adamianis uflebaTa evropuli sasamarTlo  
meore seqcia  
pinkova da pinki CexeTis respublikis winaaRmdeg  
CASE OF PINCOVÁ AND PINC v. THE CZECH REPUBLIC  
(ganacxadi #36548/97)  
saboloo versia  
05/02/2003  
ganCineba  
strasburgi  
2002 wlis 5 noemberi  
1
saqmeze pinkova da pinki CexeTis respublikis winaaRmdeg  
adamianis uflebaTa evropuli sasamarTlos palatam (meore seqcia)  
Semdeg mosamarTleTa SemadgenlobiT:  
b-ni J.-p. kosta, prezidenti,  
b-ni a.b. baka,  
b-ni gaukur iorundsoni,  
b-ni k. iungveirti,  
b-ni v. butkeviCi,  
q-ni v. tomaseni,  
b-ni m. ugrexeliZe, mosamarTleebi,  
da q-ni s. dole, seqciis registratori,  
imsjela ra ganmartoebiT 2002 wlis 8 oqtombers,  
amave dRes miiRo Semdegi gadawyvetileba:  
procedura  
1. saqme momdinareobs Cexi erovnebis ori piris, q-ni blaJena  
pinkovasa  
`ganmcxadeblebi~) mier adamianis uflebaTa evropul komisiaSi  
(SemdgomSi `komisia~) adamianis uflebaTa da ZiriTad  
da  
misi  
Svilis  
b-ni  
jiri  
pinkis  
(SemdgomSi  
TavisuflebaTa evropuli konvenciis adremoqmedi 25-e muxlis  
Tanaxmad 1997 wlis 7 maiss Setanili ganacxadidan (# 36548/97).  
2. ganmcxadeblebs, romlebmac samarTlebrivi daxmareba miiRes,  
warmoadgenda q-ni j. vesela CexeTis advokaturidan, CexeTis  
mTavrobas (SemdgomSi `mTavroba~) ki misi warmomadgeneli, b-ni v.  
Sormi.  
3. ganacxadis mizans warmoadgenda imis dadgena, irkveoda Tu ara  
saqmis faqtebidan, rom mopasuxe saxelmwifom daarRvia pirveli  
oqmis pirveli muxliT nakisri valdebuleba. 1998 wlis 1 ivliss  
komisiam (meore seqcia) gadawyvita, ecnobebina amis Sesaxeb  
mTavrobisaTvis, romelsac eTxova werilobiTi komentarebis  
warmodgena dasaSvebobisa da arsebiTi ganxilvisaTvis.  
4. ganacxadi sasamarTlos gadaeca 1998 wlis 1 noembers, roca  
ZalaSi Sevida konvenciis me-11 damatebiTi oqmi (me-11 damatebiTi  
oqmis me-5 muxlis me-2 punqti).  
5. igi daewera sasamarTlos mesame seqcias (sasamarTlos  
reglamentis 52-e muxlis 1-li punqti). am seqciaSi 26-e muxlis 1-li  
2
punqtis Sesabamisad dakompleqtda palata, romelsac saqme unda  
ganexila (konvenciis 27-e muxlis 1-li punqti).  
6. 2000 wlis  
6
ivnisis gadawyvetilebiT palatam ganacxadi  
nawilobriv daSvebulad gamoacxada.  
7. ganmcxadeblebma da mTavrobam warmoadgines werilobiTi  
komentarebi arsebiT ganxilvaze (59-e wesis 1-li punqti).  
mxareebTan moTaTbirebis Semdeg palatam gadawyvita, rom saWiro  
ar iyo mosmena arsebiTad ganxilvisas (59-e wesis me-3 punqti).  
mxareebma  
upasuxes.  
erTmaneTis  
werilobiT  
komentarebs  
werilobiTve  
8. 2001 wlis 1 noembers sasamarTlom Secvala Tavisi seqciebis  
Semadgenloba (25-e wesis 1-li punqti). es saqme daewera axlad  
Sedgenil meore seqcias (52-e wesis 1-li punqti).  
faqtebi  
1. saqmis garemoebebi  
9. 1967 wlis 29 dekembers pirvelma ganmcxadebelma da misma  
meuRlem SeiZines metyevis saxli sabZliTa da TavliT, romelsac  
isini 1953 wlidan qiraobdnen. gasayidi fasi, 14 703 Cexoslovakiuri  
krona, dadgenili iqna mesakuTris _ saxelmwifo sawarmos _  
daniSnuli topografis mier. mesakuTre iyo aseve wyvilis  
damqiravebeli da saxli ise moipova, rom ar gadauxdia kompensacia  
wina mesakuTreebisaTvis, romelTac qoneba 1948 wels CamoerTvaT,  
miwis pirveli reformis gadasinjvis Sesaxeb #142/1947 kanonis  
(zákon o revizi první pozemkové reformy) Tanaxmad.  
10. 1968 wlis 30 ivniss pirvelma ganmcxadebelma da misma qmarma  
gamyidvels 2 030 Cexoslovakiuri krona gadauxades SeTanxmebis  
pirobebis Tanaxmad, rac maT uflebas aZlevda, gamoeyenebinaT miwa  
saxlis garSemo.  
11. 1992 wlis 23 dekembers, #229/1991 kanonis (zákon o půdě `kanoni  
miwis Sesaxeb~) ZalaSi Sesvlis Semdeg, im pirebis Svilma,  
romelTac metyevis saxli 1948 wels konfiskaciamde ekuTvnodaT,  
miwis Sesaxeb kanonis me-8 nawilis 1-li punqtis Tanaxmad sarCeliT  
mimarTa pribramis raionul sasamarTlos (okresní soud) qonebis  
dabrunebis moTxovniT. igi acxadebda, rom pirveli ganmcxadeblisa  
da misi meuRlis mier saxlis SeZena ukanonod, im droisaTvis  
moqmedi wesebis darRveviT moxda da maT isargebles ukanono  
upiratesobiT im TvalsazrisiT, rom maTTvis moTxovnili Tanxa  
bevrad naklebi iyo qonebis realur Rirebulebaze. aRniSnuli  
3
piri amtkicebda, rom saxli araobieqturad da im droisaTvis  
moqmedi kanonmdeblobis daucvelad Sefasda.  
12. 1993 wlis 12 Tebervals raionul sasamarTloSi Setanil  
SepasuxebaSi ganmcxadeblebma aRniSnes, rom nasyidobis fasi  
sworad, im droisaTvis moqmedi debulebebis dacviT iqna  
gamoTvlili da xazi gausves im faqts, rom yidva-gayidvis Sesaxeb  
xelSekruleba  
damtkicebuli  
iqna  
saxelmwifo  
sanotaro  
samsaxuris (státní notářství) pribrimis ganyofilebis mier, sadac igi  
registraciaSi gatarda.  
13. 1994 wlis  
eqspertiza imis dasadgenad, iyo Tu ara 1967 wlis miwis Sefaseba  
Catarebuli im dros moqmedi wesebis dacviT. eqspertma  
7
Tebervals raionulma sasamarTlom daniSna  
sasamarTlos moxsenebiT mimarTa 1994 wlis 30 marts. moxsenebaSi  
man aRniSna, rom saqmis masalebisa da 1967 wlis Sefasebis  
Seswavlis Semdeg man daadgina, rom `Sefaseba srulad ar  
Seesabameboda im dros moqmed kanonmdeblobas~ da `rom, garda  
amisa,  
man  
aRmoaCina  
Sesafasebeli  
obieqtis  
arasakmarisad  
Sefasebis SemTxvevebi~. amitom man gadawyvita, `Sefaseba xelaxla  
Caetarebina  
garemoebebze  
im  
dros  
dayrdnobiT,  
moqmed  
kanonmdeblobasa  
rogorc isini  
da  
saqmis  
aRwerilia  
samarTalwarmoebis ganmavlobaSi~, raTa SeZleboda am ori  
Sefasebis erTmaneTisaTvis Sedareba da maT Soris gansxvavebebis  
dadgena.  
eqspertis  
moxsenebaSi  
Sefasebulia  
(a)  
qonebis  
sacxovrebeli nawili da (b) arasacxovrebeli nawili, saxeldobr,  
sabZeli da Tavla. am ukanasknelTan mimarTebaSi eqspertma aRniSna:  
`... patara sabZlisa da masze miSenebuli Tavlis klasifikacia  
moxda `patara nagebobebad~, radgan isini iyvnen mxolod iq  
mcxovrebis sargeblobaSi da ar gamoiyenebodnen nebismieri  
sasoflo-sameurneo saqmianobisaTvis. Rirebulebis dadgenisas  
aman ganapiroba arsebiTi gansxvaveba ... rogorc 1967 wels, ise  
axlac. Cems mier dadgenili Rirebuleba gamarTlebulia me-7  
muxlTan dakavSirebuli 1965 wlis werilobiTi miTiTebiT,  
romlis mixedviT: `gasayidi fasi SeiZleba gavrceldes  
mecxoveleobisTvis  
gankuTvnil  
patara  
nagebobebze,  
im  
pirobiT, rom aRniSnuli saqmianoba ar gascdeba mesakuTrisa  
da misi ojaxis wevrebis pirad moTxovnilebebs~. sabZeli  
amJamad gamoiyeneba iaraRebis saTavsod. ... Cems mier ori  
Senobis klasificireba Seesabameba #73/1964 dekretis me-5  
danarTs... me sabZeli da Tavla CavTvale qonebad pirad  
sakuTrebaSi, radgan isini gamoiyeneboda ara sasoflo-  
sameurneo saqmianobisaTvis, aramed mxolod mesakuTris piradi  
moxmarebisaTvis. Tu isini kerZo sakuTrebad CaiTvleboda,  
maSin moqmedi kanonmdebloba maTi gadacemis nebarTvas ar  
gascemda. sajaro dawesebulebebi SeiZleboda individebze  
4
gasxvisebuliyo mxolod im SemTxvevaSi, Tu es Senobebi  
klasificirebuli iqneboda rogorc qoneba pirad sakuTrebaSi.  
... am ori Senobis fasis gansxvaveba 1967 wlis SefasebasTan  
SedarebiT daaxloebiT 4 600 Cexoslovakiuri kronaa. ...~.  
14. ganmcxadeblebma aRniSnes, rom Senobis sacxovrebeli farTis  
eqspertis mier dadgenili Rirebuleba praqtikulad identuri iyo  
1967  
wels  
dadgenili  
Rirebulebisa,  
gansxvaveba  
4
600  
Cexoslovakiur kronaSi imitom aRmoCnda, rom amjerad Sefasda  
Tavla da sabZelic. ganmcxadeblebma gaaprotestes Sefasebis  
procedura, radgan igi efuZneboda #73/1964 dekrets, sadac  
gansazRvruli ar iyo socialisturi organizaciebis kuTvnili  
Senobebis  
fasebis  
praqtikaSi  
moqmedeba;  
ganmcxadeblebi  
amtkicebdnen, agreTve, rom xsenebuli dekretis me-7 muxlis me-2  
punqti gamoricxavda am dekretis gamoyenebas maTi saqmis mimarT.  
maT damatebiT aRniSnes, rom fasebs Soris gansxvaveba ZiriTadad  
ganapiroba aRniSnuli ori Senobis gaufasurebis sxvadasxvagvarma  
Sefasebam.  
15. pirveli ganmcxadeblis meuRlis sikvdilis Semdeg metyevis  
saxlis TanamesakuTre gaxda misi Svili, meore ganmcxadebeli.  
16.  
raionulma  
sasamarTlom,  
1994  
wlis  
12  
seqtembris  
gadawyvetilebiT, dauSva wina mesakuTris Svilis sarCeli da  
gadawyvita sadavo qoneba misTvis gadaeca. raionulma sasamarTlom  
daadgina:  
`mtkicebulebebis  
Cvenebebis, 1969 wlis 3 Tebervals saxelmwifo sanotaro  
samsaxuris mier registrirebuli yidva-gayidvis  
kerZod,  
mxareTa  
da  
mowmeTa  
xelSekrulebis, 1968 wlis 30 ivnisis SeTanxmebis, romelmac  
mianiWa miwis piradad gamoyenebis ufleba, ..., 1967 wlis 20  
dekembers ... saxlis Sefasebis ..., eqspertis 1992 wlis 15  
dekembris moxsenebis, romelic [pirveli ganmcxadeblis]  
miTiTebebis  
Tanaxmad  
momzadda  
da  
sasamarTlos  
mier  
mtkicebulebad iqna miRebuli, ..., da sasamarTlos daniSnuli  
eqspertis mier mowodebuli, SenobaTa fasebis Sesaxeb  
moxsenebis - Sefasebis Semdeg sasamarTlo aRniSnavs, rom ...  
miwis Sesaxeb kanoni (#229/1991) gamoiyeneba, Tu  
dava exeba  
uflebis  
satyeo  
meurneobisaTvis  
miwis Sesaxeb  
gankuTvnil  
kanonis  
Senobaze  
1-li  
gadacemas,  
nawilis  
(1)(c)  
mniSvnelobiT ...  
mosarCele ... uflebamosilia, moiTxovos restitucia  
restituciis Sesaxeb kanonmdeblobis Tanaxmad. ... mopasuxis  
ojaxis wevrebi komunisturi reJimis mowinave figurebs ar  
warmoadgendnen, isini ubralo metyeveebi iyvnen, romlebic  
5
saxlSi Sevidnen, rogorc sawarmos daqiravebulebi. isini  
daTanxmdnen saxlis SeZenas, roca damqiravebelma amis  
saSualeba misca, radgan sxva sacxovrebeli ar gaaCndaT. rac  
Seexeba gasayid fass, maT miiRes topografis mier dadgenili  
fasi, romelzec aranairi pretenzia ar gamouTqvamT.  
Tumca eWvgareSea, rom saxlis gasayidi fasi 19 477  
Cexoslovakiuri krona unda yofiliyo, is ki mxolod 14 703  
Cexoslovakiuri krona Rirda. Sedegad, winamdebare saqmeSi  
daculia miwis Sesaxeb kanonis me-8 nawilis 1-li punqtis  
pirobebi, radgan 1967 wels mopasuxeebma qoneba moipoves  
namdvil Rirebulebaze dabal fasad. sxvaoba Seadgenda  
namdvili Rirebulebis meoTxeds~.  
17. 1994 wlis 11 oqtombers ganmcxadeblebma zemoxsenebuli  
gadawyvetileba gaasaCivres praRis saolqo sasamarTloSi (krajský  
soud). maT ganacxades, rom im droisaTvis, roca saxlis SeZenis  
winadadeba miiRes, saxlidan gaZevebis safrTxe emuqrebodaT. maT  
xazi gausves, rom topografis moxsenebac da yidva-gayidvis  
xelSekrulebac momzadebuli iqna gamyidvelis mier da gadacema  
ganxorcielda im droisaTvis moqmedi kanonmdeblobis Sesabamisad.  
marTlac,  
pribrimis  
saxelmwifo  
sanotaro  
samsaxurma  
xelSekrulebis registraciaSi gatarebamde gadaamowma gasayidi  
fasi. ganmcxadeblebi amtkicebdnen, rom sasamarTlos eqspertis  
moxseneba sakmarisi mtkicebuleba ar iyo imis dasamtkiceblad,  
rom gasayidi fasi naklebi iyo im dros moqmedi direqtivebiT  
gansazRvrul fasze. amitom ganmcxadeblebma sTxoves saolqo  
sasamarTlos, SeekveTa axali eqspertis moxseneba.  
18. 1995 wlis 4 ianvars praRis saolqo sasamarTlom pirveli  
instanciis gadawyvetileba ZalaSi datova, daadgina ra:  
`eqspertis moxsenebidan (1994) Cans ..., rom gakeTebuli  
Sefaseba (1967 wels) ar Seesabameboda im dros moqmed wesebs.  
... sabZeli da Tavla unda Sefasebuliyo rogorc pirad  
sakuTrebaSi myofi Senobebi, radgan isini ar gamoiyeneboda  
soflis  
gankargulebaSi iyo. ... ekonomikur saqmeTa saministros 10/1964  
direqtivis Tanaxmad, ... socialisturma organizaciam  
meurneobisaTvis,  
aramed  
saxlis  
mesakuTris  
moqalaqeebs Senobebi mxolod piradi sakuTrebisTvis unda  
mihyidos. im dros moqmedi direqtiva da dekreti #73/1964 rom  
yofiliyo gamoyenebuli, gasayidi fasi 19 477 Cexoslovakiuri  
kroniT ganisazRvreboda.  
Sesabamisad, saolqo sasamarTlom ZalaSi datova raionuli  
sasamarTlos  
dadgenileba  
imis  
Sesaxeb,  
rom  
uflebis  
gadacemis sakiTxi ganxiluli unda iqnes #229/1991 kanonis  
6
Tanaxmad. ... dadgenili iqna, rom gasayidi fasi ganisazRvra  
gamyidvelis mier romelime eqspertis moxsenebis daxmarebis  
gareSe ... da es imaze dabali fasi iyo, vidre amas iTxovda im  
dros  
moqmedi  
wesebi  
fasebis  
Sesaxeb,  
rac  
aSkaraa  
[sasamarTlos] eqspertis moxsenebaSi.  
rac Seexeba apelantTa protests, rom yidva-gayidvis  
xelSekruleba registraciaSi gatarebuli iqna saxelmwifo  
sanotaro samsaxuris mier, ... romelic sabZelsa da Tavlas  
pirad sakuTrebaSi myof Senobebad gulisxmobda, unda  
aRiniSnos, rom es klasifikacia Sedegi iyo samarTlebrivi  
mosazrebisa, rac savaldebulo Zalis mqone precedenti ar  
aris saqmis gadasawyvetad. ... ufro metic, im faqtis  
gaTvaliswinebiT, rom mosarCelem ukve moipova restitucia 50  
heqtari tyiT, sasurvelia, #229/1991 kanonis Tanaxmad ..., rom  
metyevis  
saxli  
gamoyenebuli  
iqnes  
misi  
Tavdapirveli  
daniSnulebiT.~  
19. 1995 wlis 17 marts ganmcxadeblebma sarCeliT mimarTes  
sakonstitucio sasamarTlos (Ústavni soud), amtkicebdnen ra, rom maT  
saxli SeiZines im droisaTvis moqmedi wesebis Sesabamisad da  
raime ukanono upiratesobis gareSe. isini aseve moixmobdnen  
samoqalaqo kodeqsis 399-e muxlis me-2 punqts, romlis Tanaxmad  
yidva-gayidvis  
xelSekruleba  
baTilad  
gamocxaddeboda,  
Tu  
gasayidi fasi Zalian maRali iyo. ganmcxadeblebi amtkicebdnen,  
rom saolqo sasamarTlom CamoarTva maT qoneba da, Sesabamisad,  
darRveuli iqna ZiriTadi uflebebisa da Tavisuflebebis Sesaxeb  
qartiis (Listina základních práv a svobod) me-11 muxlis 1-li punqtiT  
gaTvaliswinebuli maTi qonebis dacvis ufleba. garda amisa, isini  
asaCivrebdnen, rom ver miiRes samarTliani da Sesaferisi  
kompensacia, acxadebdnen ra, rom miuxedavad imisa, rom miwis  
Sesaxeb kanonis me-8 nawilis me-3 punqtiT fizikur pirs hqonda  
ufleba, mieRo nasyidobis safasurisa da im danaxarjebis  
anazRaureba, romlebic gonivrulobis farglebSi mohyva qonebis  
gaaxlebas, 14 703 Cexuri krona gadaxdili safasurisa da maTi  
danaxarjebis sakompensaciod verasodes aunazRaurebda maT saxlis  
dakargvas. qonebaze ufleba maT CamoerTvaT ori sxvadasxva  
meTodiT gamoTvlil or fass Soris gansxvavebis gamo. ufro  
metic, samarTalwarmoebisas isini meore mxaris Tanabar pirobebSi  
ar iyvnen, kerZod, SesaZleblobebis TvalsazrisiT. mosarCele  
sargeblobda Sesabamisi dokumentaciiT. amasTan dakavSirebiT  
ganmcxadeblebma moixmes qartiis 37-e muxli.  
20. ganmcxadeblebma aseve sTxoves sakonstitucio sasamarTlos,  
SeeCerebina saolqo sasamarTlos gadawyvetilebis aRsruleba da  
miwis Sesaxeb kanonis me-8 nawilis 1-li punqtis nawili baTilad  
gamoecxadebina. isini amtkicebdnen, rom radgan gansaxilveli  
7
debuleba uSvebda restitucias `uZravi qonebis imaze dabal fasad  
gayidvis SemTxvevaSi, vidre amas im droisaTvis moqmedi wesebi  
iTxovda~  
da  
amiT  
safrTxes  
uqmnida  
yidvis  
droisaTvis  
gamoyenebuli kanonmdeblobis Tanaxmad mopovebul uflebas, man  
yofil mesakuTres SesaZlebloba misca, eWvqveS daeyenebina am  
qonebis gadacemisas misi Rirebuleba. ganmcxadeblebi amtkicebdnen,  
rom miwis Sesaxeb kanonis me-8 nawilis 1-ma punqtma maT iseTive  
ziani miayena, rogorc maT miiRes 1948 da 1989 wlebSi, ris  
gamosworebasac es kanoni isaxavda miznad. maTi mtkicebiT,  
dauSvebeli iyo, rom fizikuri pirebi, romelTac qoneba  
keTilsindisierad da im dros moqmedi kanonmdeblobis dacviT  
SeiZines, pasuxismgebelni gaexadaT saxelmwifos mier miRebuli  
ukanono gadawyvetilebebisa Tu araswori procedurebis gamo.  
21. 1995 wlis 24 aprils ganmcxadeblebma saolqo sasamarTlos  
sTxoves,  
gadawyvetilebis  
SeeCerebina  
praRis  
raionuli  
gaeTavisuflebina  
sasamarTlos  
isini  
aRsruleba,  
samarTalwarmoebis xarjebisagan da saqme Tavidan ganexila.  
aRniSnul mimarTvaSi maT TavianT argumentebs safuZvlad daudes  
CexeTis  
fasebis  
organos  
mier  
gamoqveynebuli  
Sesabamisi  
kanonmdeblobis ganmartebis avtoris mosazreba meTodologiis  
Sesaxeb, romelic, maTi mtkicebiT, cxadad amtkicebda, rom  
sasamarTlos  
eqspertma  
Secdoma  
dauSva.  
maT  
raionul  
sasamarTlos aseve warudgines dokumentebi saxelmwifo arqividan,  
romlebiTac mtkicdeboda, Tu rogor gamoiyeneboda sadavo qoneba  
warsulSi.  
22. 1995 wlis 21 aprils qalaq hrimezdiCisa da sxva soflebis  
macxovreblebma respublikis prezidents da parlaments mimarTes  
peticiiT, romelSic gamoxatavdnen wuxils imasTan dakavSirebiT,  
rom ganmcxadebelTa saqmeSi darRveuli iqna konstituciiT  
garantirebuli adamianis uflebebi. isini aRniSnavdnen, rom Zveli  
mesakuTris Svilma daibruna qonebis didi nawili (40 heqtari tye  
da 100 heqtari sxva miwa), maSin, roca ganmcxadeblebma TavianTi  
qoneba TiTqmis mTlianad dakarges, miuxedavad imisa, rom  
keTilsindisierad hqondaT SeZenili.  
23. 1995 wlis 20 ivniss, peticiaze pasuxad, parlamentis wevrma  
werilobiTi SekiTxviT mimarTa premier-ministris moadgiles,  
soflis meurneobis ministrs da sakanonmdeblo da sajaro  
administraciis  
samsaxuris  
direqtors.  
mas  
ainteresebda,  
ewinaaRmdegeboda Tu ara miwis Sesaxeb kanonis me-8 nawilis 1-li  
punqti, romelic uzrunvelyofda restituciis SesaZleblobas  
`uZravi qonebis imaze dabal fasad Sesyidvis SemTxvevaSi, vidre  
amas fasebTan dakavSirebiT im dros moqmedi direqtivebi  
moiTxovda~, samarTlebrivi simtkicis princips, ramdenadac is  
SesaZlebels xdida ukanono qmedebisaTvis pasuxismgeblobis  
8
gadasvlas  
saxelmwifodan  
individebze,  
romlebic  
keTilsindisierad moqmedebdnen. is aseve problemurad miiCnevda,  
mxareTa Soris Tanasworobis principidan gamomdinare, iseT  
samarTlebriv debulebebs, rogoricaa miwis Sesaxeb kanonis 21-e  
nawilis (a) punqti, romelic pirebisaTvis, romelTac SeeZloT  
restitucia moeTxovaT, uzrunvelyofda daxmarebis sxvadasxva  
formas an samarTalwarmoebis baJisagan gaTavisuflebas.  
24. premier-ministris moadgile mimarTvas 1995 wlis 7 ivliss  
gamoexmaura. man ganacxada, rom gamoTqmuli eWvebi usafuZvlo iyo  
da  
aRniSna,  
rom  
miwis  
Sesaxeb  
kanoni  
imgvarad  
iqna  
Camoyalibebuli, rom, zogadi pirobebis garda, svamda sam  
damatebiT tests, romelTagan TiToeuli mimarTuli iyo SemZenTa  
keTili nebis gamosaricxad. is faqti, rom miwis Sesaxeb kanoni  
exeba Sesyidvis dros moqmed kanonmdeblobas, ar SeiZleba  
samarTlebrivi simtkicis xelisSemSlelad CaiTvalos ukuqceviTi  
efeqtis gamo.  
25. 1995 wlis 23 agvistos raionulma sasamarTlom ganmcxadebelTa  
ganacxadi  
samarTalwarmoebis  
ganaxlebis  
Sesaxeb  
sajaro  
mosmenaze ganixila. miuxedavad maT mier warmodgenili da maTive  
iniciativiT daniSnuli axali eqspertis moxsenebisa, man sarCeli  
ar daakmayofila, aRniSna ra, inter alia, rom Tavdapirveli  
samarTalwarmoebisas arc erTma mxarem ar gamoiZaxa sasamarTlos  
mier daniSnuli eqsperti mowmed da ganmcxadeblebma mxolod  
gasaCivrebis  
stadiaze  
moiTxoves  
eqspertis  
mtkicebulebis  
gadasinjva. Sedegad, winamdebare saqme ar akmayofilebda Tavidan  
ganxilvis sakanonmdeblo moTxovnebs.  
26. 1995 wlis 27 seqtembers ganmcxadeblebma zemoxsenebuli  
gadawyvetileba gaasaCivres. isini amtkicebdnen, rom waradgines  
mtkicebuleba, romlis warmodgena samarTalwarmoebis dasawyisSi  
maTTvis obieqturad SeuZlebeli iqneboda. 1996 wlis 26 Tebervals  
praRis  
saolqo  
sasamarTlom  
1995  
wlis  
23  
agvistos  
gadawyvetileba ZalaSi datova, daadgina ra, rom ar arsebobda  
faqtebi, gadawyvetilebebi Tu mtkicebuleba, romlebze pasuxis  
gacema  
samarTalwarmoebis  
dasawyisSive  
mopasuxeTaTvis  
SeuZlebeli iqneboda. Tumca saolqo sasamarTlom neba darTo  
mxares misi dadgenileba samarTlebrivi kuTxiT gaesaCivrebina.  
27. Sesabamisad, 1996 wlis 11 aprils ganmcxadeblebma samarTlebriv  
sakiTxebze mimarTes uzenaes sasamarTlos (Nejvyšší soud). isini  
acxadebdnen, rom sasamarTloSi im gadawyvetilebis gasaCivrebisas,  
romelmac maT ufleba CamoarTva, maT amaod wamoWres meore  
eqspertisaTvis moxsenebis gakeTebaze uflebamosilebis gacemis  
sakiTxi da saolqo sasamarTlos midgomam isini aiZula, hqonodaT  
maTive iniciativiT Seqmnili, axali eqspertis moxseneba.  
9
28.  
1997  
wlis  
13  
ianvars  
sakonstitucio  
sasamarTlom  
ganmcxadeblebis sakonstitucio sarCeli ar daakmayofila aSkarad  
dausabuTeblobis  
daadgina:  
safuZvliT.  
sakonstitucio  
sasamarTlom  
`ZiriTadi uflebebisa da Tavisuflebebis Sesaxeb qartiis me-  
11 muxlis 1-li punqtis sadavo darRveva ganxiluli unda iqnes  
ara mxolod apelantebis Tvalsazrisis gaTvaliswinebiT,  
aramed im pirisac, romelic iTxovs restitucias ... amasTan  
dakavSirebiT sasamarTlo moixmobs Tavis gadawyvetilebas,  
gamoqveynebuls nomriT 131/1994 ..., romelSic man aRniSna, rom  
restituciis mizania uZravi qonebis mesakuTreTa uflebebis  
darRvevis  
gamosworeba  
qonebis  
gadacemis  
droisaTvis  
Cadenili ukanono qmedebisaTvis reparaciiT da qonebis mis  
Tavdapirvel mdgomareobaSi restituciisaTvis upiratesobis  
miniWebiT. Sedegad, sasamarTlo ver daadgens me-11 muxlis 1-li  
punqtis darRvevas, Tu restituciisaTvis kanoniT dadgenili  
pirobebi ar dakmayofilda. ...  
apelantebis mier moTxovnili, miwis Sesaxeb kanonis (kanoni  
# 229/1991) me-8 nawilis 1-li punqtis anulireba SezRudavda  
restituciis uflebas da avnebda restituciis mTxovnelTa  
didi nawilis interesebs ... restituciis Sesaxeb kanonma unda  
daadginos  
pirobebi  
zaralis  
asanazRaureblad,  
xolo  
erovnulma sasamarTloebma unda ganixilon yvela garemoeba am  
kanonebis zogadi miznis gaTvaliswinebiT.  
warmodgenil  
dokumentebze  
dayrdnobiT  
momxsenebelma  
mosamarTlem daadgina, rom saerTo sasamarTloebma sworad  
gamoiyenes kanoni saqmeSi restituciis Sesaxeb moTxovnis  
daSvebisas da imis gadawyvetisas, rom ufleba miwaze unda  
gadascemoda mosarCeles ..., radgan apelantma da misma meuRlem  
saxli  
imaze  
dabal  
fasad  
SeiZines,  
vidre  
fasebTan  
dakavSirebiT im dros moqmedi wesebis gamoyenebis safuZvelze  
unda SeeZinaT.  
rac Seexeba qartiis 37-e muxlis darRvevas, romelic  
gulisxmobs  
aRniSnavs,  
mxareTa  
Soris  
Tanasworobas,  
sasamarTlo  
rom  
samarTalwarmoebisas  
sasamarTloebma  
skrupulozurad Seiswavles rogorc im piris mtkicebuleba,  
romelic restitucias iTxovda, ise mopasuxeTa  
mtkicebulebebi. ...  
saqmis garemoebebis mxedvelobaSi miRebiT, momxsenebelma  
mosamarTlem saWirod ar CaTvala saolqo sasamarTlos  
gadawyvetilebis  
aRsrulebis  
SeCereba,  
im  
faqtis  
10  
gaTvaliswinebiT, rom Tu apelantebs saxlidan gaasaxlebdnen,  
isini alternatiul sacxovrebels miiRebdnen~.  
29. 1997 wlis 24 marts ganmcxadeblebma damatebiTi safuZvlebi  
warmoadgines sakasacio saCivrisaTvis samarTlebrivi sakiTxebis  
(dovolání) gansaxilvelad. isini acxadebdnen, rom maTi saqmis Sesaxeb  
yvela  
sasamarTlom,  
sakonstitucio  
sasamarTlos  
CaTvliT,  
Camoayaliba varaudi, rom sasamarTlos mier daniSnuli eqspertis  
moxseneba swori iyo, maSin, roca, sxva naklebs Soris, es moxseneba  
Seiqmna ekonomikur saqmeTa saministros mier gacemuli direqtivis  
safuZvelze, romelsac ar hqonda iuridiuli Zala, da rom  
dekreti #73/1964 am saqmeSi ar gamoiyeneboda. ganmcxadeblebma  
yuradReba im faqtzec gaamaxviles, rom maT mier mowveuli meore  
eqspertis moxsenebis Tanaxmad, nasyidobis fasi, gadaxdili 1967  
wels, imaze naklebi ar iyo, vidre fasi, romelsac iTxovda im  
dros moqmedi kanonmdebloba.  
30. 1997 wlis 28 aprils uzenaesma sasamarTlom ganmcxadebelTa  
saCivari samarTlebriv sakiTxebze dauSveblad miiCnia, aRniSna ra,  
rom igi daiSveboda samarTalwarmoebis dasawyisSi, magram ver  
daiSveba im etapze, roca ganacxadi Setanilia saqmis gadasinjvis  
moTxovniT.  
31. ganmcxadeblebs soflis meurneobis saministrom aunazRaura  
1967 wels saxlis Sesyidvisas gadaxdili Tanxa da Tanxa, romelic  
maT miwiT piradi sargeblobis uflebis mopovebaSi gadaixades.  
mTlianad maT miiRes 16 733 Cexuri krona. meores mxriv, im  
danaxarjebis anazRaureba, romlebic gonivrulad mohyva saxlis  
ganaxlebas, gamoiricxa saxelmwifosa da ganmcxadeblebs Soris  
gamosayenebel kursze SeuTanxmeblobis gamo. ganmcxadebelTa  
TqmiT, saxelmwifom ganacxada, rom mzad iyo, gadaexada maTTvis  
156 646 Cexuri krona, magram, miuxedavad ganmcxadebelTa  
moTxovnisa, mas es Tanxa arasodes gadauxdia. Sesabamisad, Tanxa  
unda  
ganisazRvros  
raionuli  
sasamarTlos  
mier.  
soflis  
meurneobis saministros winaaRmdeg ganmcxadeblebma sasamarTlos  
2000 wlis aprilSi mimarTes 364 430 Cexuri kronis gadaxdis  
moTxovniT.  
32. mxareTa mier miwodebuli informaciis Tanaxmad, axal  
mesakuTres ganmcxadeblebisaTvis alternatiuli sacxovrebeli ar  
SeuTavazebia da isini kvlav am saxlSi cxovroben. isini  
amtkicebdnen, rom axalma mesakuTrem uari Tqva maTTan qiravnobis  
xelSekrulebis gaformebaze situaciis dasaregulireblad, magram  
sarCeli Seitana raionul sasamarTloSi qiris saxiT 28 072 Cexuri  
kronis (900 Cexur kronaze meti TveSi) gadaxdis moTxovniT,  
sajarimo procentis damatebiT. aman ganapiroba 2000 wlis 31 marts  
maTi  
misamarTiT  
Tanxis  
gadaxdis  
brZanebis  
gacema.  
am  
11  
gadawyvetilebis gasaCivrebis Semdeg gaimarTa ori mosmena 2000  
wlis 27 aprilsa da 26 ivniss da, rogorc aRmoCnda, amjerad  
mesakuTrem qiris saxiT ufro maRali Tanxa moiTxova _ 1 200  
Cexuri krona TveSi. rogorc ganmcxadeblebi acxadeben, kvlav  
ganxilvis procesSia maT mier 2000 wlis aprilSi wamowyebuli  
samarTalwarmoeba imis gansazRvris mizniT, Tu ra odenobis Tanxa  
unda mieRoT qonebis Senaxvis xarjebis asanazRaureblad. amitom  
maT miaCniaT, rom maTi mdgomareoba sajaro moxeleTa winaSe  
naklebad xelsayrelia, vidre axali mesakuTrisa.  
II. Sesabamisi Sidasaxelmwifoebrivi samarTali  
A. sakonstitucio samarTali  
33. ZiriTadi uflebebisa da Tavisuflebebis Sesaxeb qartiis me-11  
muxlis  
1-li  
da  
me-2  
punqtebi,  
sxva  
sakiTxTa  
Soris,  
uzrunvelyofen, rom yvela sargeblobdes sakuTrebis uflebiT.  
kanoniT unda ganisazRvros sazogadoebis moTxovnilebebisTvis,  
erovnuli ekonomikis ganviTarebisa da sajaro wesrigisaTvis  
aucilebel  
saxelmwifo, municipalitetebi an amisaTvis Seqmnili iuridiuli  
pirebi; SeiZleba aseve gaTvaliswinebuli iqnes debuleba,  
romliTac garkveul qonebas daeuflebian eqskluziurad  
ra  
qonebas  
SeiZleba  
flobdnen  
eqskluziurad  
moqalaqeebi an CexeTisa da slovakeTis federaciuli respublikis  
rezidenti fizikuri pirebi. me-11 muxlis me-3 punqtis Tanaxmad,  
akrZalulia  
uflebebisaTvis zianis miyenebiT an kanoniT daculi zogadi  
interesebis sawinaaRmdegod. me-11 muxlis me-4 punqti  
sakuTrebis  
nebismieri  
gadameteba  
sxvaTa  
uzrunvelyofs, rom eqspropriacia an sakuTrebis uflebis  
SezRudva dasaSvebia mxolod sazogadoebrivi saWiroebis gamo,  
kanonis Sesabamisad da kompensaciiT.  
34. qartiis 37-e muxlis me-2 punqtis Tanaxmad, yvelas aqvs ufleba  
samarTlebriv daxmarebaze sasamarTlos, sxva saxelmwifo organos  
Tu administraciuli organos winaSe samarTalwarmoebisas. 32-e  
muxlis 1-li punqti uzrunvelyofs, rom sasamarTlo procesis  
yvela mxares hqondes erTnairi uflebebi.  
B. miwis Sesaxeb kanoni (# 229/1991)  
35. miwis Sesaxeb kanonis 1-li nawilis (1)(c) punqti ambobs, rom es  
kanoni gamoiyeneba sacxovrebel da fermis SenobebTan, agreTve, im  
nagebobebTan (maT Soris, miwasTan, romelzec es nagebobebi iqna  
aRmarTuli) mimarTebaSi, romlebic gamoiyeneba soflis meurneobis  
Tu satyeo meurneobisaTvis an amgvari meurneobisaTvis saWiro  
wylis ganawilebisTvis.  
12  
36. me-4 nawilis 1-li punqti iTvaliswinebs, rom restituciis  
moTxovna SeiZleba wamoWrili iqnes mxolod CexeTis da  
slovakeTis federaciuli respublikis im moqalaqeTa mier,  
romelTa miwebi, Senobebi da/an nagebobebi, adre soflis  
meurneobisaTvis rom gamoiyeneboda, gadaecaT saxelmwifos an sxva  
iuridiul pirebs, me-6 nawilis 1-l punqtSi dadgenili pirobebis  
Tanaxmad, 1948 wlis 25 Tebervlidan 1990 wlis  
1
ianvramde  
periodSi. me-4 nawilis me-2 (c) punqtSi naTqvamia, rom roca es piri  
gardaicvleba an gardacvlilad iqneba aRiarebuli me-13 nawilSi  
miTiTebuli vadis gasvlamde, misi ufleba restituciaze, CexeTisa  
da slovakeTis federaciuli respublikis moqalaqeobis pirobis  
dakmayofilebis SemTxvevaSi, gadaecema Semdeg fizikur pirebs:  
Tanabar wilad im piris Svilebsa da meuRles, romelzec saubaria  
me-4 nawilis 1-l punqtSi; Tu me-13 nawilSi miTiTebuli vadis  
gasvlamde misi Svili gardaicvleba, misi ufleba restituciis  
moTxovnisa memkvidreobiT gadaecema mis Svilebs da Tu romelime  
maTgani gardaicvleba, misi ufleba gadaecema mis Svils.  
37. me-6 nawilis (b) punqti uzrunvelyofs miwis pirveli reformis  
gadasinjvis Sesaxeb # 142/1947 kanonis an miwis axali reformis  
Sesaxeb #46/1948 kanonis Tanaxmad saxelmwifosa Tu iuridiuli  
pirisaTvis kompensaciis gareSe konfiskaciis gziT gadacemuli  
uZravi qonebis dabrunebas pirTaTvis, romelTac ufleba aqvT,  
moiTxovon restitucia.  
38. me-8 nawilSi, romelSic cvlilebebi iqna Setanili #195/1993  
kanoniT, naTqvamia, rom sasamarTloebis prerogativaa, daadginon,  
unda dabrundes Tu ara iseTi fizikuri piris mflobelobaSi  
myofi qoneba, romelmac igi saxelmwifos an sxva iuridiuli  
pirisagan SeiZina im dros moqmedi wesebis darRveviT an imaze  
dabal fasad, vidre amas iTxovda im dros arsebuli fasebTan  
dakavSirebuli direqtivebi, an romelmac SeZenisas ukanono  
upiratesobiT isargebla. me-8 nawilis me-3 punqti iTvaliswinebs,  
rom piri, romelic me-8 nawilis 1-li punqtis Sesabamisad  
valdebulia, daabrunos qoneba, uflebamosilia, miiRos nasyidobis  
fasisa da qonebis SenarCunebisTvis gonivrulad daxarjuli  
Tanxis anazRaureba.  
39. 21-e nawilis (a) punqti iTvaliswinebs restituciasTan, qonebis  
gacvlasTan Tu kompensaciasTan dakavSirebuli administraciuli  
gadasaxadisgan  
gaTavisuflebas.  
restituciis  
moTxovnaze  
uflebamosili piri, romelic cdilobs, daamtkicos Tavisi  
ufleba im piris sawinaaRmdegod, vinc valdebulia, Sesabamisi  
qoneba daabrunos, ar ixdis sasamarTlos baJs.MbaJis gadaxdisagan  
gaTavisufleba vrceldeba aseve im pirebze, romlebic cdiloben  
TavianTi uflebebis damtkicebas me-8 nawilis Sesabamisad. miwis  
13  
Sefasebis da miwis nakveTebis identificirebisa da Seswavlis  
xarjebs saxelmwifo faravs.  
40. 28-e nawilis (a) punqtis Tanaxmad, Tu sxvagvarad ar aris  
gaTvaliswinebuli, miwis Sesaxeb kanonis Tanaxmad gacemuli  
kompensaciis odenoba dadgenilia 1991 wlis 24 ivnisisaTvis moqmed  
fasebTan mimarTebaSi, radgan dekreti #182/1988 vrceldeba uZravi  
qonebis fasebze.  
C. samoqalaqo kodeqsi  
41. samoqalaqo kodeqsis 712-e muxlis Tanaxmad, alternatiuli  
sacxovrebeli iqneba kompensatoruli binis an kompensatoruli  
sacxovreblis formis. kompensatoruli bina gulisxmobs binas,  
romlis farTobi da sveli wertilebi uzrunvelyofs mobinadrisa  
da misi ojaxis imgvar cxovrebas, rom daculi iqnes adamianis  
Rirsebis pativiscema. kompensatoruli sacxovrebeli niSnavs  
sacxovrebel  
oTaxs  
an  
oTaxs  
sastumroSi  
axalgazrda  
dauqorwinebeli pirebisaTvis an sxva pirisagan daqiravebuli binis  
(avejiT an avejis gareSe) qveqiravnobiT aRebul nawils. Tu  
mobinadre uflebamosilia alternatiul sacxovrebelze, igi  
valdebuli ar aris dacalos bina, romlidanac mas asaxleben,  
sanam ar miiRebs Sesaferis sacxovrebels; Tanamobinadreebs  
ufleba  
aqvT  
alternatiuli  
sacxovreblis  
mxolod  
erT  
SeTavazebaze.  
samarTali  
I.  
pirveli oqmis pirveli muxlis savaraudo darRveva  
42. ganmcxadeblebi Ciodnen, rom maT CamoerTvaT keTilsindisierad  
da erovnuli kanonmdeblobis Sesabamisad mopovebuli qoneba da  
acxadebdnen, rom ar miuRiad adekvaturi kompensacia. isini  
efuZnebodnen pirveli oqmis pirvel muxls, romelSic naTqvamia:  
`yovel fizikur an iuridiul pirs aqvs Tavisi  
sakuTrebiT daubrkolebeli sargeblobis ufleba. mxolod  
sazogadoebrivi saWiroebisaTvis SeiZleba CamoerTvas vinmes  
misi sakuTreba kanoniTa da saerTaSoriso samarTlis zogadi  
principebiT gaTvaliswinebul pirobebSi.  
amasTan, winare debulebebi aranairad ar akninebs  
saxelmwifos uflebas, gamoiyenos iseTi kanonebi, romelTac  
is aucileblad miiCnevs saerTo interesebis Sesabamisad  
sakuTrebiT sargeblobis kontrolisaTvis, an gadasaxadebisa  
Tu mosakreblis an jarimebis gadaxdis uzrunvelsayofad.~  
14  
43. sasamarTlos precedentuli samarTlis Tanaxmad, pirveli  
damatebiTi oqmis pirveli muxli sami sxvadasxva wesisagan Sedgeba.  
erTi, romelic gamoxatulia pirveli abzacis pirvel winadadebaSi  
da atarebs zogad xasiaTs, awesebs sakuTrebiT daubrkoleblad  
sargeblobis  
princips.  
meore  
wesi,  
imave  
abzacis  
meore  
winadadebaSi, exeba sakuTrebis CamorTmevas da uqvemdebarebs mas  
konkretul pirobebs. mesame wesi, romelic dadgenilia meore  
abzacSi,  
aRiarebs,  
rom  
xelSemkvreli  
saxelmwifoebi  
uflebamosilni arian, sxva sakiTxebTan erTad, sakuTrebiT  
sargebloba marTon sazogado interesis Sesabamisad. es wesebi  
`sxvadasxva~ ar aris erTmaneTTan daukavSireblobis gamo: meore  
da mesame wesebi, romlebic exeba sakuTrebiT daubrkoleblad  
sargeblobis uflebaSi Carevis konkretul SemTxvevebs, gagebuli  
unda  
iyos  
pirvel  
wesSi  
Camoyalibebuli  
principis  
gaTvaliswinebiT.  
44. winamdebare saqmeSi sadavo ar aris, rom moxda ganmcxadeblebis  
sakuTrebis uflebaSi Careva, rac pirveli oqmis 1-li muxlis  
pirveli  
`CamorTmevas”  
abzacis  
meore  
winadadebis  
SinaarsiT  
sakuTrebis  
unda  
utoldeboda.  
Sesabamisad,  
sasamarTlom  
imsjelos, gamarTlebuli iyo Tu ara es Careva pirveli oqmis 1-li  
muxlis moTxovnebis fonze.  
45. sasamarTlo xazs usvams, rom pirveli oqmis 1-li muxlis  
pirveli da umniSvnelovanesi moTxovna is aris, rom nebismieri  
Careva sajaro xelisuflebis mxridan sakuTrebiT daubrkoleblad  
sargeblobaSi unda iyos kanonieri: pirveli abzacis meore  
winadadeba iZleva sakuTrebis CamorTmevis nebarTvas mxolod  
`kanoniT gaTvaliswinebuli pirobebis dacviT~, xolo meore  
abzaci cnobs, rom saxelmwifoebs ufleba aqvT, akontrolon  
sakuTrebiT  
sargebloba  
`kanonebiT~.  
ufro  
metic,  
kanonis  
uzenaesoba, demokratiuli sazogadoebis erT-erTi ZiriTadi  
principi, konvenciis yvela muxlis ganuyofeli nawilia (ix. Amuur  
v. France, 1996 wlis 25 ivnisis gadawyvetileba, Reports of Judgments and  
Decisions 1996-III, gv. 850-51, punqti 50; The former King of Greece and Others v.  
Greece [GC], # 25701/94, punqti 79, ECHR 2000-XII; da Malama v. Greece, #  
43622/98, punqti 43, ECHR 2001-II).  
46. winamdebare saqmeSi mxareTa Soris sadavo ar aris is faqti,  
rom ganmcxadebelTa sakuTrebis CamorTmeva moxda miwis Sesaxeb  
kanonis (# 229/1991) safuZvelze, ramac SesaZlebeli gaxada  
pirebisTvis,  
romlebic  
Sesabamis  
pirobebs  
akmayofilebdnen,  
daebrunebinaT garkveuli tipis sakuTreba da amiT uzrunvelyo  
nebarTva, Sesabamisi sakuTreba CamorTmeodaT im pirebs, romlebic  
mas flobdnen. sasamarTlo aRniSnavs, rom kanonierebis moTxovna  
dakmayofilebuli iqna.  
15  
47. sasamarTlom axla unda gaarkvios, emsaxureboda Tu ara  
sakuTrebis CamorTmeva kanonier mizans, kerZod ki, arsebobda Tu  
ara `sazogadoebrivi saWiroeba~ pirveli oqmis pirvel muxlSi  
dadgenili meore wesis mniSvnelobiT. amasTan dakavSirebiT  
sasamarTlo aRniSnavs, rom rameTu erovnuli organoebi ukeT  
icnoben TavianT sazogadoebas da mis interesebs, principSi isini  
saerTaSoriso mosamarTlesTan SedarebiT upirates mdgomareobaSi  
arian  
saWiroebaSi~. konvenciiT dadgenili dacvis sistemis Tanaxmad,  
erovnulma organoebma unda moaxdinon sazogadoebrivi  
mniSvnelobis iseTi problemis arsebobis pirveladi Sefaseba,  
romelic amarTlebs sakuTrebis CamorTmevis RonisZiebis  
imis  
Sesafaseblad,  
Tu  
ra  
Sedis  
`sazogadoebriv  
ganxorcielebas. Sesabamisad, erovnuli organoebi am sferoSi  
sargebloben garkveuli Sefasebis zRvriT, iseve, rogorc sxva  
sferoebSic, romlebzec vrceldeba konvenciis garantiebi.  
48. garda amisa, `sazogadoebrivi saWiroeba~ farTo cnebaa.  
saxeldobr,  
gadawyvetileba  
imis  
Sesaxeb,  
rom  
dainergos  
sakuTrebis CamorTmevasTan dakavSirebuli kanonebi, Cveulebriv,  
moicavs politikuri, ekonomikuri da socialuri sakiTxebis  
analizs.  
sasamarTlo,  
romelsac  
bunebrivad  
miaCnia,  
rom  
kanonmdeblisTvis nebadarTuli Sefasebis zRvari socialuri da  
ekonomikuri politikis danergvisas farTo unda iyos, pativs scems  
kanonmdeblis gadawyvetilebas imasTan dakavSirebiT, Tu ra  
warmoadgens `sazogadoebriv saWiroebas~, Tuki es gadawyvetileba  
aSkarad gonivruli safuZvlis gareSe ar iqna miRebuli (ix. James  
and Others v. the United Kingdom, 1986 wlis 21 Tebervlis gadawyvetileba,  
seriaA #98, gv.32, punqti 46, daMalama, ix. zemoT, punqti46).  
49. winamdebare saqmeSi mTavroba amtkicebda, rom miwis Sesaxeb  
kanonis mizani iyo `1948-1989 wlebSi soflis da satyeo  
meurneobaSi gamoyenebuli uZravi qonebis mesakuTreTa sakuTrebis  
uflebebis konkretul darRvevaTa Sedegebis aRmofxva~. am miznis  
misaRwevad  
SerCeuli  
samarTlebrivi  
instrumenti  
iyo  
`restitucia~; sistema miznad isaxavda sakuTrebis CamorTmevis  
dros Cadenili ukanono qmedebisaTvis reparaciis uzrunvelyofas  
da  
upiratesobas  
aniWebda  
sakuTrebis  
restitucias  
misi  
Tavdapirveli formiT.  
restituciis mizani iyo uflebis CamorTmevis ukanonobis an  
sakuTrebis uflebaSi sxvagvari ukanono Carevis aRmofxvra  
sakuTrebis  
dabrunebiT  
misi  
Tavdapirveli  
samarTlebrivi  
mdgomareobiT, ukuqceviTi qmedebiT. amitom restitucia sakuTrebis  
iZulebiTi  
CamorTmeva  
ki  
ar  
aris,  
aramed  
Tavdapirveli  
samarTlebrivi mdgomareobis aRdgenis valdebulebaa.  
16  
50. ganmcxadeblebi ar davobdnen imaze, rom miwis Sesaxeb kanonis  
mizani is iyo, rac mTarobam warmoadgina, magram acxadebdnen, rom  
saWiro iyo samarTlianobis arsebiTi principis pativiscemac,  
romliTac unda marTuliyo rogorc moqmedi kanoni, aseve misi  
gamoyeneba. es principebi daculi ar iqna winamdebare saqmeSi,  
vinaidan miuxedavad imisa, rom saxelmwifom aRmofxvra sakuTrebis  
uflebis adreuli darRvevebis Sedegebi, magram araferi gaakeTa  
imisaTvis, rom Seemcirebina am mizniT ganxorcielebuli axali  
Carevebis Sedegebi.  
51. sasamarTlo aRniSnavs, rom mizani, romelsac miwis Sesaxeb  
kanoni emsaxureba, aris sakuTrebis uflebis im darRvevaTa  
Sedegebis aRmofxvra, romelTac adgili hqonda komunisturi  
reJimis dros. sasamarTlos esmis, Tu ratom unda mieCnia CexeTis  
saxelmwifos aucilebel amocanad am problemis gadaWra, romelic,  
misi azriT, zians ayenebda mis demokratiul reJims. maSasadame,  
kanonis zogadi mizani ar SeiZleba ukanonod CaiTvalos, radgan  
igi namdvilad `sazogadoebriv saWiroebas~ warmoadgenda (ix.  
mutatis mutandis, Zvolský and Zvolská v. the Czech Republic (dec.), #46129/99, 2001  
wlis 11 dekemberi).  
52. sasamarTlo adgens, rom nebismieri RonisZieba, romelic ereva  
sakuTrebiT daubrkoleblad sargeblobis uflebis gamoyenebaSi,  
samarTlian wonasworobas unda amyarebdes sazogadoebis zogadi  
interesis moTxovnilebebsa da individis ZiriTadi uflebebis  
dacvis moTxovnebs Soris (ix., sxva wyaroebTan erTad, Sporrong and  
Lönnroth v. Sweden, 1982 wlis 23 seqtembris gadawyvetileba, seria A #  
52, gv. 26, punqti 69). moTxovna, damyardes am saxis wonasworoba,  
aisaxeba pirveli oqmis pirveli muxlis mTlian struqturaSi,  
Sesabamisad,  
meore  
winadadebis  
CaTvliT,  
romelic  
unda  
ganvixiloT pirvel winadadebaSi gaTvaliswinebuli zogadi  
principis fonze. saxeldobr, unda damyardes proporciulobis  
gonivruli urTierTdamokidebuleba gamoyenebul saSualebasa da  
dasaxul mizans Soris, romelic miiRweva nebismieri saSualebiT  
pirisaTvis sakuTrebis CamorTmevis gziT (ix. Pressos Compania Naviera  
S.A. and Others v. Belgium, 1995 wlis 20 noembris gadawyvetileba, seria  
A # 332, gv. 23, punqti 38, daThe former King of Greece and Others, ix. zemoT,  
punqti 89). amgvarad, wonasworoba, romelic unda damyardes  
sazogadoebis zogadi interesis moTxovnilebebsa da ZiriTadi  
uflebebis moTxovnebs Soris, irRveva, Tu Sesabamis pirs mouwia  
etvirTa `araproporciuli tvirTi~ (ix., sxva wyaroebs Soris, The  
Holy Monasteries v. Greece, 1994 wlis 9 dekembris gadawyvetileba, seria  
A # 301-A, gv. 34-35, punqtebi 70-71).  
53. Sesabamisad, sasamarTlom daadgina, rom pirs, romelsac  
CamoerTva  
sakuTreba,  
unda  
mieces  
`mis  
RirebulebasTan  
17  
gonivrulad dakavSirebuli~ kompensacia, miuxedavad imisa, rom  
`sazogadoebrivi saWiroebis~ kanonieri mizani SeiZleba srul  
sabazro Rirebulebaze naklebis anazRaurebas iTxovdes~ (ibid.).  
sasamarTlo miiCnevs, rom zemoT naxsenebi wonasworoba zogadad  
miRweulia, roca im pirisaTvis gadaxdili kompensacia, romelsac  
sakuTreba CamoerTva, gonivrul kavSirSia sakuTrebis `sabazro~  
RirebulebasTan, rogorc es dadgenili iqna eqspropriaciis dros.  
54. winamdebare saqmeSi mTavroba amtkicebda, rom miwis Sesaxeb  
kanoni  
gonivrulad  
proporciul  
urTierTobas  
amyarebda  
gamoyenebul saSualebebsa da im mizans Soris, romelsac SezRudva  
emsaxureba, radgan igi moiTxovda, saxelmwifosaTvis Sesabamisi  
qonebis ukanonod gadasvlis garda, gauqmebuliyo kidev erTi  
ukanono elementi  
_
imave qonebis saxelmwifosgan fizikuri  
pirisTvis gadacema. amave dros, kanonma fizikur pirs mianiWa  
ufleba, anazRaureboda Sesyidvisas gadaxdili Tanxa da qonebis  
dRevandel mdgomareobaSi SenarCunebisTvis gonivrulad gaRebuli  
xarjebi.  
amas garda, kanoniT aikrZala uwindeli mflobelis gasaxleba am  
dabrunebuli  
dakmayofileba  
sakuTrebidan,  
Sesaferisi  
sanam  
alternatiuli  
ar  
moxdeboda  
misi  
sacxovrebliT.  
mTavrobam aRniSna, rom Tumca axali mesakuTrisgan alternatiuli  
sacxovreblis SeTavazeba a priori ar yofila gamoricxuli, magram  
CexeTis kanonmdeblobiT mas amgvari SeTavazebis gakeTeba ar  
evaleboda. Sesabamisad, gasaxlebul pirs amasTan dakavSirebiT ar  
SeeZlo sasamarTloSi raime sarCeli daeyenebina. garda amisa,  
gaTvaliswinebuli iqna samoqalaqo kodeqsis zogadi debulebebi,  
romelTa Tanaxmad, pirebs, romlebic valdebulni iyvnen, qoneba  
daebrunebinaT (ganmcxadebelTa msgavsad), ar evalebodaT misi  
gaTavisufleba,  
sacxovrebeli.  
sanam  
ar  
gamoeyofodaT  
alternatiuli  
55. Sesabamisad, mTavroba acxadebs, rom fizikuri pirebisaTvis  
dakisrebuli tvirTi, daebrunebinaT qoneba, ar iyo gadaWarbebuli  
da gamoyenebuli saSualeba ar iyo araproporciuli dasacav  
interesTan mimarTebaSi.  
56. ganmcxadeblebi amtkicebdnen, rom arasamarTliani iyo is faqti,  
rom kompensacia, romliTac isini uzrunvelyofilni iqnebodnen,  
iyo anazRaureba 1960-ian wlebSi Sesyidvisas gadaxdili fasisa,  
rac daaxloebiT erT ormocdameaTeds warmoadgenda dRevandeli  
sabazro fasisa da im xarjebisa, rac maT gonivrulad gaiRes  
qonebis SesanarCuneblad. es ukanaskneli Tanxa ganisazRvra 1981  
wlis 24 ivniss arsebuli tarifis Sesabamisad. ganmcxadeblebi  
aseve usamarTlod miiCnevdnen imas, rom isini valdebulni iyvnen,  
daetovebinaT  
saxli  
da  
alternatiuli  
sacxovrebeli  
18  
daeqiravebinaT an qira gadaexadaT, raTa SeZlebodaT daekavebinaT  
is Senoba, romlis movla-patronobasac mTeli cxovreba Sealies.  
isini Ciodnen, rom maT ara marto CamoerTvaT ufleba saxlze,  
romelic savaraudod im dros moqmedi wesebis darRveviT SeiZines,  
aramed dakarges ufleba miwazec, romelic am wesebis Tanaxmad  
iqna SeZenili.  
57. Sesabamisad, ganmcxadeblebi amtkicebdnen, rom gamoyenebul  
saSualebebsa da Sesabamis mizans Soris proporciulobis  
moTxovna maT saqmeSi daculi ar iqna. isini miiCnevdnen, rom maT  
daekisraT individualuri da gadametebuli tvirTi, rac kidev  
ufro mZimdeboda im moraluri tanjviT, romelsac ganicdidnen  
daaxloebiT 80 wlis pirveli ganmcxadebeli da avadmyofi meore  
ganmcxadebeli.  
garda amisa, ganmcxadeblebi amtkicebdnen, rom arc pirvelma  
ganmcxadebelma da arc misma meuRlem 1967 wels saxlis SeZenisas  
ar icodnen, rom adre igi ar ekuTvnoda saxelmwifos, romelmac  
saxli konfiskaciis gziT moipova. am konteqstSi ganmcxadeblebma  
aRniSnes, rom 1967 wels mxolod is pirebi daiSvebodnen miwis  
reestrSi konsultaciis misaRebad, romlebic daamtkicebdnen, rom  
kanonieri interesi amoZravebdaT. im faqtis gaTvaliswinebiT, rom  
isini satyeo meurneobaSi muSaobdnen, aragonivruli iqneboda maTi  
gakritikeba imisaTvis, rom ar Seecadnen gamoerkviaT, im dros,  
roca TiTqmis yvelaferi saxelmwifos sakuTrebaSi iyo, es saxli  
odesme ekuTvnoda Tu ara vinme sxvas.  
58. sasamarTlo aRiarebs, rom restituciis Sesaxeb kanonis zogadi  
mizani, kerZod, komunisturi reJimiT gamowveuli sakuTrebis  
uflebis konkretuli darRvevebis Sedegebis aRmofxvra, kanonieri  
mizania da gulisxmobs samarTlebrivi garigebebis kanonierebisa  
da qveynis socialur-ekonomikuri ganviTarebis dacvas. Tumca  
sasamarTlo aucileblad miiCnevs imis uzrunvelyofas, rom Zveli  
zianis  
aRmofxvram  
ar  
gamoiwvios  
araproporciuli  
axali  
samarTaldarRvevebi. am mizniT kanonmdeblobiT SesaZlebeli unda  
gaxdes TiToeuli saqmis konkretuli garemoebebis imgvarad  
gaTvaliswineba,  
rom  
pirebs,  
romelTac  
sakuTreba  
keTilsindisierad SeiZines, ar daekisroT pasuxismgeblobis  
tvirTi, romelic sinamdvileSi im saxelmwifos tvirTia, vis  
mierac moxda am qonebis konfiskacia.  
59. winamdebare saqmeSi sasamarTlo iRebs ganmcxadeblebis  
arguments imis Sesaxeb, rom maT sakuTreba keTilsindisierad  
SeiZines, rom maT ar icodnen, rom manamde es qoneba konfiskacias  
daeqvemdebara da ar SeeZloT zegavlena moexdinaT garigebis  
pirobebsa da Sesasyid fasze. ufro metic, rogorc Cans, CexeTis  
sasamarTloebis dadgenileba imis Sesaxeb, rom ganmcxadeblebma  
19  
qoneba imaze dabal fasad SeiZines, vidre amas Sesabamisi wesebi  
iTxovda, upirvelesad ganpirobebuli iqna sabZlisa da Tavlis _  
Senobis arasacxovrebeli farTis _ sxvagvari SefasebiT.  
60. rac Seexeba saqmeSi ganmcxadeblebisaTvis dakisrebul tvirTs,  
sasamarTlo aRniSnavs, rom mas ar moeTxoveba imis dadgena, Tu ra  
safuZvelze  
unda  
ganesazRvraT  
erovnul  
sasamarTloebs  
gadasaxdeli kompensaciis odenoba; igi ver daikavebs CexeTis  
saxelmwifo organoebis adgils im wlis SerCevisas, romelic unda  
miRebuliyo mxedvelobaSi saxlis Rirebulebis dadgenisas, da im  
xarjebis Sefasebisas, romlebic gonivrulad iqna gaRebuli  
saxlis dRevandel mdgomareobaSi SenarCunebis mizniT (ix., mutatis  
mutandis, Malama, miTiTebulia zemoT, punqti 51).  
61. Tumca sasamarTlos ar SeuZlia ar aRniSnos, rom 1967 wels  
gadaxdili Sesasyidi fasi, romelic daubrunda ganmcxadeblebs,  
SeuZlebelia  
gonivrul  
kavSirSi  
iyos  
30  
wlis  
Semdgom  
RirebulebasTan.  
amas  
xelmisawvdomi  
garda,  
gansaxilveli  
erTaderTi sacxovrebeli  
saxli  
ganmcxadebelTaTvis  
iyo. 1995 wels  
restituciis Sesaxeb gadawyvetilebis miRebis droisaTvis isini am  
saxlSi cxovrobdnen ormocdaori wlis ganmavlobaSi, aqedan  
ocdarva weli rogorc mesakuTreebi.  
62. aseve unda aRiniSnos, rom ganmcxadeblebi aramyar da  
namdvilad rTul socialur mdgomareobaSi arian. anazRaurebuli  
nasyidobis fasiT SeuZlebelia sacxovreblis SeZena. marTalia,  
dReisaTvis ar momxdara maTi saxlidan iZulebiT gaZeveba da,  
samoqalaqo kodeqsis 712-e muxlis Tanaxmad, maT unda SesTavazon  
alternatiuli sacxovrebeli. Tumca mTavroba TviTonve aRiarebs,  
rom SeuZlebelia am uflebis sasamarTlos ZaliT mtkiceba. ufro  
metic,  
qonebis axali mesakuTre, rogorc Cans, iyenebs Tavis  
upiratesobas ganmcxadebelTa mimarT, romelTac man Tviuri qiris  
gadaxda mosTxova, imis miuxedavad, rom maT Soris qiravnobis  
xelSekruleba ar dadebula. vinaidan ganmcxadeblebma uari  
ganacxades am garemoebebSi qiris gadaxdaze, axalma mesakuTrem  
maT winaaRmdeg sasamarTlos mimarTa da misi sarCeli isev  
ganxilvis procesSia.  
63. Sesabamisad, sasamarTlo aRniSnavs, rom ganmcxadeblebisTvis  
gansazRvruli `kompensacia~ ar iTvaliswinebda maT pirad da  
socialur mdgomareobas da maT ar gamoeyoT aranairi Tanxa  
aramaterialuri zaralisaTvis, romelic miadgaT am erTaderTi  
qonebis CamorTmeviT. amas garda, maT jer kidev ar anazRaurebiaT  
saxlis dRevandel mdgomareobaSi SesanarCuneblad gonivrulad  
gaRebuli xarjebi, miuxedavad imisa, rom amoiwura Svidi wlisa da  
20  
eqvsi Tvis periodi 1995 wlis 23 Tebervlidan _ dRidan, rodesac  
saboloo gaxda praRis saolqo sasamarTlos gadawyvetileba  
sakuTrebaze uflebis Zveli mesakuTris SvilisTvis gadacemis  
Sesaxeb.  
64. amgvarad, ganmcxadeblebs daekisraT individualuri da  
gadaWarbebuli tvirTi, romelmac daarRvia is samarTliani  
wonasworoba, rac unda damyarebuliyo, erTis mxriv, zogadi  
interesis  
moTxovnilebebsa  
da,  
meores  
mxriv,  
sakuTrebiT  
daubrkolebeli sargeblobis uflebas Soris. Sesabamisad, adgili  
hqonda pirveli oqmis pirveli muxlis darRvevas.  
II.  
konvenciis 41-e muxlis gamoyeneba  
65. konvenciis 41-e muxlSi naTqvamia:  
`Tu sasamarTlo daadgens, rom dairRva konvencia da misi  
oqmebi, xolo Sesabamisi maRali xelSemkvreli mxaris  
Sidasaxelmwifoebrivi  
samarTali  
darRvevis  
mxolod  
nawilobrivi gamosworebis SesaZleblobas iZleva, saWiroebis  
SemTxvevaSi, sasamarTlo dazaralebul mxares samarTlian  
dakmayofilebas miakuTvnebs.~  
A. ziani  
66. materialuri zianis saxiT ganmcxadeblebi iTxovdnen 1 277 903  
Cexur kronas, ra Tanxac, maTi mtkicebiT, warmoadgenda  
gansxvavebas (743 547 Cexuri krona) maTTvis sakuTrebis CamorTmevis  
droisaTvis saxlis Rirebulebas (760 280 Cexuri krona) da  
Sesyidvis fass (16 733 Cexuri krona) Soris, romelic maT 1967  
wels gadaixades saxlSi da garSemo mdebare miwis gamoyenebaze  
personalur uflebaSi, amas gamoklebuli Tanxa 156 646 Cexuri  
kronis odenobiT, romelic, rogorc saxelmwifom ganacxada, maT  
unda  
anazRaurebodaT  
saxlis  
dRevandel  
mdgomareobaSi  
SesanarCuneblad gonivrulad gaRebuli xarjebisaTvis, plus  
sajarimo procenti 2000 wlis 1-li aprilidan (631 549 Cexuri  
krona) da 60 000 Cexuri krona ganmcxadebelTa mier miwaze  
Catarebuli samuSaoebisaTvis.  
ganmcxadeblebi damatebiT iTxovdnen 2 500 000 Cexur kronas  
moraluri zianisaTvis, romelic maT miadgaT didi drois  
ganmavlobaSi gancdili moraluri tanjvis Sedegad.  
67. mTavroba acxadebda, rom adgili ar hqonia konvenciis  
darRvevas da ar iqna dakmayofilebuli pirobebi ganmcxadebelTa  
samarTliani  
dakmayofilebisTvis.  
mTavroba  
amtkicebda,  
rom  
21  
Sesyidvis fasi _ 16 733 Cexuri krona _ ganmcxadeblebisTvis  
keTili nebiT iqna anazRaurebuli. saxlis dRevandel  
mdgomareobaSi SesanarCuneblad gonivrulad gaRebuli xarjebis  
sakiTxTan dakavSirebiT mTavroba amtkicebda, rom ver moxerxda  
SeTanxmeba, radgan ganmcxadeblebi iTxovdnen, rom Tanxa mocemuli  
momentisTvis arsebuli kursis mixedviT gamoTvliliyo, rasac  
miwis Sesaxeb kanoni krZalavda. Tumca mTavroba am moTxovnis  
princips ar ewinaaRmdegeboda da mzad iyo mis dasakmayofileblad,  
rogorc ki raionuli sasamarTlo Tanxis odenobas gansazRvravda.  
rac Seexeba 60 000 Cexuri kronis odenobis Tanxas, romelsac  
ganmcxadeblebi saxlze Catarebuli samuSaoebisTvis iTxovdnen,  
mTavrobam ganacxada, rom es Tanxa Sedioda saxlis dRevandel  
mdgomareobaSi SesanarCuneblad gonivrulad gaRebul xarjebSi.  
mTavroba ar uaryofda, rom sasamarTlo procesebi SesaZloa  
moralurad Zneli gadasatani yofiliyo, magram amtkicebda, rom  
amaze saxelmwifo ar iyo pasuxismgebeli.  
68. sasamarTlo aRniSnavs, rom ganmcxadeblebis moTxovnebi miznad  
isaxavs rogorc materialuri, aseve aramaterialuri zaralis  
reparaciis uzrunvelyofas. sasamarTlo adgens, rom, materialuri  
zaralis  
sakiTxTan  
dakavSirebiT,  
ganmcxadeblebs  
ar  
warmoudgeniaT saxlis amJamindeli Rirebulebis damadasturebeli  
raime saxis dokumenti. Tumca mTavrobas, rogorc Cans, ar surs  
ganmcxadebelTa mier dasaxelebuli Tanxis, 760 280 Cexuri kronis,  
gaprotesteba. Sesabamisad, sasamarTlo am Tanxas dasaSvebad  
miiCnevs.  
samarTlianobis principze dayrdnobiT da am sakiTxze sakuTari  
precedentuli samarTlis gaTvaliswinebiT sasamarTlo iRebs  
gadawyvetilebas,  
mianiWos  
ganmcxadeblebs  
35  
000  
evro  
materialuri da aramaterialuri zaralisaTvis. es Tanxa unda  
gadaicvalos Cexur kronebze gadaxdis dros arsebuli kursiT.  
B. xarjebi  
69. ganmcxadeblebi iTxovdnen 302 793 Cexur kronas CexeTis  
sasamarTloebsa da konvenciis organoebSi  
daxarjuli Tanxis  
asanazRaureblad. maTi iuridiuli warmomadgenlobis xarjebi  
efuZneboda advokatTa anazRaurebis Sesaxeb # 270/1990 kanons  
(ZalaSi iyo 1996 wlis 1 ivlisamde) da # 177/1996 kanons, romelic  
adgenda advokatTa anazRaurebis farglebs. maTi advokati  
acxadebda, rom misi Cveulebrivi sakontraqto anazRaureba saaTSi  
1
500 Cexur kronas Seadgenda. ganmcxadebelTa finansuri  
mdgomareobis gaTvaliswinebiT man ar aiRo Tanxa, im pirobiT, rom  
saqmis  
gadawyvetis  
Semdeg  
ganmcxadeblebi  
aunazRaurebdnen  
samuSaos.  
22  
70. mTavroba acxadebda, rom mxedvelobaSi unda yofiliyo  
miRebuli mxolod saolqo da sakonstitucio sasamarTloebis  
winaSe gaweuli xarjebi, aseve samarTalwarmoebis ganaxlebis  
moTxovniT wardgenil sarCelze daxarjuli Tanxa, radgan  
danarCeni xarjebis gaweva konvenciis darRvevis gasaCivrebis  
mizniT ar momxdara. amas garda, mTavrobam yuradReba gaamaxvila  
im faqtze, rom Tumca ganmcxadebelTa advokatma erovnuli  
samarTalwarmoebisTvis advokatTa zRvruli ganakveTi moiTxova,  
sasamarTlos winaSe samarTalwarmoebisTvis igi sakontraqto  
anazRaurebas iTxovda, rac, mTavrobis mtkicebiT, gacilebiT  
gadametebuli iyo, iseve, rogorc im saaTebis raodenoba (150),  
romlebic,  
advokatis  
TqmiT,  
mas  
dasWirda  
ganacxadze  
muSaobisaTvis.  
71. sasamarTlo acxadebs, rom konvenciis darRvevis dadgenis  
SemTxvevaSi man ganmcxadeblebs SeiZleba mianiWos is Tanxebi da  
danaxarjebi, rac maT gaiRes erovnuli sasamarTloebis winaSe  
darRvevis Tavidan asacileblad an uflebis aRsadgenad (ix., sxva  
wyaroebTan erTad, Zimmermann and Steiner v. Switzerland, 1983 wlis 13  
ivlisis gadawyvetileba, seria A # 66, gv. 14, punqti 36, da Hertel v.  
Switzerland, 1998 wlis 25 agvistos gadawyvetileba, Reports 1998-VI, gv.  
2334, punqti 63). winamdebare saqmeSi erovnuli sasamarTloebis  
ganxilvis  
sagani  
iyo  
ganmcxadebelTa  
ufleba  
sakuTrebiT  
daubrkoleblad  
sargeblobisa,  
ufleba,  
romlis  
darRvevac  
dadgenili iqna sasamarTlos mier. Sesabamisad, sasamarTlo  
askvnis, rom ganmcxadeblebi uflebamosilni arian, moiTxovon im  
Tanxebisa da danaxarjebis anazRaureba, rac maT erovnul  
sasamarTloebSi daexarjaT.  
72. sasamarTlo aRniSnavs, rom ganmcxadeblebs ar warmoudgeniaT  
aranairi sagarantio sabuTi maTi moTxovnis mxardasaWerad. Tumca  
aSkaraa, rom zemoxsenebuli miznisaTvis maT Tanxa daxarjes da  
maTma advokatma es Tanxa moqmedi erovnuli kanonmdeblobis  
Tanaxmad gamoiTvala. samarTlianobis safuZvelze sasamarTlo  
adgens, rom ganmcxadeblebs aunazRaurdeT Tanxa 10 000 evros  
odenobiT, 772,72 evros gamoklebiT, ra Tanxac maT ukve miiRes  
samarTlebrivi daxmarebis saxiT.  
C. sauravi  
73. sasamarTlos miaCnia, rom sauravi unda emyarebodes evropis  
centraluri  
bankis  
zRvrul  
sasesxo  
ganakveTs,  
romelsac  
daemateba sami procenti.  
zemoxsenebulidan gamomdinare, sasamarTlo erTxmad  
23  
1. adgens, rom meore ganmcxadeblis Svils ufleba aqvs, mis  
nacvlad gaagrZelos winamdebare samarTalwarmoeba;  
2. adgens, rom dairRva #1 oqmis pirveli muxli;  
3. adgens, rom  
(a)  
mopasuxe saxelmwifo valdebulia, sami Tvis vadaSi  
TariRidan, roca es gadawyvetileba saboloo gaxdeba  
konvenciis  
44-e  
muxlis  
me-2  
punqtis  
Sesabamisad,  
gadauxados ganmcxadeblebs qvemoT miTiTebuli Tanxebi,  
gadacvlili mopasuxe saxelmwifos erovnul valutaze  
angariSsworebis dRes arsebuli kursiT:  
(i)  
35  
000  
evro  
(ocdaTxuTmeti  
aTasi  
evro)  
materialuri da aramaterialuri zaralisaTvis;  
9 227,28 evro (cxra aTas oras ocdaSvidi evro da  
ocdarva centi) danaxarjebisaTvis;  
(ii)  
(b)  
zemoxsenebuli samTviani vadis amowurvidan gadaxdamde  
unda dawesdes gadasaxdeli Tanxa sauravis saxiT evropis  
centraluri  
bankis  
zRvruli  
sasesxo  
ganakveTis  
odenobiT, rasac daemateba sami procenti.  
4. ar akmayofilebs samarTliani dakmayofilebis moTxovnis  
darCenil nawils.  
Sesrulebulia  
frangul  
enaze,  
werilobiTi  
saxiT  
aris  
gamoqveynebuli 2002 wlis 5 noembers, sasamarTlos reglamentis  
77-e wesis me-2 da me-3 punqtebis Sesabamisad.  
s. dole  
J.-p. kosta  
registratori  
prezidenti  
24