram mxolod 1994 wlis 12 ivliss dainiSna  
procesis Catarebis TariRi _ 1994 wlis 18 oqtomberi (ix. zemoT, punqti 40).  
Sesabamisad, mxareTa poziciebis Setanas azri hqonda mxolod 1994 wlis 12 ivliss;  
apelantebis mier wardgenili gancxadebebi eyrdnoboda 1994 wlis 18 ianvris aqts.  
ganmcxadeblebi amtkicebdnen, rom Tu saapelacio sasamarTlo mecis saapelacio  
sasamarTlos msgavsad ar moicdida, sanam aqts miiRebdnen, aqtis miRebis  
momentisaTvis ukve gamotanili iqneboda sasamarTlos kanonier ZalaSi myofi  
gadawyvetileba, romlis aRsruleba SesaZlebeli iqneboda. amitom ganmcxadeblebma  
ganacxades, rom procesis gadametebuli xangrZlivobis Sedegad SesaZlebeli gaxda  
1994 wlis 18 ianvris aqtis maT winaaRmdeg gamoyeneba.  
67. mTavroba ar daeTanxma aseT analizs. man miiCnia, rom sasamarTloTa  
gansxvavebuli gadawyvetilebebis arsebobis gaTvaliswinebiT SeiZleba miviCnioT,  
rom saqme namdvilad rTuli iyo. sakasacio sasamarTlos gadawyvetileba ar hqonda  
gamotanili, rodesac kolmaris samewarmeo tribunalma gamoitana gadawyvetileba  
1991 wlis 2 ivliss (ix. zemoT, punqti 38). mxareebis mieré wamoWrili yvela sakiTxi  
droebiT SeCerebuli iyo.  
rac Seexeba ganmcxadebelTa qmedebas, mTavrobam ganacxada, rom samoqalaqo  
saqmeebSi mxareTa qmedeba gansakuTrebiT mniSvnelovania; procesis Catarebis  
iniciativa swored maTzea damokidebuli. ganmcxadebelTa warmomadgenels ar  
warudgenia axsna-ganmarteba 1994 wlis 30 seqtembramde, anu procesis dawyebidan  
sami wlis Semdeg (ix. zemoT, punqti 40). procesis xangrZlivoba pirvel  
instanciaSi sruliad gonivruli iyo da sakasacio sasamarTloc gansakuTrebuli  
gulmodginebiT moqmedebda. saapelacio etapze procesis gaWimvaze pasuxismgebloba  
ganmcxadeblebs ekisrebaT.  
68. komisiam miiCnia, rom procesi met-naklebad rTuli iyo; rac Seexeba mxareTa  
qmedebebs, procesis xangrZlivoba ar iyo gonivruli; yuradReba unda mieqces imas,  
rom garkveul periodebSi SeiniSneboda aqtiurobis Seneleba, razec, komisiis  
azriT, xelisuflebas ekisreboda pasuxismgebloba.  
2. sasamarTlos Sefaseba  
(a) saqmis sirTule  
69. sasamarTlo miiCnevs, rom sasamarTlos mier gansaxilveli saqmis arsebiTi  
mxare namdvilad rTuli iyo, rasac adasturebda sakasacio sasamarTlos 1992 wlis  
22 aprilis gadawyvetilebac (ix. zemoT, punqti 18).  
(b) ganmcxadebelTa qmedebebi  
70. sasamarTlo ar miiCnevs, rom ganmcxadeblebi pasuxismgebelni iyvnen procesis  
gawelvaze. kerZod, ganmcxadebelTa mier saapelacio saCivris Setanis dRes gavlena  
ar mouxdenia kolmaris saapelacio sasamarTlos mier procesis dagegmvaze (ix.  
zemoT, punqti 40).  
(c) sasamarTlo xelisuflebis qmedebani  
71. sasamarTlo adgens, rom kolmaris saapelacio sasamarTloSi procesis  
xangrZlivoba iyo sami weli, rva Tve da rva dRe. miuxedavad imisa, rom saapelacio  
saCivari Seitanes 1991 wlis 10 seqtembers (ix. zemoT, punqti 39), saapelacio  
sasamarTlom ar daniSna mosmenis dRe 1994 wlis 12 ivlisamde, anu TiTqmis sami  
weli (ix. zemoT, punqti 40). sasamarTlos azriT, aseTi dagvianebis damarwmunebeli  
axsna-ganmarteba  
aravis  
warmoudgenia.  
kolmaris  
saapelacio  
sasamarTlom  
specialur danamatTan dakavSirebiT gadawyvetileba gamoitana 1993 wlis 23  
seqtembris gadawyvetilebiT (ix. zemoT, punqti 20), anu aRniSnul saqmeze  
saapelacio saCivris Setanidan daaxloebiT ori wlis Semdeg. amasTan, kolmaris  
saapelacio sasamarTlos gadawyvetileba gamotanili iqna 1995 wlis 18 maiss (ix.  
zemoT, punqti 41), anu 1994 wlis 18 ianvris aqtis miRebidan daaxloebiT  
weliwadnaxevarSi.  
(d) daskvna  
72. yvela mtkicebulebis ganxilvis Sedegad sasamarTlo miiCnevs, rom dairRva me-6  
muxlis pirveli punqtiT gaTvaliswinebuli `gonivruli vada~.  
Sesabamisad,  
dairRva  
konvenciis  
me-6  
muxlis  
pirveli  
punqti  
procesis  
xangrZlivobasTan mimarTebiT.  
III. konvenciis me-13 muxlis savaraudo darRveva  
73. ganmcxadeblebi miiCneven, rom 1994 wlis 18 ianvris aqtis (kanoni 94-43) 85-e  
muxlis miRebiT dairRva konvenciis me-13 muxli, romelic iTvaliswinebs:  
`yvelas,  
visac  
daerRva  
am  
konvenciiT  
gaTvaliswinebuli  
uflebebi  
da  
Tavisuflebebi, unda hqondes samarTlebrivi dacvis efeqtiani saSualeba erovnuli  
xelisuflebisagan, Tundac es darRveva Caidinos pirma, romelic samsaxurebriv  
uflebamosilebas axorcielebda.~  
74. zemoT, 61-e punqtSi Camoyalibebuli daskvnebis gaTvaliswinebiT sasamarTlo ar  
miiCnevs aucileblad gadawyvetilebis gamotanas aRniSnul sakiTxze.  
IV. konvenciis 41-e muxlis gamoyeneba  
75. konvenciis 41-e muxli iTvaliswinebs:  
`Tu sasamarTlo daadgens, rom dairRva konvencia da misi oqmebi, xolo Sesabamisi  
maRali xelSemkvreli mxaris Sidasaxelmwifoebrivi samarTali darRvevis mxolod  
nawilobrivi gamosworebis SesaZleblobas iZleva, saWiroebis SemTxvevaSi,  
sasamarTlo dazaralebul mxares samarTlian dakmayofilebas miakuTvnebs.~  
A. ziani  
76. ganmcxadeblebi amtkicebdnen, rom maT ganicades materialuri ziani im Tanxis  
saxiT, romelsac miiRebdnen, parlaments rom ar mieRo 1994 wlis 18 ianvris kanoni.  
b-ni zelinski da b-ni pradali TavianT materialur zians afasebdnen TiToeuli 47  
000 frangul frankad da ar mouTxoviaT raime aramaterialuri ziani. q-ni  
gonzalesi, q-ni mari, q-ni delakerie, b-ni Sreiberi, q-ni kerni, b-ni gontie, q-ni  
Sreiberi, q-ni memeto da b-ni kosuta TiToeuli moiTxovda 21 343 franks  
specialuri danamatis 5 wlis gadaxdasTan dakavSirebiT 1990 wlis 17 agvistodan  
da 22 257 franks – 1990 wlis 18 agvistodan 1995 wlis 30 noembramde gadasaxdeli  
specialuri danamatis dasafarad da kidev 15 000 franks kanoniT dadgenili  
procentis saxiT. maT procesis gawelviT gamowveuli aramaterialuri zianis  
kompensacia Seafases 20 000 frankad da samarTalwarmoebis usamarTlobidan  
gamomdinare aramaterialuri zianis kompensacia – 50 000 frankad.  
77. mTavrobam ar gamoxata mosazreba.  
78. komisiis delegatma isurva, sakiTxi gadawyvetiliyo sasamarTlos mier  
diskreciuli uflebamosilebis gamoyenebiT.  
79. sasamarTlo aRniSnavs, rom samarTliani anazRaureba ganmcxadeblebs SeiZleba  
mieniWoT mxolod imitom, rom maT ver isargebles me-6 muxliT gaTvaliswinebuli  
garantiebiT, maT Soris procesis gonivruli xangrZlivobiT q-ni gonzalesis, q-ni  
mari, q-ni delakeries, b-ni Sreiberis, q-ni kernis, b-ni gonties, q-ni Sreiberis, q-ni  
memetosa da b-ni kosutas SemTxvevaSi. rac Seexeba procesis samarTlianobas,  
sasamarTlo miiCnevs aramizanSewonilad, rom ganmcxadeblebma dakarges realuri  
SesaZlebloba (ix. 1985 wlis 12 Tebervlis gadawyvetileba saqmeze The Colozza and  
Rubinat v. Italy, seria A, # 89, gv. 17, punqti 38). amas unda daematos aramaterialuri  
ziani, vinaidan mocemul saqmeSi darRvevis faqtis dadgena ar aris sakmarisi  
misagebeli garda b-ni zelinskisa da b-ni pradalisa, romelTac amasTan  
dakavSirebiT ganacxadi ar warudgeniaT. 41-e muxlis Sesabamisad samarTlianobis  
safuZvelze analizis Sedegad sasamarTlo aniWebs 47 000 franks b-n zelinskisac  
da b-n pradalsac da 80 000 franks TiToeuls danarCeni cxra ganmcxadeblidan  
nebismier zianTan dakavSirebiT.  
B. xarjebi da danaxarjebi  
80. yoveli ganmcxadebeli moiTxovda 30 000 franks warmomadgenlobis mizniT  
gaweuli xarjebisa da danaxarjebisaTvis.  
81. mTavrobam ar gamoxata mosazreba.  
82. komisiis delegatma isurva, sakiTxi gadawyvetiliyo sasamarTlos mier  
diskreciuli uflebamosilebis gamoyenebiT.  
83. b-n zelinskisa da b-n pradals komisiisa da sasamarTlos winaSe erTi da igive  
advokati warmoadgenda; rac Seexeba danarCen cxra ganmcxadebels, isini  
sargeblobdnen imave advokatis momsaxurebiT mxolod mas Semdeg, rac didma  
palatam gadawyvita ori saqmis SeerTeba. Sesabamisad, mis xelT arsebul  
informaciaze  
dayrdnobiT  
da  
samarTlianobis  
principis  
gaTvaliswinebiT  
sasamarTlo aniWebs b-n zelinskisa da b-n pradals 30 000 franks komisiisa da  
sasamarTlos winaSe procesisaTvis da TiToeuls danarCeni ganmcxadeblebidan 4  
000 franks.  
C. sauravi  
84. sasamarTlos xelT arsebuli informaciis Tanaxmad, gadawyvetilebis gamotanis  
dRes kanoniT gaTvaliswinebuli saprocento ganakveTi safrangeTSi aris 3,47%  
weliwadSi.  
xsenebulidan gamomdinare sasamarTlo erTxmad  
1. adgens, rom dairRva konvenciis me-6 muxlis pirveli punqti sasamarTlo  
procesis samarTlianobasTan dakavSirebiT;  
2. adgens, rom dairRva konvenciis me-6 muxlis pirveli punqti procesis  
xangrZlivobasTan dakavSirebiT q-ni gonzalesis, q-ni maris, q-ni delakeries, b-ni  
Sreiberis, q-ni kernis, b-ni gonties, q-ni Sreiberis, q-ni memetosa da b-ni kosutas  
mimarT;  
3. adgens, rom ar aris aucilebeli gadawyvetilebis gamotana konvenciis me-13  
muxlis Sesabamisad warmodgenil saCivarze;  
4. adgens:  
(a) mopasuxe saxelmwifom sami Tvis vadaSi unda gadauxados 47 000 (ormocdaSvidi  
aTasi) franguli franki b-n zelinskisa da b-n pradals materialuri zianisaTvis,  
80 000 (oTxmoci aTasi) franguli franki - q-n gonzaless, q-n maris, q-n delakeries,  
b-n Sreibers, q-n kerns, b-n gonties, q-n Sreibers, q-n memetos da b-n kosutas  
materialuri da aramaterialuri zianisaTvis, agreTve, 30 000 (ocdaaTi aTasi)  
franguli franki b-n zelinskisa da b-n pradals da 4 000 (oTxi aTasi) franguli  
franki TiToeuls cxra ganmcxadeblidan xarjebisa da danaxarjebisaTvis;  
(b) aRniSnul Tanxebs samTviani vadis gasvlis Semdeg gadaxdis dasrulebamde  
daericxeba procenti weliwadSi 3,47%-is odenobiT;  
5. uaryofs samarTliani dakmayofilebis Sesaxeb Txovnis darCenil nawils.  
Sesrulebulia inglisur da frangul enebze, gacxadebulia Ria mosmenaze  
adamianis uflebaTa SenobaSi, strasburgSi, 1999 wlis 28 oqtombers.  
lucius vildhaberi,  
Tavmjdomare  
mo de bor-bukikio,  
registratoris moadgile  
konvenciis 45-e muxlis me-2 punqtisa da sasamarTlos wesebis Sesabamisad am  
gadawyvetilebas Tan erTvis mosamarTle bakes Tanmxvedri mosazreba.  
l.v.  
m.b.  
mosamarTle bakes Tanmxvedri mosazreba  
(Targmani)  
me xma miveci am gadawyvetlebas, romelic dabalansebul pasuxs iZleva principul  
sakiTxze _ Seesabameba Tu ara konvencias kanonebi, romlebic akanonebs arsebul  
praqtikas (lois de validation), da Semdeg mkacrad, Tumca logikurad iyenebs am princips  
mocemul saqmesTan dakavSirebiT.  
1. zogad sakiTxze sasamarTlo konvenciis me-6 muxlis pirvel punqtze dayrdnobiT  
ganamtkicebs princips, rom kanonmdebeli ar unda Caerios imgvarad, rom  
ukuqceviTi ZaliT gansazRvros an Secvalos samarTlebrivi urTierToba da  
gavlena  
moaxdinos  
davis  
Taobaze  
sasamarTlo  
gadawyvetilebaze;  
Tumca  
sasamarTlo gamonakliss uSvebs im saqmeebze, sadac aseTi Careva aucilebelia  
saerTo interesis gadaudebeli mizeziT. sasamarTlo kidev erTxel adasturebs  
Tavissave gadawyvetilebas adrindel saqmeebSi, romlebSic gancxadebuli iyo, rom  
kanonmdebeli ar unda Caerios samarTalwarmoebis ganxorcielebaSi (1994 wlis 9  
ivnisis gadawyvetileba saqmeze Stran Greek Refineries and Stratis Andreadis v. Greece, seria A  
# 301-B, da Papageorgiou v. Greece, 1997 wlis 22 oqtombris gadawyvetileba, Reports of  
Judgments and Decisions 1997-VI), aseve im ideas, rom aseTi Careva SeiZleba  
gamarTlebuli iyos saerTo interesiT (1997 wlis 23 oqtombris gadawyvetileba  
saqmeze National & Provincial Building Society, Leeds Permanent Building Society and Yorkshire Building  
Society v. the United Kingdom case, Reports 1997-VII); aseT safuZvels sasamarTlo afasebs  
saqmis winaistoriisa da garemoebebis gaTvaliswinebiT da igi SeiZleba miCneuli  
iqnes ufro legitimurad da individis uflebebTan SedarebiT upiratesoba  
mieniWos.  
2. mocemul saqmeSi kanonmdeblis Carevis (1994 wlis 18 ianvris aqtis 85-e muxli)  
ZiriTadi, Tu erTaderTi ara, mizezi iyo winaaRmdegobrivi sasamarTlo  
precedentebi  
faqtobriv  
mxareze  
kolmarisa  
da  
bezansonis  
saapelacio  
sasamarTloebSi; am ukanasknelma gadawyvetileba gamoitana mecis saapelacio  
sasamarTlos gadawyvetilebis gauqmebis Semdeg. Cemi azriT, kanonmdeblis CarevaSi  
gadamwyveti roli ar Seusrulebia am sasamarTloebis mier gamotanili  
gadawyvetilebis Sedegad socuzrunvelyofis organoebze SesaZlo finansuri  
valdebulebebis dakisrebas.  
rodesac SeuZlebelia, sakasacio sasamarTlom gamoasworos situacia, pirveli  
instanciis da saapelacio sasamarTloebis mier gamotanili winaaRmdegobrivi  
gadawyvetilebebi  
rasakvirvelia  
ganacvifrebs,  
aRaSfoTebs  
an  
gaaognebs  
sazogadoebas, Tumca es aris sasamarTloebis decentralizebuli sistemis  
safasuri; am sistemis uzenaesi zedamxedvelia sakasacio sasamarTlo, romelic  
srul Tavisuflebas aniWebs tribunalebsa da saapelacio sasamarTloebs  
faqtobrivi garemoebebis Sefasebisas da gadawyvetilebas iRebs mxolod  
samarTlebriv sakiTxebze. Sesabamisad, evropuli sasamarTlo ase martivad, anu  
racionalurobisa  
da  
samarTalwarmoebis  
ideis  
abstraqtuli  
gamoyenebis  
safuZvelze, ver miiCnevs, rom winaaRmdegobrivi gadawyvetilebebis arseboba aris  
saerTo interesis aucilebeli moTxovna, romelsac SeuZlia gaamarTlos  
kanonmdeblis mxridan amgvari Careva.  
Tumca  
SeiZleba  
arsebobdes  
sruliad  
droebiT da  
udavo  
mizezebi  
aseTi  
Carevis  
sadac  
gasamarTleblad  
zogierT  
geografiul  
garemoSi,  
winaaRmdegobrivi gadawyvetilebebis Sedegi realobaSi samarTlianobis darRvevaa,  
magaliTad, rodesac winaaRmdegobrivi gadawyvetilebebis aRsruleba fizikurad  
SeuZlebelia an, Tu mTlianad SeuZlebeli ara, gamoiwvevs mxareTa poziciebSi  
aSkara uTanasworobas.  
es saqme swored aseTi magaliTia. 1988 wels elzas-mozelis socuzrunvelyofis  
adgilobriv  
organoTa  
TanamSromlebma  
gaasaCivres  
ramdenime  
samewarmeo  
sasamarTlos winaSe meTodi, romelsac samsaxurebi iyenebdnen 15 wlis  
ganmavlobaSi 1953 wlis xelSekrulebiT SemoRebuli specialuri danamatis  
dasaTvlelad. 1992 wlis aprilSi sakasacio sasamarTlom gaauqma mecis saapelacio  
sasamarTlos gadawyvetileba zogierT am saqmesTan dakavSirebiT, miiCnia ra, rom  
1953 wlis xelSekruleba aRar gamoiyeneboda Tavdapirveli formiT, da daadgina,  
rom saqme xelaxla unda ganixilos saapelacio sasamarTlom imis gadasawyvetad,  
arsebobda Tu ara dadgenili praqtika (socuzrunvelyofis organoebis mier didi  
xnis ganmavlobaSi gamoTvlis am meTodis gamoyenebiT) da Tu aseTi praqtika ar  
arsebobda, maSin gamoTvlis meTodis dasadgenad. 1993 wlis seqtemberSi kolmaris  
saapelacio sasamarTlom daadgina, rom arsebobda praqtika, romlis mixedviTac  
socuzrunvelyofis ofisebi ixdidnen danamats, Tumca oqtomberSi bezansonis  
saapelacio sasamarTlom daadgina amis sawinaaRmdego, anu rom ar iyo  
Camoyalibebuli aranairi praqtika, da gansazRvra gamoTvlis axali meTodi;  
Sesabamisad, gamotanili iqna ori gadawyvetileba, romelTa gasaCivreba SeiZleboda  
da romlebic sxvadasxvanairad afasebdnen erTsa da imave faqts, anu arsebobda Tu  
ara praqtika. am etapze, ra Tqma unda, arsebobda gaumarTlebeli araTanaswori  
mdgomareoba elzas-mozelis socuzrunvelyofis organoTa TanamSromlebs Soris  
danamatTan dakavSirebiT imis mixedviT, maT saqmes bezansonis saapelacio  
sasamarTlo ganixilavda Tu kolmaris saapelacio sasamarTlo. rogor unda  
gamoeyenebinaT  
socuzrunvelyofis  
organoebs  
aseTi  
gansxvavebuli  
gadawyvetilebebi praqtikaSi?  
warmoadgenda es situacia 1993 wlis Semodgomaze saerTo interesis gadaudebel  
safuZvels kanonmdeblis CarevisaTvis? Cemi azriT, es ase iqneboda, kanonmdebeli  
rom erTaderTi yofiliyo, visac SeeZlo situaciis gamosworeba; Tumca mxareebs  
kvlav SeeZloT sakasacio sasamarTlosaTvis mimarTva swored winaaRmdegobrivi  
gadawyvetilebebis arsebobis gamo. Sesabamisad, sirTulis gadalaxva sasamarTlos  
meSveobiT SesaZlebeli iyo, rac gamoasworebda samarTlianobis darRvevas. swored  
am mizezis gamo iyo, rom 1993 wlis Semodgomaze mecisa da kolmaris  
sasamarTloebis  
mier  
gamotanili  
winaaRmdegobrivi  
gadawyvetilebebi  
ar  
warmoadgenda sakmaris mizezs kanonmdeblis CarevisaTvis; amasTan, unda gvaxsovdes,  
rom miuxedavad aseTi dabneulobisa, TviT winaaRmdegoba gadawyvetilebebs Soris  
ar iwvevda finansur sirTuleebs socuzrunvelyofis organoebisaTvis.  
registratoris SeniSvnebi  
1-2.me-11 oqmi da sasamarTlos wesebi ZalaSi Sevida 1998 wlis 1 noembers.  
3. mas Semdeg, rac ZalaSi Sevida me-11 oqmi, romelmac Sesworebebi Seitana me-19  
muxlSi, sasamarTlo mudmiv safuZvelze funqcionirebs.  
4. registratoris SeniSvna. sasamarTlos A wesebi gamoiyeneba sasamarTlos mier  
miTiTebuli yvela saqmis mimarT me-9 oqmis ZalaSi Sesvlamde (1994 wlis 1  
oqtomberi), xolo amis Semdeg 1998 wlis 1 oqtombramde mxolod im saqmeebis  
mimarT, romlebic Seexeba oqmis arawevr saxelmwifoebs.  
5. registratoris SeniSvna. praqtikuli mizezebis gamo es danarTebi gamoqveyndeba  
mxolod  
gadawyvetilebis  
saboloo  
dabeWdil  
variantSi  
(sasamarTlos  
gadawyvetilebebis oficialur JurnalSi), Tumca komisiis angariSebis miReba  
SesaZlebelia registratorisagan.