meore seqcia  
melniCenko ukrainis winaaRmdeg  
CASE OF MELNYCHENKO v. UKRAINE  
(ganacxadi # 17707/02)  
ganCineba  
strasburgi  
2004 wlis 19 oqtomberi  
saboloo  
30/03/2005  
ganCineba saboloo gaxdeba konvenciis 44-e muxlis me-2 punqtiT  
gaTvaliswinebul SemTxvevebSi. igi SeiZleba daeqvemdebaros  
redaqciuli xasiaTis Sesworebebs.  
saqmeze `melniCenko ukrainis winaaRmdeg~  
adamianis uflebaTa evropuli sasamarTlos (meore seqcia)  
palatam Semdegi SemadgenlobiT:  
batoni j.p. kosta, Tavmjdomare,  
mosamarTleebi:  
batoni a.b. baka,  
batoni l. lukaidesi,  
batoni C. birsani,  
batoni k. iungvierti,  
batoni v. butkeviCi,  
batoni m. ugrexeliZe,  
seqciis registratoris moadgile batoni t.l. erli,  
dasaSvebobis Sesaxeb 2003 wlis 4 noembris gadawyvetilebis  
safuZvelze,  
2004 wlis 7 da 28 seqtembers faruli msjelobis Sedegad,  
2004 wlis 28 seqtembers gamoitana winamdebare ganCineba.  
procedura  
1. saqmes msvleloba mieca im ganacxadis (# 17707/02) safuZvelze,  
romelic sasamarTloSi Semotanili iqna ukrainis winaaRmdeg  
adamianis  
uflebaTa  
da  
ZiriTad  
TavisuflebaTa  
dacvis  
konvenciis (SemdgomSi `konvenciis~) 34-e muxlis Sesabamisad  
ukrainis moqalaqis – batoni mikola ivanes Ze melniCenkos  
(SemdgomSi `ganmcxadebeli~) mier 2002 wlis 23 aprils.  
2. ganmcxadebeli warmodgenili iyo batoni sergi holovatiis –  
ukrainis qalaq kievSi moqmedi advokatis mier. ukrainis mTavroba  
(SemdgomSi `mTavroba~) warmodgenili iyo warmomadgenlebis _  
qalbatoni valeria lutkovskas mier, romelic mogvianebiT  
Secvala qalbatonma zoriana bortnovskam.  
3. ganmcxadeblis mtkicebiT, mis mimarT darRveulia arCevnebSi  
monawileobis ufleba, romelic garantirebulia konvenciis  
pirveli oqmis me-3 muxliT.  
4. ganacxadis ganxilva daekisra sasamarTlos meore seqcias  
(sasamarTlos reglamentis 52-e muxlis pirveli punqti).  
5. 2003 wlis 4 noembris gadawyvetilebiT, sasamarTlom ganacxadi  
dasaSvebad miiCnia konvenciis pirveli oqmis me-3 muxlis  
safuZvelze Semotanil saCivarTan mimarTebaSi.  
6. ganmcxadebelmac da mTavrobamac warmoadgines TavianTi  
mimoxilvebi davis arsebiT saganTan dakavSirebiT (reglamentis  
59-e muxlis pirveli punqti). palatam mxareebTan konsultaciis  
Semdeg daaskvna, rom davis arsebiT saganze ar iyo saWiro  
mosmenis Catareba (reglamentis 59-e muxlis me-3 punqti), amitom  
mxareebma werilobiT gasces pasuxi erTmaneTis mier warmodgenil  
mimoxilvebs.  
faqtebi  
7. ganmcxadebeli – batoni mikola ivanes Ze melniCenko –  
dabadebulia 1966 wlis 18 oqtombers kievis regionis vasilkivis  
raionis sofel zapadinkaSi. amJamad is cxovrobs amerikis  
SeerTebul StatebSi, sadac sargeblobs ltolvilis statusiT.  
8.  
ganmcxadebeli  
msaxurobda  
ukrainis  
prezidentis  
administraciis usafrTxoebis departamentSi. mas evaleboda  
prezidentis samuSao kabinetis dacva. muSaobis periodSi man  
savaraudod  
gaakeTa  
audioCanawerebi  
prezidentis  
piradi  
saubrebisa mesame pirebTan, prezidentis SesaZlo monawileobaze  
Jurnalist giorgi RonRaZis gauCinarebaSi.  
9. batoni RonRaZe eweoda Jurnalistur saqmianobas politikur  
sakiTxebze da iyo internetJurnal `ukrainskaia pravdas~ mTavari  
redaqtori. igi cnobili iyo xelisuflebaSi myof pirTa  
kritikiT  
da  
sityvis  
TavisuflebasTan  
dakavSirebul  
sainformacio kampaniebSi monawileobiT rogorc ukrainaSi, ise  
sazRvargareT. misi gauCinareba moxda 2000 wlis 16 seqtembers,  
manamde ki igi Tveebis ganmavlobaSi Cioda, rom emuqrebodnen da  
uTvalTvalebdnen. 2000 wlis 2 noembers kievis regionSi, qalaq  
taraSCas maxloblad, napovni iqna ucnobi piris TavmoWrili  
sxeuli, SemdgomSi sasamarTlo-samedicino eqspertebis mier  
identificirebuli, rogorc batoni RonRaZis sxeuli. misma  
qvrivma sasamarTlos mimarTa ganacxadiT (# 34056/02).  
I. saqmis garemoebebi  
A. saqmis konteqsti  
10. 2000 wlis 26 noembers ganmcxadebelma datova ukraina, radgan  
eSinoda politikuri devnisa mas Semdeg, rac zemoxsenebuli  
audioCanawerebi sajarod cnobili gaxda.  
11. 2000 wlis 28 noembers ukrainis socialisturi partiis  
Tavmjdomarem, batonma o. morozma sajarod ganacxada ukrainis  
parlamentis, verxovna radas (Верховна Рада України) sxdomaze iseTi  
audioCanawerebis arsebobis Sesaxeb, romlebic saidumlod iqna  
gakeTebuli prezidentis kabinetSi da adasturebda prezidentis  
da maRali Tanamdebobis sxva pirebis monawileobas giorgi  
RonRaZis gauCinarebaSi. organizacia “Reporters sans frontiers”-is 2001  
wlis 22 ianvris angariSis Tanaxmad, Cawerili saubrebi  
Seexeboda batoni RonRaZis Tavidan moSorebis sxvadasxva gzebs.  
erT-erT saubarSi, savaraudod prezidentsa da Sinagan saqmeTa  
ministrs Soris, ministri ambobs, rom icnobs adamianebs,  
romlebsac SeuZliaT am davalebis Sesruleba; am adamianebs igi  
`namdvil arwivebs~ uwodebs da ambobs, rom isini mzad arian,  
yvelanairi davaleba Seasrulon (`namdvili arwivebi~ savaraudod  
iyo uSiSroebis yofili Tu axlandeli TanamSromlebis ukanono  
dajgufeba). am sakiTxis saaSkaraoze gamotanam didi politikuri  
skandali gamoiwvia.  
12. ori dRis Semdeg, 2000 wlis 30 noembers, qalaq kievis peCoris  
raionulma sasamarTlom daiwyo sisxlis samarTlis saqmis  
warmoeba batoni o. morozis winaaRmdeg, audiokasetebis saxiT  
cilismwamebluri cnobebis gavrcelebis safuZvliT.  
13. ganmcxadebeli ukrainidan gaiqca. magram mas jer kidev hqonda  
Sida  
registraciis  
pasporti,  
romelSic  
aRniSnuli  
iyo  
miznebisTvis  
kievSi  
misi  
(e.w.  
adgili  
administraciuli  
`Cawera~, rogorc mas im dros ewodeboda. ix. qvemoT, punqtebi 40-  
42).  
14. ganmcxadebelma amerikis SeerTebul StatebSi (SemdgomSi  
`aSS~) moiTxova politikuri TavSesafari. 2001 wlis 27 aprils  
aSS-is iusticiis saministros imigraciisa da naturalizaciis  
samsaxurma  
ganmcxadebeli  
cno  
ltolvilad  
ltolvilTa  
statusis Sesaxeb 1951 wlis gaero-s konvenciis safuZvelze  
(SemdgomSi `Jenevis konvencia~). aSS-is iusticiis saministrom  
ganmcxadeblisTvis gasca samgzavro dokumenti da mianiWa mas  
aSS-Si ganusazRvreli vadiT darCenis ufleba.  
15. 2001 wlis 4 ianvars generaluri prokuraturis gamomZiebelma  
sisxlis samarTlis saqme aRZra ganmcxadeblis winaaRmdeg im  
safuZvliT, rom ganmcxadebelma cilismwamebluri cnobebi  
gaavrcela ukrainis prezidentis batoni l. kuCmas, agreTve  
batoni v. litvinis da batoni i. kravCenkos winaaRmdeg, romlebic  
saqmisTvis mniSvnelovan dros iyvnen Sesabamisad ukrainis  
prezidentis administraciis ufrosi da ukrainis Sinagan saqmeTa  
ministri. saqme aRiZra aseve dokumentis gayalbebis safuZvliT,  
kerZod, oficialuri gancxadebisa, romelic ganmcxadebelma  
Seitana pasportis asaRebad da romelSic ar miuTiTa, rom mas  
samsaxurebrivi mdgomareobis gamo daSveba hqonda garkveuli  
kategoriis saxelmwifo saidumloebebTan (ix. qvemoT, 34-e punqti).  
imave dRes generaluri prokuraturis gamomZiebelma gasca  
ganmcxadeblis Zebnis orderi.  
16.  
2001  
wlis  
14  
Tebervals  
generaluri  
prokuraturis  
gamomZiebelma sisxlis samarTlis kidev sxva saqme aRZra  
ganmcxadeblis winaaRmdeg, mis mier saxelmwifo saidumloebis  
gamJRavnebis  
da  
uflebamosilebis  
borotad  
gamoyenebis  
safuZvliT. 2001 wlis 15 Tebervals ganmcxadebels oficialurad  
waredgina brali oTxive danaSaulSi erToblivad. 2001 wlis 19  
oqtombers generaluri prokuraturis gamomZiebelma xelaxla  
gamosca sabraldebo daskvna sisxlis samarTlis axali kodeqsis  
Sesabamisad. axali sabraldebo daskvnidan cilismwamebluri  
cnobebis gavrcelebis braldeba amoRebuli iyo, radgan sisxlis  
samarTlis axali kodeqsiT am danaSaulis dekriminalizacia  
moxda. 2002 wlis 24 ianvars qalaq kievis peCoris raionis  
sasamarTlom  
ganmcxadeblis  
dauswreblad  
gasca  
misi  
dapatimrebis brZaneba da Seufarda winaswari patimroba.  
B. faqtebi, romlebic safuZvlad daedo ganmcxadeblis saCivars  
17. 2002 wlis 12 ianvars ukrainis socialisturi partiis me-9  
kongresze ganmcxadebeli dasaxelda #15 kandidatad verxovna  
radaSi socialisturi partiidan asarCev siaSi.  
18. 2002 wlis 22 ianvars socialisturma partiam ganmcxadeblis  
kandidatura  
(Центральна Виборча Комісія) kandidatad  
warudgina  
centralur  
saarCevno  
misi  
komisias  
oficialuri  
registraciisTvis. registraciis gancxadebaSi ukrainaSi bolo  
xuTi wlis ganmavlobaSi sacxovrebeli adgilis misamarTis  
saxiT miTiTebuli iyo ganmcxadeblis Caweris misamarTi.  
19. 2002 wlis 26 ianvars ukrainis centralurma saarCevno  
komisiam gamoitana dadgenileba #94 `2002 wlis 31 martis  
verxovna  
radas  
arCevnebSi  
saxalxo  
warmomadgenlobis  
kandidatad registraciaze uaris Tqmis Sesaxeb~.  
20.  
dadgenileba  
efuZneboda  
ganmcxadeblis  
registraciis  
moTxovnasTan dakavSirebuli ganxilvis stenografiul Canawers  
da miRebuli iqna qalbatoni i. stavniuCukis – centraluri  
saarCevno komisiis wevris _ rekomendaciiT. q-ni stavniuCuki  
acxadebda, rom ganmcxadebels registraciaze uari unda eTqvas  
Semdegi mizezebis gamo:  
`zemoaRniSnulidan gamomdinareobs, rom ukrainis verxovna radas  
arCevnebis Sesaxeb kanonis II nawilis me-8 muxli, romelic  
Seexeba sacxovrebel adgils ukrainis moqmedi saerTaSoriso  
xelSekrulebebis mixedviT, ar vrceldeba m.i. melniCenkoze.  
iuridiuli TvalsazrisiT, is faqti, rom m.i. melniCenko imyofeba  
aSS-Si, arTmevs mas uflebas, cnobili iqnes ukrainaSi mudmiv  
mcxovrebad, rac gaTvaliswinebulia ... kanonis me-8 muxliT.  
... m.i. melniCenko sazRvargareT imyofeba sxva mizeziT; es mizezi  
ki gaTvaliswinebuli ar aris ... kanonis II nawilis me-8 muxliT.  
... ukrainaSi cxovrebis periodis nebismieri Sewyveta ara erT-  
erTiT im safuZvlebidan, romlebic gaTvaliswinebulia ... kanonis  
II nawilis me-8 muxliT, gamoricxavs Sesabamisi piris mier  
ukrainis verxovna radaSi arCevis uflebis ganxorcielebis  
SesaZleblobas, radgan aseTi Sewyveta ar iTvleba ukrainaSi  
cxovrebad.  
... am faqtoris gaTvaliswinebiT da, agreTve, vinaidan m.i.  
melniCenkom araswori informacia warmoadgina bolo xuTi wlis  
ganmavlobaSi misi faqtobrivi sacxovrebeli adgilis Sesaxeb,  
rac dadgenilia centraluri saarCevno komisiis mier, Cveni  
winadadebaa, komisiam uari uTxras m.i. melniCenkos ukrainis  
verxovna radas arCevnebSi wevrobis kandidatad registraciaze  
...~.  
21. centralurma saarCevno komisiam gaiziara qalbatoni i.  
stavniuCukis winadadeba da uari uTxra 13 potenciur kandidats,  
maT Soris ganmcxadebels, registraciaze. kerZod, centralurma  
saarCevno komisiam daadgina:  
`... 2. uari eTqvas ukrainis verxovna radas 2002 wlis 31 martis  
arCevnebSi saxalxo warmomadgenelobis kandidatTa siaSi me-15  
nomriT gansazRvrul pirs – mikola ivanes Ze melniCenkos –  
ukrainis  
saxelmwifoebriv  
aRniSnuli piris  
verxovna  
radas  
mravalmandatian  
kandidatad registraciaze;  
centralur saarCevno komisiaSi  
saerTo-  
arCevnebSi  
mier  
warmodgenili dokumentebi Seicavs arsebiTad mcdar informacias  
bolo xuTi wlis ganmavlobaSi misi sacxovrebeli adgilisa da  
cxovrebis drois Sesaxeb~.  
22. komisiam aRniSnuli sakiTxis ganxilvisas ganmcxadeblis  
situacia ganasxvava vinme batoni i.m. zviahilskis situaciisagan,  
romelsac mieca parlamentis wevrobis kandidatad registraciis  
ufleba wina arCevnebSi, rodesac sxva saarCevno wesebi iyo  
ZalaSi, miuxedavad imisa, rom es piri ori wlis ganmavlobaSi  
droebiT imyofeboda israelSi samkurnalod. ganmcxadebeli  
amtkicebda, rom batoni i.m. zviahilski, romelic sisxlis  
samarTlis  
movaleobis  
wesiT  
idevneboda  
ukrainis  
misi muSaobis  
premier-ministris  
periodSi  
Semsruleblad  
uflebamosilebis borotad gamoyenebisTvis, israelSi gaiqca  
saparlamento imunitetis amowurvamde.  
23.  
danarCen  
12  
kandidats  
aucilebeli  
uari  
eTqva  
registraciaze  
arasrulad  
registraciisTvis  
warmodgenis gamo.  
dokumentebis  
24. 2002 wlis 30 ianvars socialisturma partiam ukrainis uzenaes  
sasamarTloSi gaasaCivra centraluri saarCevno komisiis 2002  
wlis 26 ianvris #94 dadgenileba da moiTxova misi ukanonod da  
baTilad cnoba.  
25. 2002 wlis 8 Tebervals ukrainis uzenaesma sasamarTlom ar  
daakmayofila saCivari Semdeg garemoebaTa gamo:  
`... m.i. melniCenkos bolo xuTi wlis ganmavlobaSi ukrainaSi  
Cveulebrivi sacxovrebeli adgilis Sesaxeb informacia, romelic  
miTiTebuli iyo aRniSnul dokumentebSi, sadavodaa miCneuli  
centraluri saarCevno komisiisa da sasamarTlos mier. es  
informacia arsebiTad ar Seicavs simarTles ukrainis verxovna  
radas arCevnebSi kandidatis Sesaxeb da, Sesabamisad, centraluri  
saarCevno komisiis 2002 wlis 26 ianvris # 94 dadgenilebis me-2  
punqti  
Seesatyviseba  
ukrainis  
verxovna  
radas  
saxalxo  
warmomadgenlobis wevrobis arCevnebis Sesaxeb kanonis II nawilis  
me-8 muxlis moTxovnebs.  
zemoaRniSnuli  
garemoebebis  
gaTvaliswinebiT  
da  
maT  
safuZvelze, ... sasamarTlom daadgina:  
ar dakmayofildes ukrainis socialisturi partiis sarCeli  
ukrainis verxovna radas mravalmandatian saerTo-  
saxelmwifoebriv arCevnebSi kandidatad registraciaze uaris  
Tqmis Sesaxeb centraluri saarCevno komisiis 2002 wlis 26  
ianvris #94 dadgenilebis me-2 punqtTan dakavSirebiT.~  
26.  
2002  
wlis  
21  
noembers  
ganmcxadebelma  
Seatyobina  
sasamarTlos, rom igi cxovrobs aSS-Si, sadac aqvs ltolvilis  
statusi. vinaidan misi saqme farTod iqna gaSuqebuli masobrivi  
informaciis  
saSualebebSi,  
aRniSnulis  
Sesaxeb  
ukrainis  
sazogadoeba informirebuli iyo.  
II. Sesabamisi saerTaSoriso samarTali, Sidasaxelmwifoebrivi  
samarTali da praqtika  
A. ltolvilTa saarCevno uflebis SezRudva saerTaSoriso  
samarTalSi  
27. 1966 wlis samoqalaqo da politikur uflebaTa saerTaSoriso  
paqtis (romlis monawilea ukraina) 25-e muxliT moqalaqeebisTvis  
garantirebulia xmis micemis da sajaro samsaxurSi asarCevad  
kenWisyris ufleba.  
28. rac Seexeba ltolvilTa monawileobas maTi warmoSobis  
qveyanaSi mimdinare arCevnebSi, adamianis uflebaTa komitetma,  
aRniSna ra Tavis 25-e zogad komentarSi (1996 w.) samoqalaqo da  
politikur uflebaTa saerTaSoriso paqtis 25-e muxlTan  
dakavSirebiT, rom 25-e muxli krZalavs moqalaqeTa TviTnebur  
diskriminacias, miiCnia, rom registraciis moTxovna, romelic  
damokidebulia  
sacxovrebelze,  
dasabuTebuli  
da  
gamarTlebulia. amdenad, saxelmwifoebs aqvT ufleba, saarCevno  
ufleba SezRudon im moqalaqeebamde, romlebic Cveulebriv  
cxovroben maT teritoriaze. imave komentarSi aseve naTqvami iyo:  
`... 15. pasiuri saarCevno ufleba da SesaZlebloba uzrunvelyofs  
imas, rom xmis micemis uflebis mqone pirebs hqondeT kandidatTa  
Tavisufali arCevis SesaZlebloba. pasiuri saarCevno uflebis  
nebismieri SezRudva, rogoricaa minimaluri asaki, dafuZnebuli  
unda iyos obieqtur da gonivrul kriteriumebze. pirebi,  
romlebsac aqvT pasiuri saarCevno ufleba, ar unda gamoiricxon  
aragonivruli an diskriminaciuli moTxovnebis gamo, rogoricaa  
ganaTleba, sacxovrebeli adgili da warmoSoba an politikuri  
kuTvnileba. dauSvebelia vinme daeqvemdebaros nebismieri saxis  
diskriminacias an araTanabar mdgomareobaSi Cayenebas mxolod  
imitom, rom es piri kandidatia. monawile saxelmwifoebma unda  
daakanonon da ganmarton is sakanonmdeblo normebi, romlebic  
gamoricxavs arCeviT Tanamdebobaze pirTa romelime jgufis an  
kategoriis arCevis SesaZleblobas.~  
B. amonaridebi veneciis komisiis 51-e plenarul sxdomaze (2002  
wlis 5-6 ivlisi) miRebuli saarCevno saxelmZRvanelo wesebidan  
29. 2002 wlis 5-6 ivlisis saarCevno saxelmZRvanelo wesebis  
Sesabamis amonaridebSi vkiTxulobT:  
`evropis saarCevno memkvidreobis principebi (ganmartebiTi  
baraTis proeqti)  
... mesame, aqtiuri saarCevno ufleba da pasiuri saarCevno ufleba  
SeiZleba daeqvemdebaros garkveul moTxovnebs, ... sacxovrebel  
adgilSi igulisxmeba Cveulebrivi sacxovrebeli adgili. ...  
Zalian cota saxelmwifo Tu aniWebs sazRvargareT mcxovreb mis  
moqalaqeebs xmis micemis uflebas da TviT pasiur saarCevno  
uflebasac ki. ... registracia unda moxdes amomrCevlis meorad  
sacxovrebel adgilze, Tu igi ZiriTadad am meorad sacxovrebel  
adgilze cxovrobs da, magaliTad, iq ixdis gadasaxadebs; am  
SemTxvevaSi, ra Tqma unda, amomrCeveli pirvelad sacxovrebel  
adgilze ar unda daregistrirdes.  
qveyanaSi moqalaqeTa Tavisufali gadaadgilebis ufleba erT-  
erTi ZiriTadi uflebaa, romelic aucilebelia namdvili  
demokratiuli  
arCevnebisTvis.  
magram  
Tu  
adamianebis  
gadaadgileba moxda maTi nebis sawinaaRmdegod, isini garkveuli  
vadiT unda CaiTvalon Tavdapirvel sacxovrebel adgilze  
macxovreblebad. es SesaZlebloba sakuTari qveynis teritoriis  
SigniT iZulebiT gadaadgilebul pirebs unda hqondeT sul cota  
xuTi da araumetes TxuTmeti wlis ganmavlobaSi.  
da  
bolos,  
SeiZleba  
dadgindes  
politikuri  
uflebebis  
moqmedebis SemaCerebeli debulebebi. magram aseTi debulebebi  
unda Seesabamebodes ZiriTadi uflebebis SezRudvis Cveulebriv  
pirobebs. kerZod, es debulebebi  
- gaTvaliswinebuli unda iyos kanoniT;  
- unda iTvaliswinebdes proporciulobis princips;  
-
unda efuZnebodes qmeduunarobas an mZime danaSaulSi  
nasamarTlobas.  
garda amisa, politikuri uflebebis SeCereba SeiZleba moxdes  
mxolod  
kanonis  
safuZvelze  
Seqmnili  
sasamarTlos  
gadawyvetilebiT. Tumca, qmeduunarobis safuZvliT politikuri  
uflebebis SeCerebis SemTxvevaSi, sasamarTlom gadawyvetileba  
SeiZleba  
gamoitanos  
qmeduunarobasTan  
dakavSirebiT,  
rac  
avtomaturad gamoiwvevs samoqalaqo uflebebis CamorTmevas.  
pasiuri uflebis SeCerebis pirobebi SeiZleba naklebad mkacri  
iyos, vidre misi CamorTmevis pirobebi, radgan saqme exeba sajaro  
samsaxurs, xolo am SemTxvevaSi SeiZleba legitimuri iyos am  
samsaxurze  
uaris  
Tqma  
iseTi  
pirebisaTvis,  
romelTa  
saqmianobamac SeiZleba ufri didi sajaro interesi daazianos.~  
C. saxelmwifoTa praqtika sacxovrebeli adgilis moTxovnasTan  
dakavSirebiT aqtiuri saarCevno uflebis SemTxvevaSi  
30. ar arsebobs raime erTiani saxelmwifo praqtika sazRvargareT  
myofi  
dakavSirebiT.  
sacxovrebeli adgilis kriteriums (magaliTad, gaerTianebuli  
moqalaqeebis  
mier  
arCevnebSi  
monawileobasTan  
marTalia,  
bevri  
saxelmwifo  
ar awesebs  
samefo,  
saberZneTi,  
irlandia,  
kviprosi,  
fineTi,  
italia,  
CexeTis  
safrangeTi,  
respublika,  
poloneTi,  
niderlandebi,  
espaneTi, portugalia, estoneTi, latvia, xorvatia, moldova,  
Sveicaria, avstria da TurqeTi), magram sxva saxelmwifoebi  
agrZeleben am kriteriumis gamoyenebas saprezidento aCevnebSi  
(magaliTad,  
albaneTi da ruseTi) an saparlamento arCevnebSi (malta da  
islandia saprezidento sistemebi; lixtenSteini, belgia,  
germania,  
bulgareTi,  
makedonia,  
azerbaijani,  
luqsemburgi, dania, norvegia da SvedeTi – arasaprezidento  
sistemebi) an orive tipis arCevnebSi (magaliTad, ungreTi,  
slovakeTi, somxeTi, rumineTi, saqarTvelo, litva da ukraina).  
D. ukrainis 1996 wlis konstitucia  
31. ukrainis konstituciis Sesabamis amonaridebSi vkiTxulobT:  
muxli 8  
`... ukrainis konstitucias yvelaze maRali iuridiuli Zala aqvs.  
... ukrainis konstituciis normebi moqmedebs uSualod...~  
muxli 9  
`saerTaSoriso  
xelSekrulebebi,  
romlebic  
ZalaSia  
da  
savaldebulod aRiarebulia ukrainis verxovna radas mier,  
warmoadgens ukrainis kanonmdeblobis nawils. ...~  
muxli 22  
`... konstituciuri uflebebi da Tavisuflebebi garantirebulia  
da maTi gauqmeba dauSvebelia. ...~  
muxli 24  
`... dauSvebelia privilegiebis an SezRudvebis arseboba ...  
politikuri ... da sxva mrwamsis ..., [an] sacxovrebeli adgilis  
motiviT ...~  
muxli 38  
`moqalaqeebs ufleba aqvT, monawileoba miiRon saxelmwifo  
saqmeebis marTvaSi, saerTo-saxelmwifoebriv da adgilobriv  
referendumebSi,  
saxelmwifo xelisuflebis  
agreTve adgilobrivi TviTmmarTvelobis organoebSi.  
Tavisuflad  
airCion  
ganmaxorcielebel  
an  
arCeul  
iqnen  
organoebSi,  
moqalaqeebs  
Tanaswori  
xelmisawvdomobis  
ufleba  
aqvT  
samoqalaqo samsaxurze da adgilobrivi TviTmmarTvelobis  
organoebSi samsaxurze.~  
muxli 64  
`dauSvebelia adamianis da moqalaqis konstituciur uflebaTa  
da TavisuflebaTa SezRudva, garda ukrainis konstituciiT  
gaTvaliswinebuli SemTxvevebisa.  
saomari  
konkretuli SezRudvebi uflebebsa da Tavisuflebebze, am  
SezRudvebis moqmedebis vadis miTiTebiT. dauSvebelia  
konstituciis 24-e, 25-e, 27-e, 28-e, 29-e, me-40, 47-e, 51-e, 52-e, 55-e, 56-e,  
an  
sagangebo  
mdgomareobisas  
SeiZleba  
dawesdes  
57-e, 58-e, 59-e, me-60, 61-e, 62-e da 63-e muxlebiT gaTvaliswinebuli  
uflebebisa da Tavisuflebebis SezRudva.~  
muxli 76  
`... ukrainis moqalaqes, romelmac arCevnebis TariRisTvis miaRwia  
21 wlis asaks, aqvs ufleba, airCios da, Tu igi bolo xuTi wlis  
ganmavlobaSi cxovrobda ukrainis teritoriaze, arCeuli iqnes  
verxovna radaSi ...  
piri, romelic nasamarTlevia ganzrax Cadenili danaSaulis gamo,  
ver iqneba arCeuli ukrainis verxovna radaSi, Tu nasamarTloba  
gabaTilebuli ara aqvs kanoniT dadgenili wesiT...~  
muxli 77  
`... verxovna radas saxalxo warmomadgenelTa arCevis wesi ...  
dadgenilia kanoniT.~  
E. 1997 wlis 17 dekembris kanoni ukrainis centraluri saarCevno  
komisiis Sesaxeb  
32. ukrainis centraluri saarCevno komisiis Sesaxeb 1997 wlis 17  
dekembris kanonis Sesabamis amonaridebSi vkiTxulobT:  
muxli 1 – centraluri saarCevno komisiis statusi  
`centraluri saarCevno komisia aris mudmivmoqmedi saxelmwifo  
organo, romelic, ukrainis konstituciis, am kanonis da ukrainis  
sxva sakanonmdeblo aqtebis Sesabamisad, uzrunvelyofs ukrainis  
prezidentis,  
ukrainis  
verxovna  
radas  
saxalxo  
warmomadgenlebis,  
agreTve  
saerTo-saxelmwifoebrivi  
referendumebis organizacias, momzadebas da Catarebas.~  
muxli 14(11) – centraluri saarCevno komisiis uflebamosilebebi  
`centraluri saarCevno komisia: ...  
(11) ukrainis kanonmdeblobis Sesabamisad, registraciaSi atarebs  
ukrainis verxovna radas wevrobis kandidatTa siebs politikuri  
partiebidan an partiebis saarCevno jgufebidan da politikur  
partiebze da saarCevno jgufebze gascems siebis registraciis  
Sesaxeb gadawyvetilebis asls; aseve, kandidatebze gascems maTi  
registraciis damadasturebel oficialur sabuTs.~  
F. 1963 wlis 18 ivlisis samoqalaqo kodeqsi  
33. samoqalaqo kodeqsis Sesabamis amonaridebSi vkiTxulobT:  
muxli 17(1) – sacxovrebeli adgili  
`sacxovrebel adgilad miiCneva adgili, sadac moqalaqe mudmivad  
an droebiT cxovrobs.~  
G.  
saxelmwifo  
saidumloebis  
mniSvneloba  
sapasporto  
gancxadebebisTvis  
34. kanoni ukrainis moqalaqeTa ukrainaSi Sesvlis da ukrainidan  
gasvlis wesis Sesaxeb Seicavs miTiTebas saxelmwifo  
saidumloebaTa Sesaxeb kanonis me-12 muxlze. pirebi, romlebsac  
aqvT daSveba saxelmwifo saidumloebasTan, ufro mkacrad  
kontroldebian sagareo pasportis aRebaze an sazRvargareT  
mudmivad  
sacxovreblad  
wasvlaze  
gancxadebis  
Setanis  
SemTxvevaSi. Sinagan saqmeTa saministro saxelmwifo dazvervis  
samsaxurTan erTad sistematurad amowmebs sagareo pasportis  
aRebaze gancxadebis Semtan yvela pirs.  
H. 2001 wlis 18 oqtombris kanoni arCevnebis Sesaxeb (2002 wlis 17  
ianvris cvililebebiT)  
35.  
arCevnebis  
Sesaxeb  
kanonis  
Sesabamis  
amonaridebSi  
vkiTxulobT:  
muxli 8 – aqtiuri saarCevno ufleba  
`1. ukrainis moqalaqes, romelmac miaRwia 21 wlis asaks  
arCevnebis dRisTvis, aqvs arCevnebSi xmis micemis ufleba da [Tu  
igi] cxovrobda ukrainis teritoriaze bolo xuTi wlis  
ganmavlobaSi, aqvs ufleba, arCeuli iqnes parlamentis wevrad.  
2. am kanonis miznebisTvis ukrainaSi cxovrebad iTvleba  
cxovreba  
saxelmwifo  
mis  
teritoriaze,  
sazRvrebSi moqceuli  
romelSic  
Sedis:  
ukrainis  
ukrainis  
teritoria,  
saxelmwifo droSiT mocurave gemebi da ukrainis diplomatiur  
da sakonsulo dawesebulebebSi, saerTaSoriso organizaciebSi  
da maT organoebSi, ukrainis polarul sadgurebze kanoniT  
dadgenili  
agreTve  
wesiT  
ukrainis  
ukrainis  
moqalaqeTa  
moqalaqeebis  
adgilsamyofeli,  
ukrainis  
adgilsamyofeli  
sazRvrebs gareT im saerTaSoriso xelSekrulebebis Sesabamisad,  
romlebic ZalaSia Sesuli ukrainisTvis.~  
*
romelic ZalaSi iyo saqmisTvis mniSvnelovan dros  
 
muxli 41 – partiis saarCevno siaSi myofi parlamentis wevris  
registraciis pirobebi  
`... 8) partiis (blokis) saarCevno siaSi myofi piris biografia,  
romelic ar unda aRematebodes 2000 simbolos, unda Seicavdes:  
saxels, gvars, mamis saxels, dabadebis dRes, Tves, wels da  
adgils,  
moqalaqeobas,  
informacias  
ganaTlebis,  
SromiTi  
saqmianobis, profesiis, samuSao adgilis, sajaro samsaxurSi (maT  
Soris arCeviT Tanamdebobebze) yofnis, partiis wevrobis,  
ojaxuri mdgomareobis Sesaxeb, sacxovrebeli adgilis misamarTs  
ukrainaSi cxovrebis xangrZlivobis [da, arsebobis SemTxvevaSi,]  
nasamarTlobis ... miTiTebiT;~  
muxli 47 – parlamentis wevrobis kandidatad registraciaze  
uaris Tqma  
`saarCevno komisia uars etyvis pirs parlamentis wevrobis  
kandidatad registraciaze, Tu: ...  
4) ... am kanonis 41-e muxliT ... gaTvaliswinebuli dokumentacia  
arasaTanadodaa warmodgenili...~  
6) arCevnebSi kandidatad dasaxelebuli piri emigrirebulia  
ucxo qveyanaSi mudmivad sacxovreblad;  
8) Sesabamisi saarCevno komisia daadgens, rom kanonis safuZvelze  
warmodgenil dokumentaciaSi miTiTebuli iyo arsebiTad mcdari  
informacia ...~  
I. samoqalaqo saproceso kodeqsi (2002 wlis  
7
martis  
cvlilebebiT)  
36. samoqalaqo saproceso kodeqsis Sesabamis amonaridebSi  
vkiTxulobT:  
muxli 243(16) – gansjadoba saCivrebze an saapelacio saCivrebze  
`saarCevno  
komisiis  
gadawyvetilebebTan,  
moqmedebebTan  
an  
umoqmedobebTan dakavSirebul saCivrebs ganixilavs ukrainis  
uzenaesi sasamarTlo.~  
muxli 243(17) – saCivris an saapelacio saCivris Setana  
`saarCevno  
komisiis  
gadawyvetilebebTan,  
moqmedebebTan  
an  
umoqmedobebTan, garda am kodeqsis “30-Бda “30-ВTavebSi  
gansazRvruli SemTxvevebisa, dakavSirebuli saCivrebi Seitaneba  
ukrainis uzenaes sasamarTloSi 7 dRis vadaSi saarCevno komisiis  
mier Sesabamisi gadawyvetilebis gamotanidan an moqmedebis an  
umoqmedobis ganxorcielebidan. saarCevno procesis monawileebs  
ufleba aqvT, ukrainis uzenaes sasamarTlos mimarTon saCivriT,  
Tu isini Tvlian, rom saarCevno komisiis gadawyvetilebiT,  
moqmedebiT  
an  
umoqmedobiT  
dairRva  
maTi  
uflebebi  
an  
samarTlebrivi interesebi.~  
muxli 243(20) – [uzenaesi] sasamarTlos gadawyvetileba  
`saCivris  
gadawyvetileba.  
ganxilvis  
Tu  
Semdeg  
saCivari  
sasamarTlos  
dasabuTebulia,  
gamoaqvs  
sasamarTlo  
centraluri saarCevno komisiis moqmedebas an umoqmedobas cnobs  
ukanonod, auqmebs gadawyvetilebas, akmayofilebs momCivanis  
saCivars da gamoasworebs darRvevas. Tu dadginda centraluri  
saarCevno komisiis gasaCivrebuli gadawyvetilebis an moqmedebis  
Sesabamisoba kanonTan, sasamarTlos gamoaqvs gadawyvetileba  
saCivris dakmayofilebaze uaris Tqmis Sesaxeb. sasamarTlos  
gadawyvetileba sabolooa da gasaCivrebas ar eqvemdebareba. ...~  
J. 2002 wlis 10 ianvris kanoni `ltolvilTa statusis Sesaxeb  
konvenciasTan  
da  
ltolvilTa  
statusis  
Sesaxeb  
oqmTan  
mierTebis Sesaxeb~  
37. 2002 wlis 10 ianvris aRniSnuli kanonis Sesabamis nawilSi  
vkiTxulobT:  
`ukrainis verxovna rada adgens, miuerTdes 1951 wlis konvencias  
ltolvilTa statusis Sesaxeb da 1967 wlis oqms ltolvilTa  
statusis Sesaxeb.~  
oqmis saratifikacio dokumenti Cabarda 2002 wlis 4 aprils da  
ZalaSi Sevida imave dRes. konvenciis saratifikacio dokumenti  
Cabarda 2002 wlis 10 ivniss da ZalaSi Sevida 2002 wlis 8  
seqtembers.  
K. ukrainis sakonstitucio sasamarTlos 2002 wlis 14 martis  
gadawyvetileba (#4-y/2002)  
38. 2002 wlis 14 martis zemoxsenebuli gadawyvetilebis Sesabamis  
amonaridebSi vkiTxulobT:  
`ukrainis kanoni moqalaqeobis Sesaxeb gansazRvravs, rom  
ukrainis teritoriaze uwyveti cxovreba niSnavs piris cxovrebas  
ukrainaSi, Tu mis mier sazRvargareT yofnis xangrZlivoba ar  
aRemateba 90 dRes, xolo mTeli wlis ganmavlobaSi – 180 dRes.  
uwyveti cxovrebis moTxovna ar unda CaiTvalos darRveulad, Tu  
piri imyofeba saqmiani vizitiT, swavlobs sazRvargareT,  
mkurnalobs samedicino dawesebulebis rekomendaciiT an icvlis  
sacxovrebel adgils ukrainis teritoriaze (zemoxsenebuli  
kanonis pirveli muxli) ...~  
L. uzenaesi sasamarTlos praqtika  
39. uzenaesi sasamarTlos samosamarTlo praqtikis Sesabamis  
amonaridebSi vkiTxulobT:  
1. uzenaesi sasamarTlos 2002 wlis 25 martis gadawyvetileba  
batoni viqtor Caikas saqmeze  
`parlamentis wevrobis kandidatis Sesaxeb informaciis arsebiTi  
mcdaroba dakavSirebuli unda iyos ganzrax moqmedebasTan,  
romlis mizania, daumalos centralur saarCevno komisias da  
amomrCevlebs WeSmariti informacia, romelic gamoiwvevda am  
piris gamoricxvas arCevnebidan ...~  
2. uzenaesi sasamarTlos 2002 wlis 13 Tebervlis gadawyvetileba  
batoni iuri buzduganis saqmeze  
`centraluri saarCevno komisiisTvis saregistraciod wardgenil  
dokumentaciaSi aRmoCenili sakancelario Secdoma ar aris  
ukrainis parlamentis wevrobis kandidatad pirisTvis uaris  
Tqmis safuZveli.~  
3. uzenaesi sasamarTlos 2002 wlis 25 martis gadawyvetileba  
batoni oleksandr vaskos saqmeze  
`informaciis arsebiTi mcdaroba ... SeiZleba ukavSirdebodes ...  
kandidatis biografias an finansur mdgomareobas ... romelmac  
SeiZleba amomrCevlebs Seuqmnas araswori mosazreba mocemuli  
kandidatis  
damoukideblobis an finansuri SesaZleblobebis Sesaxeb. magram  
yovel konkretul SemTxvevaSi komisiis daskvna aseTi  
Rirseulobis,  
kvalifikaciis,  
ekonomikuri  
informaciis arsebiTi mcdarobis Sesaxeb unda efuZnebodes  
kandidatis mier warmodgenil dokumentaciaSi moyvanili sruli  
informaciis mTlianobaSi Sefasebis Sedegebs da im garemoebebs,  
romlebmac gamoiwvia mcdari informaciis miwodeba.~  
4. uzenaesi sasamarTlos 2002 wlis 25 martis gadawyvetileba  
batoni stefan xmaras saqmeze  
`... kandidatis mier warmodgenili mcdari informacia, romelmac  
SeiZleba gamoiwvios misi gamoricxva parlamentis saxalxo  
warmomadgenelTa  
ukavSirdebodes mis asaks, moqalaqeobas, ukrainaSi cxovrebis  
xangrZlivobas an mis nasamarTlobas ganzrax Cadenili  
arCevnebSi  
monawileobisgan,  
SeiZleba  
danaSaulebis gamo... sasamarTlos miaCnia, rom kandidatis mier  
qonebis siaSi mis sakuTrebaSi arsebuli arasacxovrebeli  
adgilebis Seutanloba ... ar warmoadgens iseT arsebiTad mcdar  
informacias,  
romelsac  
SeuZlia  
gamoiwvios  
arCevnebSi  
kandidatad misi registraciis gauqmeba.~  
M. cxovrebasTan dakavSirebuli debulebebi  
40. arCevnebSi monawileobis kandidatebis mier qonebrivi  
deklaraciis  
Sevsebis  
Sesaxeb  
2001  
wlis  
28  
dekembris  
rekomendaciis2 Sesabamis amonaridebSi vkiTxulobT:  
`B. rekomendacia Sevsebis meTodTan dakavSirebiT ...  
... 1.2. es punqti [sacxovrebel adgilTan dakavSirebiT] unda  
Seivsos Caweris an droebiTi Caweris (registraciis) adgilis  
mixedviT,  
romelic  
miTiTebulia  
[moqalaqis  
Cveulebriv]  
pasportSi.~  
41. satelefono momsaxurebiT sargeblobis wesebi moiTxovs, rom  
moqalaqem miuTiTos mudmivi sacxovrebeli adgili (Caweris  
adgili, romelic miTiTebulia pasportSi). msgavsi moTxovnebi  
moipoveba aseve umuSevrobis Semweobis miRebis, mosaxleobis  
aRricxvis, pasportebis gacemisa da sxva wesebSi.  
N. iuridiuli Teoria da praqtika  
42. koreckis saxelobis saxelmwifosa da samarTlis institutis  
(mecnierebaTa erovnuli akademia)  
momuSave cnobili dawesebulebis  
samarTlis sakiTxebze  
ganmartebis mixedviT,  
pasporti aris oficialuri dokumenti, romelic adasturebs misi  
mflobelis vinaobas, ukrainis moqalaqeobas da mis mudmiv  
sacxovrebel adgils. piri bolo xuTi wlis ganmavlobaSi  
ukrainaSi mcxovrebad unda CaiTvalos, Tu mas aqvs pasporti,  
romelSic bolo xuTi wlis ganmavlobaSi miTiTebulia Caweris  
adgili. arc konstitucia da arc kanoni arCevnebis Sesaxeb ar  
moiTxovs  
informacias  
faqtobrivi  
sacxovrebeli  
adgilis  
Sesaxeb, aramed mxolod oficialuri sacxovrebeli adgilis  
Sesaxeb, pasportSi miTiTebuli Caweris adgilis mixedviT. es  
mosazreba  
daadastura  
uzenaesi  
sasamarTlos  
samoqalaqo  
palatam 1998 wlis 10 ivnisis gadawyvetilebaSi # 6-110y98 saqmeze:  
`parlamentis wevris, parlamentis wevrobis kandidatis an  
arCevnebTan mimarTebaSi sxva piris sacxovrebel adgilTan  
dakavSirebiT iuridiuli Zala aqvs mxolod kanoniT dadgenili  
2
sruli dasaxeleba: verxovna radas wevrobis kandidatis da misi ojaxis  
wevrebis qonebis da Semosavlebis deklaracia 2001 wlis mdgomareobiT da  
misi Sevsebis meTodikis Sesaxeb rekomendacia, damtkicebuli ukrainis  
finansTa ministris 2001 wlis 28 dekembris # 611 brZanebiT, registrirebuli  
iusticiis saministroSi 2002 wlis 2 ianvars nomriT 1/6289.  
 
wesiT Sekrebil dokumentirebul monacemebs, radgan es aris  
ZiriTadi monacemebi am piris Sesaxeb ...  
... pasporti aris zogadi dokumenti, romelic adasturebs misi  
mflobelis vinaobas, ukrainis moqalaqeobas da moqalaqis mudmiv  
sacxovrebel adgils (ix. ukrainis moqalaqeobis Sesaxeb kanonis  
me-5 muxli da ukrainis moqalaqis pasportis Sesaxeb wesebis  
pirveli da me-6 muxlebi; 1993 wlis 2 seqtemberi, # 3423-XII) ...  
iTvleba, rom piri cxovrobda ukrainaSi bolo xuTi wlis  
ganmavlobaSi, Tu es piri flobs ukrainis moqalaqis pasports,  
romelSic miTiTebulia bolo xuTi wlis ganmavlobaSi misi  
Caweris adgili. Cawera adasturebs mudmivi sacxovrebeli  
adgilis registraciis faqts.~  
samarTlebrivi Sefaseba  
I. konvenciis pirveli oqmis me-3 muxlis savaraudo darRveva  
43. ganmcxadebeli amtkicebs, rom mis mimarT dairRva konvenciis  
pirveli oqmis me-3 muxli, romlis Tanaxmad:  
`maRali xelSemkvreli mxareebi kisruloben valdebulebas,  
gonivruli periodulobiT Caataron Tavisufali arCevnebi  
faruli kenWisyriT iseT pirobebSi, romlebic sakanonmdeblo  
organoebis arCevisas uzrunvelyofs xalxis neba-survilis  
Tavisufal gamoxatvas.~  
A. mxareTa gancxadebebi  
44. ganmcxadebeli amtkicebs, rom mas TviTneburad eTqva uari  
ukrainis socialisturi partiis siidan verxovna radaSi  
arCevnebis kandidatad registraciaze. misi TqmiT, pirveli, man  
WeSmariti informacia miawoda bolo xuTi wlis ganmavlobaSi  
Caweris mixedviT misi sacxovrebeli adgilis Sesaxeb da meore,  
mas hqonda sacxovrebeli ukrainaSi da imavdroulad imyofeboda  
qveynis gareT `saerTaSoriso xelSekrulebebis Sesabamisad~,  
rasac iTvaliswinebs kanoni arCevnebis Sesaxeb, radgan mas  
miniWebuli hqonda ltolvilis statusi aSS-is mTavrobis mier,  
xolo ukrainas xeli hqonda mowerili 1951 wlis Jenevis  
konvenciaze ltolvilTa statusis Sesaxeb. ganmcxadebeli  
amtkicebda, rom misTvis verxovna radas wevrobis kandidatad  
registraciaze uars ar hqonda raime obieqturi an gonivruli  
gamarTleba, is ar emsaxureboda legitimur mizans da misi  
uflebebis xelyofa ar iyo proporciuli.  
45. ganmcxadebelma aRniSna, rom marTalia, kanoni arCevnebis  
Sesaxeb ar ewinaaRmdegeboda pirveli oqmis me-3 muxls, magram am  
kanonis ganmarteba mis SemTxvevaSi adgilobrivma xelisuflebam  
TviTneburad moaxdina, radgan kanoni ar azustebda, kandidats  
bolo xuTi weli ukrainaSi iuridiuli sacxovrebeli adgili  
unda hqonoda Tu faqtobrivi. misi azriT, sacxovrebeli adgilis  
kriteriumis dakmayofileba aSkarad mtkicdeboda ukrainis  
moqalaqis Sida pasportSi Caweris damadasturebeli beWdiT.  
Cawera miuTiTebda mis mudmiv, iuridiul misamarTs ukrainaSi da,  
Sesabamisad,  
saregistracio  
man  
es  
informacia  
man  
miuTiTa  
miuTiTa  
kandidatis  
zemoxsenebul  
gancxadebaSi.  
administraciul procedurebs, romlebic moiTxovdnen Caweris _  
rogorc `sacxovrebeli adgilis~ miTiTebas (ix. zemoT,  
punqtebi 40-42). Cawera iyo ukrainis administraciuli sistemis  
ganuyofeli da fundamenturi aspeqti da warmoadgenda  
_
sacxovrebeli adgilis gansazRvris ZiriTad safuZvels yvela  
oficialuri mizniT. kanoni arCevnebis Sesaxeb miuTiTebda  
mxolod ukrainaSi `sacxovrebel adgils~, xolo centralurma  
saarCevno komisiam misTvis kandidatad registraciaze uaris  
Tqmisas gamoiyena sxvadasxva termini, rogoricaa `ukrainaSi  
mudmivad cxovreba~ da `faqtobrivad cxovreba~ – es terminebi ki  
kanonis teqstSi ar moipoveba. amitom misTvis aRniSnuli  
safuZvliT  
Tanasworobis,  
uaris  
Tqma  
ewinaaRmdegeba  
kanonis  
da  
winaSe  
kanonis  
samarTlebrivi  
garkveulobis  
sayovelTao xasiaTis principebs.  
46. ganmcxadebeli aseve amtkicebs, rom swori informacia  
waradgina Tavisi sacxovrebeli adgilis Sesaxeb, rom is  
iZulebuli gaxda, daetovebina ukraina xelisuflebis mxridan  
politikuri motiviT misi devnis gamo. misi TqmiT, centralurma  
saarCevno komisiam da uzenaesma sasamarTlom xelyves misi  
pasiuri saarCevno ufleba, ukrainis konstituciis 24-e muxlis  
sawinaaRmdegod, romelic krZalavs sacxovrebeli adgilis  
niSniT diskriminacias.  
47. mTavrobam ganacxada, rom ganmcxadebelma Tavdapirvelad  
saarCevno komisias ar miawoda misi sacxovrebeli adgilis  
realuri misamarTi da ar ucdia daemtkicebina, rom igi  
sazRvargareT  
cxovrobda  
ukrainis  
mier  
xelmowerili  
saerTaSoriso xelSekrulebebis Sesabamisad, radgan ar surda  
amerikaSi misi misamarTis gamxela ukrainis samarTaldamcavi  
organoebisTvis. mas ar ucxovria ukrainaSi bolo xuTi wlis  
ganmavlobaSi  
gaTvaliswinebuli  
arCevnebis  
wesiT,  
Sesaxeb  
radgan  
kanonis  
arCevnebSi  
me-8  
muxliT  
kandidatad  
dasaxelebamde erT weliwadze meti xnis ganmavlobaSi ukve aSS-  
Si cxovrobda, sadac ltolvilis statusiT sargeblobda. garda  
amisa, ganmcxadebeli ar imyofeboda sazRvargareT ukrainis mier  
xelmowerili  
saerTaSoriso  
xelSekrulebebis  
Sesabamisad,  
aRniSnuli kanonis me-8 muxlis me-2 punqtis gagebiT. mTavrobam  
aRniSna, rom 1951 wlis Jenevis konvencia ukrainis mimarT ZalaSi  
ar Sesula 2002 wlis 8 seqtembramde, Sidasaxelmwifoebrivi  
gadawyvetilebebi ganmcxadeblis saqmeze ki am TariRamde sakmaod  
adre iyo miRebuli.  
48. mTavrobam miuTiTa samoqalaqo kodeqsis me-17 muxlze, romlis  
Tanaxmad sacxovrebel adgilad miiCneva adgili, sadac moqalaqe  
mudmivad an droebiT cxovrobs (ix. zemoT, punqti 33). qveyanaSi  
droebiT  
aryofnis  
cneba  
ganisazRvra  
sakonstitucio  
sasamarTlos 2002 wlis 14 martis gadawyvetilebiT saqmeze #4-  
y/2002 (zemoT, punqti 39). sacxovrebel adgils sruliad  
gansxvavebuli  
mniSvneloba  
aqvs  
registraciis  
adgilisgan,  
romelic ganisazRvreboda  
CaweriT.  
mTavrobis  
TqmiT,  
xelisuflebas farTo diskrecia unda hqondes Sesabamisi  
kanonmdeblobis ganmartebisa da pirveli oqmis me-3 muxlTan misi  
Sesabamisobis TvalsazrisiT.  
49. amgvarad, mTavrobam gaaprotesta kanonis orazrovneba  
sacxovrebeli adgilis xuTwlian moTxovnasTan dakavSirebiT.  
ufro metic, mTavrobis TqmiT, arCevnebis Sesaxeb kanonis me-8  
muxlis me-2 punqti farTo diskrecias aniWebda xelisuflebis  
organoebs  
misamarTi  
imis  
unda  
dadgenisTvis,  
miCneuliyo  
Tu  
romeli  
sacxovrebeli  
`ukrainis  
SesabamisobaSi  
saerTaSoriso xelSekrulebebTan~.  
50. mTavroba amtkicebs, rom ganmcxadebeli ver CaiTvleboda  
ltolvilad, radgan igi ar idevneboda ukrainaSi da ar  
emuqreboda raime devnis safrTxe. Tumca mTavrobam aRiara, rom  
ukrainis samarTaldamcavi organoebi daakavebdnen ganmcxadebels  
mis mier ukrainis sazRvris gadakveTis mcdelobis SemTxvevaSi.  
kerZod, mTavrobam miuTiTa mimdinare sisxlissamarTlebriv  
gamoZiebas,  
romelic  
dakavSirebuli  
iyo  
audioCanaweris  
gamJRavnebasTan, rac TiTqos ganmcxadebelma gaakeTa ukrainis  
prezidentis kabinetSi. mTavrobam aRniSna, rom saparlamento  
arCevnebSi monawileobis misaRebad mcdari informaciis wardgena  
savaraudod miznad isaxavda sisxlissamarTlebrivi devnisagan  
imunitetis mopovebas. aseTi mizani ki Seusabamo iyo parlamentis  
wevris statusTan da funqciasTan.  
51. mTavrobas miaCnia, rom ganmcxadeblis registraciaze uaris  
Tqmis mizezs safuZvlad daedo mcdari informaciis miwodeba da  
ara konkretulad sacxovrebel adgilTan dakavSirebiT mcdari  
informaciis miwodeba. informaciis simcdarem ki amomrCevlebi  
SeiZleba SecdomaSi Seiyvanos kandidatis patiosnebasa da  
kvalifikaciasTan dakavSirebiT. amitom aRniSnuli informaciis  
gadamowmeba  
SesabamisobaSia  
demokratiuli  
sazogadoebis  
moTxovnebTan.  
52. mTavrobas miaCnia, rom ganmcxadeblis saqcieli mTel am  
procesSi Seuferebeli iyo parlamentis wevris statusis  
mopovebis survilTan.  
B. sasamarTlos praqtika  
53. sasamarTlo aRniSnavs, rom pirveli oqmis me-3 muxli asaxavs  
efeqturi politikuri demokratiis fundamentur princips da,  
Sesabamisad, umTavresi mniSvnelobisaa konvenciuri sistemisTvis  
(ix. 1987 wlis 2 martis ganCineba saqmeze Mathieu-Mohin and Clerfayt v.  
Belgium, Series A, # 113, gv. 22, punqti 47). rac Seexeba kavSirs  
demokratiasa da konvencias Soris, sasamarTlom gaakeTa Semdegi  
daskvnebi Tavis 1998 wlis 30 ianvris ganCinebaSi saqmeze United  
Communist Party of Turkey and Others v. Turkey (Reports of Judgments and  
Decisions 1998-I, gv. 21-22, punqti 45, gameorebuli saqmeze Yazar and  
Others v. Turkey, ## 22723/93, 22724/93 da 22725/93, punqti 47, ECHR  
2002-II):  
`demokratias udavod arsebiTi mniSvneloba aqvs evropaSi  
sazogadoebrivi wesrigisTvis ... es aSkaraa, pirvel rigSi,  
konvenciis preambulidan, romelic adgens Zalian mkafio kavSirs  
konvenciasa da demokratias Soris, rodesac acxadebs, rom  
adamianis uflebaTa da ZiriTad TavisuflebaTa dacva da maTi  
Semdgomi realizacia saukeTesod xorcieldeba, erTi mxriv,  
efeqtiani politikuri demokratiiT da, meore mxriv, adamianis  
uflebaTa  
saerTo  
gagebiTa  
da  
maTi  
uzrunvelyofiT  
...  
preambulis Semdgom teqstSi kvlav dasturdeba, rom evropis  
qveynebs aqvT politikuri tradiciebis, idealebis, Tavisuflebis  
da kanonis uzenaesobis saerTo memkvidreoba. sasamarTlos  
azriT, swored am saerTo memkvidreobaSi unda moiZebnos  
konvenciis  
ramdenjerme aRniSna, rom konvencia Seiqmna imisaTvis, rom  
daculi da xelSewyobili yofiliyo demokratiuli  
fuZemdebluri  
Rirebulebebi  
...;  
sasamarTlom  
sazogadoebis idealebi da Rirebulebebi ...~ (ix. zemoxsenebuli  
ganCineba iazaris da sxvebis saqmeze, punqti 47).  
54. sasamarTlo miuTiTebs, rom pirveli oqmis me-3 muxli  
gulisxmobs aqtiuri da pasiuri kenWisyris subieqtur uflebebs.  
marTalia, es uflebebi Zalian mniSvnelovania, magram isini araa  
absoluturi xasiaTis. me-3 muxli aRiarebs am uflebebs maTi  
mkafiod formulirebis gareSe, rom araferi vTqvaT maT  
gansazRvraze, amitom igi tovebs saSualebas `nagulisxmevi  
SezRudvebisTvis~  
(ix.  
zemoxsenebuli  
meTiu-mohinis  
da  
klerfeitis saqme, gv. 23, punqti 52). xelSemkvrel saxelmwifoebs  
ufleba aqvT, TavianT samarTlis sistemebSi aqtiuri da pasiuri  
saarCevno uflebebis ganxorcieleba daafuZnon iseT pirobebze,  
romlebic akrZaluli ar aris me-3 muxliT. maT am sferoSi  
farTo diskrecia aqvT, magram sasamarTlos, rogorc ukanaskneli  
saSualebis, prerogativaa, daadginos, Sesrulebuli iqna Tu ara  
pirveli oqmis moTxovnebi; sasamarTlo unda darwmundes, rom  
aRniSnuli pirobebi am uflebebs imdenad ar zRudaven, rom  
xelyon maTi arsi da datovon efeqturobis gareSe; rom es  
pirobebi dadgenilia legitimuri mizniT da rom gamoyenebuli  
saSualebebi aris proporciuli.  
55. rac Seexeba konstituciur wesebs parlamentis wevrebis  
statusTan dakavSirebiT, maTi Seusabamod miCnevis kriteriumebis  
CaTvliT, marTalia, am wesebs aqvT saerTo sawyisi, rom arCeuli  
warmomadgenlebi unda iyvnen damoukidebelni da, amasTanave,  
amomrCevlebi unda iyvnen Tavisufalni, aRniSnuli kriteriumebi  
gansxvavdeba  
konkretuli  
saxelmwifos  
istoriuli  
da  
politikuri faqtorebis mixedviT. evropis sabWos uamravi wevri  
saxelmwifos konstituciaSi da saarCevno kanonmdeblobaSi  
asaxuli situaciebis mravalgvaroba mianiSnebs mocemul sferoSi  
midgomaTa farTo sxvadasxvaobaze. me-3 muxlis gamoyenebis  
miznebisTvis nebismieri saarCevno kanonmdebloba unda Sefasdes  
Sesabamisi qveynis politikuri ganviTarebis fonze, rameTu  
garkveuli niSnebi, romlebic miuRebeli iqneboda erTi sistemis  
konteqstSi, SeiZleba gamarTlebuli iyos meore sistemis  
konteqstSi.  
Tumca  
am  
kuTxiT  
saxelmwifos  
diskrecia  
SezRudulia me-3 muxlis fundamenturi principis pativiscemis  
valdebulebiT – es aris `sakanonmdeblo organoebis arCevisas  
xalxis neba-survilis Tavisufali gamoxatvis uzrunvelyofa~ (ix.  
zemoxsenebuli meTiu-mohinis da klerfeitis saqme, gv. 23-24,  
punqti 54; saqme Podkolzina v. Latvia, # 46726/99, punqti 33, ECHR 2002-  
II).  
56. rac Seexeba sacxovrebeli adgilis kriteriums pasiur  
saarCevno uflebasTan mimarTebaSi, rogorc aseTs, sasamarTlos  
am sakiTxze sakuTari mosazreba arasodes daufiqsirebia. Tumca,  
calke aqtiur saarCevno uflebasTan mimarTebaSi, sasamarTlos  
naTqvami aqvs, rom aRniSnuli kriteriumi ar iyo aragonivruli  
an TviTneburi (ix. ganCineba saqmeze Hilbe v. Liechtenstein, #31981/96,  
ECHR 1999-VI). sasamarTlos miaCnia, rom sacxovrebeli adgilis  
kriteriumi  
aqtiuri  
saarCevno  
uflebis  
SemTxvevaSi  
gamarTlebulia  
Semdegi  
safuZvlebiT:  
(1)  
varaudi, rom  
ararezidenti moqalaqe naklebad aris uSualod da xangrZlivad  
dainteresebuli da naklebad icnobs qveynis yoveldRiur  
problemebs; (2) arapraqtikuloba da arasasurveloba (zogjer  
SeuZleblobac) imisa, rom parlamentis wevrobis kandidatebma  
sxvadasxva  
sazRvargareT  
saarCevno  
mcxovrebi  
sakiTxebis  
wardgena  
moaxdinon  
maTi azris  
moqalaqeebisTvis  
Tavisufali gamoxatvis uzrunvelyofis mizniT; (3) rezidenti  
moqalaqeebis gavlena kandidatebis SerCevaze da maTi saarCevno  
programebis Camoyalibebaze; da (4) Tanafardoba parlamentis  
arCevnebSi xmis micemis uflebasa da amgvarad arCeuli  
politikuri organoebis qmedebaTa Sedegebis uSualo wvnevas  
Soris (Polacco and Garofalo v. Italy, # 23450/94, komisiis 1997 wlis 15  
seqtembris gadawyvetileba, komisiis manamde arsebul praqtikaze  
miTiTebiT).  
57. magram sasamarTlo iziarebs im mosazrebas, rom aqtiuri (xmis  
micemis) saarCevno uflebisgan gansxvavebiT pasiuri saarCevno  
uflebis  
SeiZleba  
gansaxorcieleblad  
dawesdes (ix.  
ufro  
veneciis  
mkacri  
komisiis  
kriteriumebi  
saarCevno  
saxelmZRvanelo wesebi, zemoT, punqti 29). amitom sasamarTlo  
arasworad ar miiCnevs parlamentis wevrobis potenciuri  
kandidatebis  
mier  
xuTwliani  
sacxovrebeli  
adgilis  
kriteriumis dakmayofilebas. es kriteriumi mizanSewonilad  
SeiZleba CaiTvalos, raTa aRniSnulma pirebma SeiZinon sakmarisi  
codna  
im  
sakiTxebisa,  
romlebic  
erovnuli  
parlamentis  
funqciebis ganxorcielebas ukavSirdeba.  
58. amasTanave, arsebiTad mniSvnelovania, rom saparlamento  
kandidatebi warmoCindnen, rogorc patiosani da marTali  
adamianebi. sazogadoebisaTvis sakuTari Tavis srulad da  
patiosnad gacnobis davaldebulebiT, amomrCevlebs eZlevaT  
saSualeba, Seafason kandidatis piradi kvalifikacia da  
parlamentSi  
maTi  
interesebis  
saukeTesod  
warmodgenis  
SesaZlebloba. aseTi kriteriumebi aSkarad SesabamisobaSia  
demokratiuli sazogadoebis interesebTan da saxelmwifoebs  
aqvT garkveuli diskrecia maTi gamoyenebisTvis.  
59. amasTan dakavSirebiT sasamarTlo imeorebs, rom konvenciis  
mizani  
moiTxovs,  
rom  
misi  
debulebebi  
ganimartos  
da  
gamoyenebuli iqnes ise, rom maTSi gaTvaliswinebuli danawesebi  
iyos ara ubralod Teoriuli an iluzoruli, aramed praqtikuli  
da efeqturi (ix., magaliTad, 1980 wlis ganCineba saqmeze Artico v.  
Italy, Series A, # 37, gv. 15-16, punqti 33; 1998 wlis 30 ianvris  
ganCineba saqmeze United Communist Party of Turkey and Others v. Turkey,  
Reports 1998-I, gv. 18-19, punqti 33; da Chassagnou and Others v. France [GC],  
## 25088/94, 28331/95 da 28443/95, punqti 100, ECHR 1999-III). pasiuri  
saarCevno ufleba, romelic garantirebulia pirveli oqmis me-3  
muxliT da ganuyofeli nawilia namdvili demokratiuli wyobis  
cnebisa, iluzoruli iqneboda, SesaZlebeli rom yofiliyo  
adamianisTvis misi nebismier momentSi warTmeva. amitom marTalia,  
saxelmwifoebs zogadad aqvT farTo diskrecia am uflebis  
ganxorcielebisTvis kriteriumebis dadgenisas, magram uflebebis  
efeqturobis principi moiTxovs, rom kriteriumebis procedura  
Seicavdes  
miRebisgan.  
sakmaris  
dacvas  
gadawyvetilebaTa  
TviTneburad  
C. sasamarTlos praqtikis misadageba mocemuli saqmisadmi  
60. sasamarTlo aRniSnavs, rom misi kompetencia, Seamowmos  
Sidasaxelmwifoebrivi samarTlis moTxovnaTa Sesruleba,  
SezRudulia (ix. 1990 wlis ganCineba saqmeze Håkansson and Sturesson  
v. Sweden, Series A, # 171-A, gv. 16, punqti 47) da sasamarTlos  
funqcia  
ar  
aris  
Sidasaxelmwifoebrivi  
sasamarTloebis  
Canacvleba. Sidasaxelmwifoebrivi kanonmdeblobis ganmarteba  
upiratesad erovnuli xelisuflebis organoebis prerogativaa  
(ix. saqme Waite and Kennedy v. Germany [GC], # 26083/94, punqti 54,  
ECHR 1999-I). magram sasamarTlom unda daadginos, SesabamisobaSia  
Tu ara mocemul saqmeSi Sidasaxelmwifoebrivi sasamarTloebis  
gadawyvetilebebi ganmcxadeblis pasiuri xmis uflebasTan (ix.  
mutatis mutandis, saqme Sovtransavto Holding v. Ukraine, # 48553/99, punqti  
95, ECHR 2002-VII).  
61.  
Sesabamisi  
Sidasaxelmwifoebrivi  
kanonmdeblobis  
da  
praqtikis gaTvaliswinebiT, sasamarTlos miaCnia, rom ukrainaSi  
cxovrebis  
Sidasaxelmwifoebrivi  
moTxovna  
ar  
iyo  
absoluturi  
calkeuli  
xasiaTis  
da  
organoebi,  
kandidatis  
registraciis moTxovnis dakmayofilebisas an masze uaris  
Tqmisas, valdebulni iyvnen, gaeTvaliswinebinaT am kandidatis  
konkretuli  
mdgomareoba.  
sasamarTlos  
miaCnia,  
rom  
arc  
Sesabamisi kanonmdebloba da arc praqtika ar iTxovda uSualod  
`faqtobriv~ an `uwyvet~ cxovrebas ukrainis teritoriaze. kanoni  
erTmaneTisagan arc `iuridiul~ da `faqtobriv~ sacxovrebels  
ganasxvavebda.  
aSkaraa,  
rom  
ganmcxadeblis  
`faqtobrivi  
sacxovrebeli adgili~ nawilobriv ukrainis teritoriis gareT  
iyo garkveuli periodis ganmavlobaSi, radgan man qveyana datova  
2000 wlis 26 noembers, sakuTari nebis sawinaaRmdegod, devnis  
SiSis gamo da cxovreba daiwyo ltolvilis statusiT aSS-Si (ix.  
zemoT, punqti 10). magram Cawera mis Sida pasportSi igive darCa.  
62. sasamarTlo SeniSnavs, rom saqmisTvis mniSvnelovan dros  
sacxovrebeli adgilis iuridiuli registraciis erTaderTi  
damadasturebeli iyo moqalaqis Cveulebrivi Sida pasporti,  
romelic  
yovelTvis  
ar  
emTxveoda  
adamianis  
faqtobriv  
sacxovrebel adgils (zemoT, punqtebi 56-58). sasamarTlo aseve  
aRniSnavs, rom Cawera iyo ukrainis administraciuli sistemis  
ganuyofeli da fundamenturi aspeqti da farTod gamoiyeneboda  
sxvadasxva oficialuri miznebisTvis (moqalaqis mimdinare  
sacxovrebeli  
adgilis  
registracia,  
samxedro  
samsaxurSi  
gawveva, xmis micema, qonebrivi sakiTxebi da sxv.).  
63. sasamarTlos gansakuTrebiT mniSvnelovnad miaCnia, rom  
parlamentis wevrobis kandidatebs unda warmoedginaT piradi  
monacemebi qonebisa da Semosavlebis Sesaxeb, aseve maTi ojaxis  
Sesaxeb. deklaraciis standartuli forma kandidatebisgan  
moiTxovda,  
(registraciis)  
mieTiTebinaT  
adgili,  
`Caweris  
romelic  
an  
droebiTi  
Caweris  
moqalaqis  
miTiTebulia  
Cveulebriv pasportSi~ (zemoT, punqti 40). amitom sasamarTlo  
Tvlis, rom kandidatad registraciisTvis centralur saarCevno  
komisiaSi warsadgen deklaraciaSi ganmcxadebels mxolod mis  
CawerasTan dakavSirebuli informaciis miTiTeba evaleboda.  
64. sasamarTlos azriT, ganmcxadeblis mier 1951 wlis Jenevis  
konvenciaze miTiTeba, rogorc iuridiuli argumenti, arsebiT  
gavlenas ar axdens saqmeze, radgan es konvencia Sesabamis dros  
ZalaSi ar iyo ukrainisTvis. Tumca sasamarTlo aRniSnavs, rom  
rogorc xelmomwer saxelmwifos, ukrainas, saxelSekrulebo  
samarTlis Sesaxeb venis konvenciis me-18 muxlidan gamomdinare  
valdebulebis ZaliT, Tavi unda Seekavebina qmedebebisgan,  
romlebsac SeeZlo azri daekarga Jenevis konvenciis obieqtisa  
da miznisTvis mis ZalaSi Sesvlamde.  
65. rac ufro mniSvnelovania, sasamarTlos miaCnia, rom  
ganmcxadebels SeuZlia miuTiTos devnis SiSze, rogorc  
obieqtur, faqtobriv argumentze, misi samuSaos xasiaTis,  
Jurnalist giorgi RonRaZis gauCinarebasTan da mkvlelobasTan  
dakavSirebuli  
saeWvo  
movlenebis  
da  
mosalodnel  
audioCanawerTan dakavSirebuli skandalis gaTvaliswinebiT.  
agreTve, igi swrafad aRiares TavSesafris kanonier maZieblad  
aSS-Si. amitom mis mier qveynis saswrafod datoveba gasagebi iyo,  
xolo misi mudmivad datovebis ganzraxva – ganusazRvreli.  
sasamarTlo Tvlis, rom ganmcxadebeli rTul viTarebaSi  
aRmoCnda: Tu is ukrainaSi darCeboda, mis pirad usafrTxoebas da  
fizikur xelSeuxeblobas safrTxe emuqreboda, ris gamoc igi  
veRar SeZlebda raime politikuri uflebis ganxorcielebas,  
Tumca aRniSnuli uflebebis ganxorcielebis SesaZlebloba mas  
arc qveynis datovebis SemTxvevaSi eqneboda.  
66.  
aRniSnuli  
garemoebebis  
gaTvaliswinebiT  
sasamarTlos  
miaCnia, rom centraluri saarCevno komisiis gadawyvetileba,  
romliTac ganmcxadebels uari eTqva verxovna radas wevrobis  
kandidatad  
registraciaze  
mcdari  
sacxovrebeli  
adgilis  
miTiTebis motiviT, Tumca misi registrirebuli iuridiuli  
sacxovrebeli adgili jer kidev ukrainaSi iyo (rogorc  
aRniSnuli iyo mis CaweraSi), ewinaaRmdegeboda konvenciis  
pirveli oqmis me-3 muxls.  
67. aqedan gamomdinare, darRveulia konvenciis pirveli oqmis me-3  
muxli.  
III. konvenciis me-14 muxlis savaraudo darRveva pirveli oqmis  
me-3 muxlisgan gancalkevebiT an masTan erTobliobaSi  
68. ganmcxadebeli aseve amtkicebs, rom saparlamento arCevnebSi  
kandidatad registraciaze uaris Tqmam mxolod im mizeziT, rom  
man TiTqos ar miawoda swori informacia bolo xuTi wlis  
ganmavlobaSi sacxovrebeli adgilis Sesaxeb, gamoiwvia pirveli  
oqmis me-3 muxliT gaTvaliswinebuli uflebis ganxorcielebaSi  
mis mimarT diskriminacia, rac akrZalulia konvenciis me-14  
muxliT. man Tavisi mdgomareoba Seadara sxva kandidatis  
mdgomareobas, romelic uwyvetad xuTi wlis ganmavlobaSi ar  
cxovrobda  
ukrainaSi,  
magram  
mainc  
mieca  
kandidatad  
daregistrirebis SesaZlebloba. me-14 muxlis Tanaxmad:  
`am  
konvenciiT  
gaTvaliswinebuli  
uflebebiTa  
da  
TavisuflebebiT  
sargebloba uzrunvelyofilia  
yovelgvari  
diskriminaciis gareSe sqesis, rasis, kanis feris, enis, religiis,  
politikuri Tu sxva Sexedulebebis, erovnuli Tu socialuri  
warmoSobis, erovnuli umciresobisadmi kuTvnilebis, qonebrivi  
mdgomareobis, dabadebisa Tu sxva statusis ganurCevlad.~  
69. mTavrobam ganacxada, rom ar aris darRveuli pirveli oqmis  
me-3 muxli me-14 muxlTan erTobliobaSi, radgan ganmcxadeblis  
mimarT diskriminacias adgili ar hqonia.  
70. ganmcxadebeli ar eTanxmeba mTavrobis gancxadebas da, sxva  
garemoebaTa Soris, miuTiTebs batoni i.m. zviahilskis konkretul  
SemTxvevas, romelic arCeuli iqna verxovna radas wevrad  
miuxedavad misi sazRvargareT cxovrebisa (zemoT, punqti 22).  
71. sasamarTlos miaCnia, rom es saCivari arsebiTad igivea, rac  
pirveli oqmis me-3 muxlTan dakavSirebuli saCivari. amitom,  
sasamarTlos mier aRniSnul sakiTxze gakeTebul daskvnaze  
miTiTebiT (ix. zemoT, punqtebi 60-67), sasamarTlo Tvlis, rom  
saWiro ar aris saCivris ganxilva calke me-14 muxlTan  
mimarTebaSi.  
IV.konvenciis 41-e muxlis gamoyeneba  
72. konvenciis 41-e muxlis Tanaxmad:  
`Tu sasamarTlo daadgens, rom dairRva konvencia da misi oqmebi,  
xolo  
Sidasaxelmwifoebrivi  
Sesabamisi  
maRali  
samarTali  
xelSemkvreli  
darRvevis  
mxaris  
mxolod  
nawilobrivi gamosworebis SesaZleblobas iZleva, saWiroebis  
SemTxvevaSi, sasamarTlo dazaralebul mxares samarTlian  
dakmayofilebas miakuTvnebs.~  
A. materialuri ziani  
73. ganmcxadebelma materialuri zianis anazRaurebis saxiT  
moiTxova verxovna radas wevris kuTvnili, dakarguli xelfasis  
gadaxda. misi TqmiT, igi arCeuli iqneboda socialisturi  
partiidan partiuli siiT, radgan partiam amisaTvis sakmarisi  
xmebi moipova. man moiTxova 52 224,833 ukrainuli grivnis gadaxda.  
es Tanxa gamoTvlili iyo parlamentis saxalxo warmomadgenlis  
daaxloebiTi xelfasidan, romelsac is miiRebda misi arCevis  
SemTxvevaSi.  
74. mTavrobam aRniSna, rom ar arsebobda mizezobrivi kavSiri  
ganmcxadeblis zianis anazRaurebis moTxovnasa da dadgenil  
darRvevas  
Soris.  
mTavrobis  
TqmiT,  
mocemuli  
viTareba  
analogiuri iyo viTarebisa, romelsac adgili hqonda saqmeSi  
Podkolzina v. Latvia (zemoxsenebuli saqme, punqti 48).  
75. sasamarTlos, iseve, rogorc mTavrobas, miaCnia, rom ar  
arsebobs mizezobrivi kavSiri moTxovnil materialur ziansa da  
dadgenil darRvevas Soris (ix. saqme Van Geyseghem v. Belgium, [GC],  
#. 26103/95, punqti 40, ECHR 1999-I, da saqme Nikolova v. Bulgaria [GC], #  
31195/96, punqti 73, ECHR 1999-II). Sesabamisad, sasamarTlo uars  
ambobs ganmcxadeblis aRniSnuli moTxovnis dakmayofilebaze.  
B.aramaterialuri ziani  
76. ganmcxadeblis TqmiT, arCevnebSi kandidatad registraciaze  
misTvis uaris Tqmam igi aiZula, darCeniliyo politikur  
ltolvilad aSS-Si. aseve, misi TqmiT, misi uflebebis darRvevam  
masSi gamoiwvia seriozuli stresi da moraluri tanjva, Selaxa  
misi reputacia, radgan xelisuflebis organoebi agrZeleben mis  
diskreditacias masobrivi informaciis saSualebebiT ukrainaSi  
da sazRvargareT. man kompensaciis saxiT moiTxova 100 000 evro.  
77. mTavrobis azriT, ganmcxadeblis mier moTxovnili Tanxa  
gadaWarbebulia ukrainaSi cxovrebis xarjebis da Semosavlis  
odenobis  
gaTvaliswinebiT.  
mTavrobis  
TqmiT,  
aRniSnuli  
moTxovna dausabuTebelia. mTavrobis azriT, darRvevis dadgena  
TavisTavad sakmarisad samarTliani dakmayofileba iqneba mTeli  
im aramaterialuri zianisTvis, romelic ganmcxadebels SesaZloa  
miadga. mTavrobam aseve aRniSna, rom adamianis uflebaTa  
evropul sasamarTloSi Setanili ganacxadebi ar SeiZleba  
usafuZvlo gamdidrebis wyarod iqces.  
78. sasamarTlo imeorebs, rom aramaterialuri ziani unda  
Sefasdes  
mis  
mier  
konvenciis  
safuZvelze  
dadgenili  
avtonomiuri kriteriumebiT da ara mocemul saxelmwifoSi  
kanoniT an praqtikiT dadgenili principebiT (ix. mutatis mutandis,  
1980 wlis 6 noembris ganCineba saqmeze The Sunday Times v. the United  
Kingdom (#1) (muxli 50), Series A, # 38, gv. 17, punqti 41, da 1997  
wlis 1 ivlisis ganCineba saqmeze Probstmeier v. Germany, Reports 1997-  
IV, gv. 1140, punqti 77). sasamarTlo adasturebs, rom mocemul  
saqmeSi ganmcxadebelma ganicada aramaterialuri ziani imiT, rom  
uari eTqva sayovelTao arCevnebSi kandidatad monawileobaze.  
Sesabamisad, samarTlianobis safuZvelze da yvela garemoebis  
gaTvaliswinebiT, igi ganmcxadebels akuTvnebs 5 000 evros.  
C.xarjebi da danaxarjebi  
79. ganmcxadebels ar mouTxovia xarjebis anazRaureba, radgan  
advokatis  
momsaxureba  
mas  
ufasod  
gaewia.  
Sesabamisad,  
sasamarTlo amisaTvis ganmcxadebels arafers akuTvnebs.  
D. procentis dakisreba gadaxdis valdebulebis gadacilebisTvis  
80. sasamarTlos mizanSewonilad miaCnia, rom procenti gadaxdis  
valdebulebis  
gadacilebisTvis  
efuZnebodes  
evropis  
centraluri bankis zRvrul sasesxo procents, romelsac unda  
daematos sami procenti.  
aRniSnulis safuZvelze sasamarTlo:  
1. eqvsi xmiT erTis winaaRmdeg adgens, rom darRveulia pirveli  
oqmis me-3 muxli;  
2. erTsulovnad adgens, rom saWiro ar aris saCivris calke  
ganxilva konvenciis me-14 muxlis safuZvelze;  
3. eqvsi xmiT erTis winaaRmdeg adgens, rom  
(a)  
mopasuxe saxelmwifom, sami Tvis vadaSi konvenciis 44-e  
muxlis me-2 punqtis Sesabamisad am ganCinebis ZalaSi Sesvlis  
dRidan, aramaterialuri zianis saxiT unda gadaixados 5 000  
evro, romlis konvertaciac unda moxdes aSS dolarebSi am  
ganCinebis  
gamotanis  
dRisTvis  
arsebuli  
kursiT,  
plius  
damatebiTi Rirebulebis gadasaxadi, romelic am Tanxas SeiZleba  
daekisros;  
(b) zemoaRniSnuli sami Tvis gasvlis Semdeg angariSsworebis  
TariRamde gadasaxdel Tanxas daericxos martivi procenti,  
romelic udris evropis centraluri bankis zRvrul sasesxo  
procents  
gadaxdis  
valdebulebis  
gadacilebis  
periodSi  
damatebuli sami procenti;  
4. erTsulovnad uars ambobs samarTlian dakmayofilebasTan  
dakavSirebiT ganmcxadeblis sxva moTxovnebis dakmayofilebaze.  
Sesrulebulia inglisur enaze, Setyobinebulia werilobiT 2004  
wlis 19 oqtombers, sasamarTlos reglamentis 77-e muxlis me-2  
da me-3 punqtebis Sesabamisad.  
t.l. erli  
mdivnis moadgile  
j.-p. kosta  
Tavmjdomare  
konvenciis  
45-e  
muxlis  
me-2  
punqtisa  
da  
sasamarTlos  
reglamentis 74-e muxlis me-2 punqtis Sesabamisad, ganCinebas Tan  
erTvis batoni lukaidesis gansxvavebuli mosazreba.  
mosamarTle lukaidesis gansxvavebuli mosazreba  
ganmcxadeblis saCivari mdgomareobs imaSi, rom mas TviTneburad  
uTxres uari ukrainis socialisturi partiis siidan parlamentis  
(verxovna radas) wevrobis kandidatad registraciaze. ukrainis  
xelisuflebam  
uari  
uTxra  
mas  
arCevnebSi  
kandidatad  
registraciaze im safuZvliT, rom ganmcxadebelma mcdari  
informacia waradgina misi Cveulebrivi sacxovrebeli adgilis  
anu adgilsamyofelis Sesaxeb bolo  
5
wlis ganmavlobaSi.  
ganmcxadebeli amtkicebs, rom man xelisuflebas miawoda  
informacia ukrainaSi misi oficialuri registraciis adgilis  
Sesaxeb (`Caweris~ Sesaxeb, rogorc im dros ewodeboda). Cawera  
ukrainis  
administraciuli  
sistemis  
ganuyofeli  
da  
fundamenturi aspeqti iyo da farTod gamoiyeneboda sxvadasxva  
oficialuri miznebisTvis. ganmcxadeblis TqmiT, radgan Caweris  
mixedviT misi registrirebuli sacxovrebeli adgili bolo 5  
wlis  
ganmavlobaSi  
kandidatad  
registraciis  
gancxadebis  
Setanamde (2002 wlis 12 ianvari) iyo ukrainaSi, ar unda  
CaTvliliyo, rom man mcdari informacia warmoadgina. Sedegad,  
misTvis uari ar unda eTqvaT kandidatad registraciaze im  
safuZvliT, rom igi ar akmayofilebda moTxovnas sacxovrebeli  
adgilis Sesaxeb, Tumca sadavo ar iyo is faqti, rom is  
Sesabamisi droisTvis ar cxovrobda ukrainaSi.  
ukrainis konstituciis 76-e muxlis Tanaxmad:  
`... ukrainis moqalaqes, romelmac miaRwia 21 wlis asaks  
arCevnebis TariRisTvis, aqvs ufleba, airCios da, Tu igi bolo  
xuTi wlis ganmavlobaSi cxovrobda ukrainis teritoriaze,  
arCeuli iqnes verxovna radaSi ...~ (xazgasma Cvenia)  
aseve, arCevnebis Sesaxeb kanonis me-8 muxlis Tanaxmad:  
35.  
arCevnebis  
Sesaxeb  
kanonis  
Sesabamis  
amonaridebSi  
vkiTxulobT:  
`1. ukrainis moqalaqes, romelmac miaRwia 21 wlis asaks  
arCevnebis dRisTvis, aqvs arCevnebSi xmis micemis ufleba da [Tu  
igi] cxovrobda ukrainis teritoriaze bolo xuTi wlis  
ganmavlobaSi, aqvs ufleba, arCeuli iqnes parlamentis wevrad.~  
(xazgasma Cvenia)  
yvelasaTvis cnobili iyo, rom ganmcxadebelma ukraina datova  
2000 wlis 26 noembers da cxovreba daiwyo ltolvilad  
SeerTebul StatebSi, aSS-s xelisuflebis organos 2001 wlis 27  
aprilis  
gadawyvetilebis  
safuZvelze.  
igi  
ukrainaSi  
ar  
dabrunebula. amitom faqtobrivad igi Sesabamis dros ar iyo  
ukrainaSi mcxovrebi piri `bolo xuTi wlis ganmavlobaSi~  
registraciis gancxadebis Setanis TariRamde. rogorc ukve  
aRiniSna, ganmcxadebeli sadavod xdis da amtkicebs, rom radgan  
misi  
Caweris  
mixedviT  
misi  
registrirebuli  
iuridiuli  
sacxovrebeli misamarTi iyo ukraina, amitom igi akmayofilebda  
sacxovrebeli adgilis aRniSnul moTxovnas.  
ukrainis administraciul sistemaSi Cawera niSnavda piris  
sacxovrebeli adgilis formalur aRniSvnas da gamoiyeneboda,  
aSkarad praqtikuli miznebisTvis, oficialur sacxovrebel  
misamarTad. aseTi misamarTi dadasturebulad da sabolood ver  
gamodgeba piris ukrainaSi cxovrebis dasadgenad, rodesac am  
piris realur sacxovrebel adgilad aRiarebuli iyo adgili  
ukrainis gareT. sxva sityvebiT rom vTqvaT, Cemi azriT, am  
SemTxvevaSi ukrainis xelisuflebam sworad daafuZna misi  
gadawyvetileba ganmcxadeblis realur sacxovrebel adgilze da  
ar daxuWa Tvali Caweris gamo.  
amitom me vTvli, rom ganmcxadeblis mier saparlamento  
arCevnebSi Sesabamisi moTxovnebis dakmayofilebis sakiTxis  
gadawyvetisas  
gadawyvetilebis  
erovnulma  
miReba realuri  
xelisuflebam  
arasadavo  
amjobina  
sacxovrebeli  
adgilis da ara formaluri registraciis adgilis safuZvelze  
da daaskvna, rom ganmcxadeblis mier formaluri da ara  
faqtobrivi  
sacxovrebeli  
adgilis  
miTiTeba  
iyo  
mcdari  
informacia, rac iwvevda ganmcxadeblis diskvalifikacias. amitom  
xelisuflebis es gadawyvetileba ver CaiTvleba TviTneburad da  
verc arasworad.  
swored es sakiTxi iyo ganmcxadeblis saCivris arsi da igi unda  
Segvefasebina konvenciis pirveli oqmis me-3 muxlis fonze.  
politikuri garemo an politikuri niSnebi ar iyo Cveni  
gansaxilveli sakiTxi, ramdenadac es garemoebebi ar iqna  
srulad moyvanili da dadasturebuli ganmcxadeblis mier  
konvenciis pirveli oqmis me-3 muxlis darRvevis dasasabuTeblad.  
am garemoebebSi me vfiqrob, rom mocemul saqmeSi ar aris  
darRveuli konvenciis pirveli oqmis me-3 muxli.