mesame seqcia  
karaleviCusi litvis winaaRmdeg  
CASE OF KARALEVIČIUS v. LITHUANIA  
(ganacxadi # 53254/99)  
ganCineba  
strasburgi  
2005 wlis 7 aprili  
saboloo  
07/07/2005  
winamdebare ganCineba saboloo gaxdeba konvenciis 44-e muxlis me-2  
punqtSi Camoyalibebuli debulebebis Sesabamisad. igi SeiZleba  
daeqvemdebaros redaqciul gadasinjvas.  
saqmeze karaleviCusi litvis winaaRmdeg  
adamianis uflebaTa evropulma sasamarTlom (mesame seqciam),  
romelic  
palatis  
saxiT  
Seikriba  
da  
Sedgeboda  
Semdegi  
mosamarTleebisagan:  
b-ni b. zupanCiCi, Tavmjdomare,  
b-ni J. hedigani,  
b-ni k. birsani,  
q-ni m. caca-nikolovska,  
q-ni r. jegeri,  
b-ni i. meieri,  
b-ni devid tor borgvinsoni, mosamarTleebi,  
agreTve seqciis samdivnos ufrosi b-n v. bergeri,  
imsjela ra gancalkevebiT 2002 wlis 6 ivnissa da 2005 wlis 17  
marts,  
2005 wlis 17 marts gamoitana winamdebare ganCineba.  
procedura  
1.  
saqme  
momdinareobs  
iqna  
ganacxadidan  
uflebaTa  
(#53254/99),  
romelic  
komisiis  
warmodgenili  
adamianis  
evropuli  
(SemdgomSi `komisia~) winaSe litvis winaaRmdeg, adamianis uflebaTa  
da ZiriTad TavisuflebaTa dacvis evropuli konvenciis (SemdgomSi  
`konvencia~) 25-e muxlis Sesabamisad, litvis moqalaqis b-ni  
vitautas karaleviCusis (SemdgomSi `ganmcxadebeli~) mier 1998 wlis  
5 oqtombers.  
2.  
litvis mTavrobas (SemdgomSi `mTavroba~) warmoadgendnen  
mTavrobis warmomadgeneli b-ni g. Svedasi (iusticiis saministro)  
da q-ni danute ioCienia (iusticiis saministro).  
3.  
ganmcxadebeli Cioda Seulais winaswari patimrobis cixeSi  
patimrobis pirobebis Taobaze konvenciis me-3 muxlis Sesabamisad,  
1997 wlis 13 ivnisidan 6 agvistomde, 1999 wlis 29 ivnisidan 30  
ivlisamde da 1999 wlis 15 noembridan 30 dekembramde ukanono  
patimrobis Taobaze konvenciis me-5 muxlis Sesabamisad da  
konvenciis  
organoebTan  
misi  
mimoweris  
cenzuris  
Taobaze  
konvenciis me-8 muxlis Sesabamisad.  
4.  
ganacxadi gadaeca sasamarTlos 1998 wlis  
1
noembers,  
rodesac ZalaSi Sevida konvenciis #11 oqmi (me-11 oqmis me-5 muxlis  
me-2 punqti).  
5.  
ganacxadi gadaeca sasamarTlos mesame seqcias (sasamarTlos  
reglamentis 52-e muxlis 1-li punqti). aRniSnul seqciaSi Seiqmna  
palata (reglamentis 26-e muxlis 1-li punqti), romelsac unda  
ganexila saqme (konvenciis 27-e muxlis 1-li punqti). b-nma p. kurisma,  
litvis  
monawileobaze  
mxridan  
arCeulma  
uari ganacxada  
mosamarTlem,  
saqmis  
ganxilvaSi  
28-e muxli).  
(reglamentis  
Sesabamisad, mTavrobam daniSna b-ni J. hedigani (konvenciis 27-e  
muxlis me-2 punqti da reglamentis 29-e muxlis 1-li punqti).  
6.  
arsebiT ganxilvaze nawilobriv dasaSvebobis Taobaze 2000  
wlis 17 oqtombris gadawyvetilebiT sasamarTlom ar daakmayofila  
ganmcxadeblis saCivrebis nawili.  
7.  
2002  
wlis  
6
ivnisis  
gadawyvetilebiT  
sasamarTlom  
ganacxadis danarCeni nawili arsebiT ganxilvaze daSvebulad  
gamoacxada.  
8.  
ganmcxadebelma da mTavrobam saqmis arsebiT mxaresTan  
dakavSirebiT warmoadgines TavianTi mimoxilvebi (reglamentis 59-e  
muxlis 1-li punqti).  
faqtebi  
I.  
saqmis garemoebebi  
9.  
ganmcxadebeli daibada 1952 wels da cxovrobs vilniusSi.  
A.  
sisxlis samarTalwarmoeba  
10.  
ganmcxadebeli  
eWvmitanili  
iyo  
TaRliTobis  
ramdenime  
danaSaulis CadenaSi 1992 wlis oqtombridan 1993 wlis oqtombramde.  
1994 wels mis winaaRmdeg aRiZra sisxlissamarTlebrivi devna sami  
braldebis _ TaRliTobis, dokumentebis ganadgurebisa da araswori  
angariSgebis _ safuZvelze. imis gamo, rom ganmcxadebeli daemala  
gamoZiebas, 1994 wlis 21 noembers prokuraturam masze Zebna  
gamoacxada.  
11.  
litvis  
xelisuflebis  
mier  
eqstradiciis  
moTxovnis  
safuZvelze ganmcxadebeli daapatimres moskovSi 1996 wlis 24  
seqtembers. 1996 wlis 30 dekembers igi eqstradirebuli iqna  
litvaSi.  
12.  
1996  
wlis  
31  
dekembers  
qalaq  
Seulais  
raionulma  
sasamarTlom ganmcxadebels Seufarda winaswari patimroba 1997  
wlis 31 ianvramde dokumentebis ganadgurebis gamo. sasamarTlom  
miuTiTa ganmcxadeblis gaqcevisa da mis mier axali danaSaulis  
Cadenis safrTxeze. 1997 wlis 24 ianvars sasamarTlom patimrobis  
vada 1997 wlis 31 martamde gaagrZela, 28 marts – 1997 wlis 31  
maisamde, xolo 30 maiss – 1997 wlis 13 ivnisamde.  
13.  
1997 wlis 5 ivniss saqme qalaq Seulais raionul sasamarTlos  
gadaeca. 1997 wlis 6 agvistos sasamarTlom ganmcxadeblis saqme  
sxdomaze ganixila. sasamarTlom imave dRes ZalaSi datova  
patimroba, ganacxada ra, rom aRmkveTi RonisZieba ucvleli unda  
darCeniliyo. patimrobis vada ar dakonkretebula.  
14.  
1998  
wlis  
10  
seqtembers  
qalaq  
Seulais  
raionulma  
sasamarTlom ganmcxadebels msjavri dasdo TaRliTobasa da  
dokumentebis ganadgurebaSi, Tumca mouxsna yalbi angariSebis  
Sedgenis braldeba. mas Seefarda xuTi wliT Tavisuflebis aRkveTa  
qonebis konfiskaciiT. sasamarTlom daakisra mas 615 264 litvuri  
litis gadaxda miyenebuli zianis gamo bankis sasargeblod.  
15.  
1999 wlis 2 marts Seulais saolqo sasamarTlom Secvala  
pirveli instanciis sasamarTlos ganaCeni ganmcxadeblis mimarT  
zianis anazRaurebis dakisrebis nawilSi, xolo Tanxa 476 000  
litvur litamde Seamcira.  
16.  
ivniss  
ganmcxadeblis sakasacio saCivris safuZvelze 1999 wlis 29  
uzenaesma sasamarTlom gaauqma zemoxsenebuli  
gadawyvetilebebi da saqme pirvel instanciaSi daabruna xelaxali  
ganxilvisaTvis. uzenaes sasamarTlos Tavis gadawyvetilebaSi ar  
umsjelia ganmcxadeblis winaswari patimrobis Taobaze.  
17.  
1999 wlis 30 ivliss qalaq Seulais raionulma sasamarTlom  
rogorc TaRliTobasa da dokumentebis  
ganmcxadebels,  
ganadgurebaSi eWvmitanils, Seufarda winaswari patimroba 1999  
wlis 1 seqtembramde. sasamarTlom miuTiTa ganmcxadeblis mimalvis  
safrTxeze. amasTanave, raionulma sasamarTlom aRniSna, rom 1999  
wlis 29 ivniss uzenaes sasamarTlos ar umsjelia ganmcxadeblis  
winaswar patimrobasTan dakavSirebiT. 1999 wlis 31 agvistos  
ganmcxadebels patimrobis vada gaugrZeles 1999 wlis 15 noembramde.  
1999 wlis 15 noembers vada gagrZelebuli iqna 1999 wlis 31  
dekembramde.  
1999  
wlis  
30  
dekembers  
Seulais  
raionulma  
sasamarTlom  
ganmcxadeblis winaswari patimrobis vada gaagrZela `saqmeze  
sasamarTlos mier ganaCenis gamotanamde~.  
18.  
2000 wlis  
6
marts Seulais raionulma sasamarTlom  
ganmcxadebels msjavri dasdo dokumentebis ganadgurebaSi, xolo  
TaRliTobis nawilSi gaamarTla. ganmcxadebels daekisra 476 000  
litvuri  
litis  
gadaxda  
miyenebuli  
zianis  
gamo  
bankis  
sasargeblod. amnistiis Sesaxeb kanonis safuZvelze Tavisuflebis  
aRkveTa xuTi wlis vadiT Semcirda erTi mesamediT. ganmcxadebeli  
sasamarTlo  
darbazidan  
gaaTavisufles,  
radgan  
winaswar  
patimrobaSi yofnis dro sasjelis moxdad CaeTvala. amasaTanave,  
ganaCenis ZalaSi Sesvlamde sasamarTlom igi giraoTi gaaTavisufla  
da Seufarda Sinapatimroba. sasamarTlo sxdomas eswrebodnen  
ganmcxadebeli da misi advokati.  
19.  
2000 wlis  
4
maiss Seulais saolqo sasamarTlom ar  
daakmayofila ganmcxadeblis saapelacio saCivari. imave dRes, Sida  
kanonmdeblobis Sesabamisad, msjavri ZalaSi Sevida da giraos  
SezRudvac moixsna. ganmcxadebeli da misi advokati eswrebodnen  
saapelacio sasamarTlo sxdomas.  
20.  
2000 wlis 24 oqtombers uzenaesma sasamarTlom ganixila  
ganmcxadeblis sakasacio saCivari. sasamarTlom Secvala qveda  
instanciis gadawyvetilebebi da ganmcxadeblis patimroba sam  
wlamde Seamcira. ganmcxadebeli da misi advokati eswrebodnen  
uzenaesi sasamarTlos sxdomas. gadawyvetileba saboloo iyo.  
B.  
patimrobis pirobebi  
1997 wlis ianvridan  
21.  
2
1999  
wlis  
22  
seqtembramde  
ganmcxadebeli imyofeboda Seulais winaswari patimrobis cixeSi  
(Šiaulių tardymo izoliatorius). 1999 wlis 22-dan 28 seqtembramde igi  
imyofeboda kaunasis policiis dakavebis izolatorSi. 1999 wlis 28  
seqtembers igi kvlav moaTavses Seulais winaswari patimrobis  
cixeSi, sadac igi sasjels 2000 wlis 6 martamde ixdida.  
22.  
ganmcxadebelma Semdegi Cveneba misca Seulais winaswari  
patimrobis cixeSi patimrobis pirobebTan dakavSirebiT:  
TiToeuli patimrisaTvis gankuTvnili sacxovrebeli farTi 1,5 m2-s  
Seadgenda. ganmcxadeblis TqmiT, cxovrobda da eZina saknebSi,  
romlebic 20 m2-ze naklebi iyo da 10-15 patimars itevda. TiToeul  
sakanSi iyo Ria sapirfareSo. ventilacia Zalian cudi iyo da  
saknebSi Tambaqosa da sapirfareSos saSineli suni idga. saknebi  
Zalian nestiani da civi iyo, gansakuTrebiT zamTarSi. arasakmaris  
sacxovrebel farTs emateboda cixis ezoSi gaseirnebis mcire dro  
(erTi saaTi dRis ganmavlobaSi). cixis sawolis TeTreuli  
saSinlad WuWyiani iyo. mTeli sarecxi xeliT irecxeboda sakanSi  
arsebul niJaraSi. mudmivad iyo cxeli da civi wylis problema.  
ganmcxadebels Sxapis miReba 15 dReSi mxolod erTxel SeeZlo.  
saWmeli arahigienur pirobebSi mzaddeboda. TiToeuli patimris  
kvebaze mxolod 6 litvuri liti iyo gamoyofili.  
23.  
mTavrobam Semdegi Cveneba misca Seulais winaswari patimrobis  
cixeSi ganmcxadeblis patimrobis pirobebTan dakavSirebiT:  
1997 wlis 2 ianvridan 1998 wlis 24 agvistomde ganmcxadebeli  
moTavsebuli iyo cixis me-11 sakanSi, romelSic im droisTvis 11  
patimari imyofeboda. saknis mTliani farTobi 16,65 m2-s, anu  
TiToeul patimarze 1,51 m2-s, Seadgenda.  
1998 wlis 24 agvistodan 1999 wlis 22 ivnisamde ganmcxadebeli  
moTavsebuli iyo 86-e sakanSi, romelSic 9 patimari imyofeboda.  
saknis farTobi 17,78 m2-s, anu TiToeul patimarze 1,98 m2-s,  
Seadgenda.  
1999 wlis 22 ivnisidan 1999 wlis 28 dekembramde ganmcxadebeli  
moTavsebuli iyo 87-e sakanSi, romelSic 10 patimari imyofeboda.  
saknis farTobi 19,7 m2-s, anu TiToeul patimarze 1,97 m2-s, Seadgenda.  
2000 wlis 7 ianvridan 2000 wlis 12 ianvramde ganmcxadebeli  
moTavsebuli iyo 37-e sakanSi, romelSic, ganmcxadeblis CaTvliT, 4  
patimari imyofeboda. saknis farTobi 7,68 m2-s, anu TiToeul  
patimarze 1,92 m2-s, Seadgenda.  
2000 wlis 12 ianvridan 2000 wlis 3 martamde ganmcxadebeli  
moTavsebuli iyo 84-e sakanSi, romelSic 2 patimari imyofeboda.  
saknis farTobi 7,9 m2-s, anu TiToeul patimarze 3,95 m2-s, Seadgenda.  
saknebSi sapirfareSo gamoyofili iyo 1,2 metris tixrebiT.  
amasTanave, saknebs hqonda fanjrebi; ventilacia da ganaTeba  
adekvaturi iyo. patimrebs hqondaT mowevis ufleba, Tumca maT  
SeeZloT miemarTaT cixis administraciisTvis aramwevelTa sakanSi  
gadayvanis TxovniT. 1997 wels ganaxlda sveli wertilebi. 1998  
wels gaiyvanes gaTbobis sistema. 1999-2000 wlebSi cixis saabazanos  
garemontebis Semdeg TiToeul patimars abazaniT kviraSi erTxel  
sargeblobis saSualeba mieca. 2000 wels SeZenili iqna sarecxi  
manqana-danadgarebi,  
ramac  
SesaZlebeli  
gaxada  
patimarTa  
tansacmlisa da sawolis TeTreulis saTanado recxva.  
C.  
konvenciis organoebTan ganmcxadeblis mimoweris cenzura  
ganmcxadeblis mtkicebiT, Seulais winaswari patimrobis  
24.  
cixis administraciam cenzuras dauqvemdebara mis mier adamianis  
uflebaTa evropuli komisiisaTvis 1998 wlis 12 da 13 oqtombers,  
adamianis uflebaTa evropuli sasamarTlosaTvis 1999 wlis 28  
marts, 13 ivliss, 26 agvistos, 5, 8 da 17 noembers, 26 dekembers, 2000  
wlis 15 da 30 ianvars, 2, 7, 9, 13, 21, 25 da 29 Tebervals, 2 da 5  
marts gagzavnili werilebi.  
25.  
ganmcxadebeli amtkicebda, agreTve, rom Seulais winaswari  
patimrobis cixis administraciam gaxsna da mis dauswreblad  
waikiTxa adamianis uflebaTa evropuli sasamarTlos samdivnos  
mier misTvis 1998 wlis 17 noembers, 1999 wlis 21 aprils, 9 da 10  
agvistos, 8 oqtombers, 14 dekembers, 2000 wlis 17 ianvars, 2000 wlis  
1, 21 da 23 Tebervals, 3 da 9 marts gamogzavnili werilebi.  
II.  
Sesabamisi Sida kanonmdebloba da praqtika  
26.  
konstituciis 21-e muxli krZalavs araadamianur da Rirsebis  
Semlaxvel mopyrobas. miusjelTa patimrobis pirobebi regulirdeba  
1996 wlis kanoniT winaswari patimrobis Sesaxeb. kanonis me-18  
muxlis Tanaxmad, winaswari patimrobis cixeebSi ar unda iyos  
araadamianuri an Rirsebis Semlaxveli pirobebi, isini unda  
Seesabamebodes janmrTelobis saministrosa da xelisuflebis sxva  
organoebis mier dadgenil saTanado moTxovnebsa da normebs.  
27.  
qvemoT mocemulia sisxlis samarTlis saproceso kodeqsis im  
debulebaTa mokle Sinaarsi, romlebic gamoiyeneboda winaswar  
patimrobasTan mimarTebaSi zemoaRniSnul dros. yvela es debuleba  
amJamad gauqmebulia 2003 wlis 1 maiss sisxlis samarTlis axali  
saproceso kodeqsis amoqmedebasTan dakavSirebiT.  
muxli 10:  
`aravis SeiZleba aRekveTos Tavisufleba, garda sasamarTlos  
gadawyvetilebis an mosamarTlis brZanebis safuZvelze...~  
muxli 104:  
`winaswari patimrobis Sefardeba dasaSvebia mxolod ... im  
SemTxvevebSi, rodesac kanoniT dadgenili sasjeli iTvaliswinebs  
Tavisuflebis aRkveTas aranakleb erTi wlis vadiT. ... .  
winaswari patimrobis safuZvlebi unda efuZnebodes eWvs, rom  
braldebuli:  
1) Tavs aaridebs gamoZiebas da sasamarTlos;  
2) xels SeuSlis saqmeze WeSmaritebis dadgenas [zegavlenas  
moaxdens sxva mxareebze an gaanadgurebs mtkicebulebebs];  
3) Caidens axal danaSauls ... maSin, rodesac igi eWvmitanilia  
sisxlis samarTlis kodeqsis ... [274] [TaRliToba,] [275]  
[miTviseba,]  
CadenaSi ...~  
muxlebiT  
gaTvaliswinebuli  
danaSaulebis  
muxli 104-1 (moqmedi 1996 wlis 21 ivnisidan 1998 wlis 24 ivnisamde):  
`... dakavebuli piri wardgenili unda iqnes sasamarTlos winaSe ara  
ugvianes 48 saaTis ganmavlobaSi ... . mosamarTlem unda mousminos  
pirs  
dakavebuli  
dakavebis  
safuZvlebTan  
advokats  
dakavSirebiT.  
SeuZliaT monawileobis  
prokurorsa  
da  
piris  
miReba  
dakiTxvaSi. dakavebuli piris dakiTxvis Semdeg mosamarTles  
SeuZlia ZalaSi datovos dakavebis Sesaxeb brZaneba da gansazRvros  
patimrobis vada, Secvalos an gaauqmos winaswari patimroba. ...  
saqmis  
sasamarTlosaTvis  
gadacemis  
Semdeg…...  
[sasamarTlos]  
SeuZlia brZanos, Secvalos an gaauqmos winaswari patimroba.~  
Secvlili muxli 104-1 (moqmedi 1998 wlis 24 ivnisidan 2003 wlis 1  
maisamde) iTvaliswinebda, rom prokurorsa da dakavebuli piris  
advokats unda mieRoT monawileoba pirvel sasamarTlo dakiTxvaSi,  
Tu mosamarTle sxvagvar gadawyvetilebas ar miiRebda. amave  
debulebis Tanaxmad, sasamarTlos SeeZlo winaswari patimrobis  
vadis gagrZeleba mis amowurvamde.  
muxli 106 (3) (moqmedebda 1996 wlis 21 ivnisidan 1998 wlis 24  
ivnisamde):  
`winaswari patimrobis vadis gagrZelebis mizniT [winaswari  
gamoZiebis etapze mosamarTlem] unda daniSnos sxdoma, romelzec  
aucilebelia  
dacvis  
advokatisa  
da  
prokuroris,  
agreTve,  
saWiroebis SemTxvevaSi, dakavebuli piris gamoZaxeba.~  
1998 wlis 24 ivnisidan 2003 wlis 1 maisamde moqmedi kodeqsi  
dakavebuli piris daswrebas winaswari patimrobis sakiTxis  
gansaxilvel sxdomebze aucileblad miiCnevda.  
muxli 109-1 (moqmedebda 1996 wlis 21 ivnisidan 1998 wlis 24  
ivnisamde):  
`dakavebuli piri an misi advokati uflebamosilia, winaswari  
gamoZiebis etapze gaasaCivros [saapelacio sasamarTlos winaSe]  
winaswari patimrobis Taobaze gadawyvetileba ...  
.
saCivris  
ganxilvis mizniT SesaZlebelia dainiSnos sxdoma, romelzec  
gamoZaxebulni unda iqnen dakavebuli piri da misi advokati an  
mxolod  
advokati.  
amgvar  
sxdomebze  
prokuroris  
daswreba  
savaldebuloa.  
[saapelacio  
sasamarTlos  
mosamarTlis  
mier]  
miRebuli  
gadawyvetileba sabolooa da ar eqvemdebareba kasaciis wesiT  
gasaCivrebas.  
Semdgomi gasaCivreba dasaSvebia winaswari patimrobis vadis  
gagrZelebis sakiTxis ganxilvisas.~  
muxli 109-1 (moqmedi 1998 wlis 24 ivnisidan 2003 wlis 1 maisamde)  
iTvaliswinebda winaswari patimrobis Sefardebis an misi vadis  
gagrZelebis Sesaxeb gadawyvetilebis zemdgomi sasamarTlos winaSe  
gasaCivrebas da ganxilvas rogorc winaswari gamoZiebis etapze, ise  
sasamarTlo procesis dros dakavebuli pirisa da misi advokatis,  
an mxolod advokatis, monawileobiT.  
muxli 226 (6) (moqmedi 1998 wlis 24 ivnisamde):  
`periodi, romlis drosac braldebulsa da mis advokats xeli  
miuwvdebaT saqmis masalebze, ar CaiTvleba winaswari gamoZiebisa da  
patimrobis mTlian vadaSi. rodesac saxezea ramdenime braldebuli,  
periodi, romlis drosac yvela braldebulsa da maT advokatebs  
xeli miuwvdebaT saqmis masalebze, ar CaiTvleba winaswari  
gamoZiebisa da patimrobis mTlian vadaSi.~  
1998 wlis 24 ivnisidan 2003 wlis 1 maisamde zemoxsenebuli periodi  
aRar gamoiyeneboda winaswari patimrobis Sefardebis Sesaxeb  
gadawyvetilebebTan mimarTebaSi.  
muxli 372 (4) (moqmedi 1999 wlis 1 ianvramde):  
`sasamarTlos gadawyvetilebebi ... winaswari patimrobis Sefardebis,  
Secvlis an gauqmebis Sesaxeb ... ar eqvemdebareba gasaCivrebas ...~  
zogadi 399-e muxlis Sesabamisad, pirveli instanciis sasamarTlos  
gadawyvetileba ZalaSi Sedioda am gadawyvetilebis gasaCivrebis  
vadis amowurvis an saapelacio samarTalwarmoebis Semdeg. mxolod  
is gadawyvetilebebi, romelTa gasaCivrebac ar iyo SesaZlebeli,  
maT  
Soris  
Zveli  
372  
(4)  
muxliT  
gaTvaliswinebuli  
gadawyvetilebebi winaswari patimrobis Sesaxeb, Sedioda ZalaSi da  
aRsrulebas eqvemdebareboda maTi gamotanis dRes. muxli 104-3 (3),  
romelic Seicvala 1999 wlis 21 dekembers, akonkretebda, rom  
winaswari patimrobis Sesaxeb miRebuli yvela gadawyvetileba  
ZalaSi Sevidoda da daeqvemdebareboda aRsrulebas maTi miRebis  
dRes, im faqtis miuxedavad, SesaZlebeli iyo Tu ara am  
gadawyvetilebebis gasaCivreba Secvlili 109-1 muxliT (ZalaSi iyo  
1998 wlis 24 ivnisidan 2003 wlis 1 maisamde, ix. zemoT).  
muxli 250 (1):  
`mas Semdeg, rac miRebuli iqneba gadawyvetileba, rom sakmarisi  
safuZveli arsebobs braldebulis sasamarTlosaTvis gadasacemad,  
mosamarTlem erTpirovnulad an kolegiurad unda gadawyvitos ...  
(2) winaswari patimrobis sakiTxi braldebulTan mimarTebaSi ...~  
muxli 277:  
`sasamarTlo procesis msvlelobisas sasamarTlos SeuZlia miiRos  
gadawyvetileba winaswari patimrobis Sefardebis, Secvlis an  
gauqmebis Sesaxeb braldebulTan mimarTebaSi.~  
28.  
konstituciis 22-e muxli uzrunvelyofs piradi cxovrebis,  
saojaxo cxovrebisa da mimoweris pativiscemis uflebas.  
winaswari patimrobis Sesaxeb 1996 wlis kanonis me-15 muxlisa da  
winaswari patimrobis 1996 wlis Sida debulebis 72-e muxlis  
Sesabamisad, romelic gansaxilvel dros moqmedebda, SesaZlebeli  
iyo winaswar patimrobaSi myofi pirebis werilebis cenzura.  
winaswari patimrobis Sida debulebis 75-e muxlis Tanaxmad, cixis  
administracias  
sasamarTlosaTvis  
ar  
SeeZlo  
gagzavnili  
adamianis  
werilebis  
uflebaTa  
gaxsna,  
evropuli  
Tu isini  
administracias daluquli konvertiT gadaeca.  
83-e muxlis Sesabamisad, cixis administraciam dakavebuls unda  
acnobos mis saxelze gamogzavnili sapasuxo werilis Taobaze  
werilis miRebidan sami dRis ganmavlobaSi. aqedan gamomdinare,  
arsebuli wesis Tanaxmad, patimrebs ar aZleven maT saxelze  
miRebul yvela werils da maT cixis administracia inaxavs Tavis  
masalebSi.  
samarTali  
I.  
konvenciis me-3 muxlis savaraudo darRveva  
29.  
ganmcxadeblis mtkicebiT, Seulais cixeSi misi patimrobis  
pirobebi  
ewinaaRmdegeboda  
konvenciis  
me-3  
muxls,  
romlis  
Tanaxmadac:  
`aravin SeiZleba daeqvemdebaros wamebas an araadamianur an  
Rirsebis Semlaxvel mopyrobas Tu sasjels.~  
30.  
mTavrobam kvlav gaimeora Tavisi argumentacia Seulais  
winaswari patimrobis cixis pirobebTan dakavSirebiT (ix. punqti 23).  
man aRiara is faqti, rom cixe gadatvirTuli iyo da 425 adgilze  
saSualod 950 patimars itevda. amgvarad, TiToeul patimars  
mxolod 2,5 m2-ze miuwvdeboda xeli saSualod, maSin, rodesac Sida  
kanonmdebloba  
5
m2-s iTvaliswinebda. imavdroulad, cixeSi  
sakmarisad iyo dasaZinebeli adgili TiToeuli patimrisTvis, rac  
am kuTxiT gansxvavdebobda saqmisagan Kalashnikov v. Russia (#47095/99,  
15.7.2002, punqti 97, ECHR 2002-VI). mTavrobam xazgasmiT aRniSna, rom  
xelisuflebis kompetenturi organoebi regularulad amowmebdnen  
cixeSi haers da ventilaciis pirobebs, romlebic, rogorc  
aRmoCnda, Seesabameboda janmrTelobis saministros mier dadgenil  
normebs. winamdebare ganacxadi gansxvavdeboda, agreTve, saqmisagan  
Peers v. Greece, romelSic arasakmarisi farTi cud saventilacio  
sistemasTan erTad zafxulSi autanel sicxes ganapirobebda (#  
28524/95, 19.4.2001, punqti 72, ECHR 2001-III). amasTanave, am cixeSi saknebs  
hqonda fanjrebi, rac qmnida normiT dasaSvebi ganaTebisa da  
ventilaciis pirobebs.  
31.  
mTavrobisave  
gancxadebiT,  
janmrTelobis  
saministros  
eqspertebs ZiriTad SemTxvevebSi ar daudgeniaT sanitaruli da  
sakvebi pirobebis Seusabamoba Sidasaxelmwifoebriv moTxovnebTan.  
kerZod,  
TvalsazrisiT patirmobis zogadi pirobebi Seulais winaswari  
patimrobis cixeSi ar gansxvavdeboda pravienskes cixis  
sapirfareSoebi  
da  
saSxapeebi  
adekvaturi  
iyo.  
am  
pirobebisagan, romelTan mimarTebaSi sasamarTlos ar daudgenia  
konvenciis me-3 muxlis darRveva saqmeSi Valašinas v. Lithuania (#44558/98,  
24.7.2001, ECHR 2001-VIII). garda amisa, saTanado Sidasaxelmwifoebriv  
normebTan  
ganmcxadeblis  
patimrobis  
pirobebis  
zogierTi  
Seusabamoba jerovnad iqna gamosworebuli. magaliTad, im faqtidan  
gamomdinare, rom sawolis leibi nestiani iyo, dauyovnebeli zomebi  
iqna miRebuli sawolis didi naxvretebis amovsebis da leibebis  
dezinficirebis  
mizniT.  
analogiurad,  
sxvadasxva  
qmedeba  
ganxorcielda saknebSi Tagvebisa da sxvadasxva saxeobis mavne  
mRrRnelebis gasanadgureblad. Tumca mTavrobam aRiara, rom  
janmrTelobis dacvis sferoSi moRvawe eqspertebis zogierTi  
rekomendacia ar iqna Sesrulebuli Seulais winaswari patimrobis  
cixeSi  
Sesabamisi  
resursebis  
naklebobis  
gamo;  
magaliTad,  
patimrebs ar miewodebodaT tualetis qaRaldi da ar dayenebula  
eleqtrogayvanilobis axali sistema.  
32. ganmcxadebelma gaaprotesta saqmeSi moyvanili faqtebis Sesaxeb  
mTavrobis mtkicebaTa umravlesoba, rogorc gamogonili da yalbi  
da ganacxada, rom mTavrobis daskvnebi me-3 muxlTan dakavSirebiT  
dausabuTeblad unda miCneuliyo. am TvalsazrisiT man gaimeora  
Tavisi versia patimrobis pirobebTan dakavSirebiT (ix. punqti 22) da  
daaskvna, rom aRniSnul pirobebSi sam weliwadze meti xnis  
ganmavlobaSi yofna uTanabrdeboda me-3 muxlis sawinaaRmdego  
mopyrobas.  
33.  
rogorc sasamarTlom araerTgzis daadgina, konvenciis me-3  
muxli warmoadgens demokratiuli sazogadoebis erT-erT yvelaze  
fundamentur Rirebulebas. igi absoluturad krZalavs wamebas,  
araadamianur an Rirsebis Semlaxvel mopyrobas Tu sasjels,  
miuxedavad garemoebebisa da dazaralebulis saqcielisa. cudad  
mopyroba unda aRwevdes sisastikis minimalur zRvars, rom me-3  
muxlis moqmedebis sferoSi moxvdes. sisastikis minimaluri zRvris  
Sefaseba SefardebiTia; igi damokidebulia saqmeSi arsebul yvela  
garemoebaze, rogoricaa: mopyrobis xangrZlivoba, misi fizikuri da  
moraluri Sedegebi, xolo zogierT SemTxvevaSi dazaralebulis  
sqesi, asaki da janmrTelobis mdgomareoba (ix. zemoxsenebuli  
Valašinas-is saqme, punqtebi 100-101).  
34. sasamarTlom araerTxel aRniSna xazgasmiT, rom imisaTvis, rom  
CaiTvalos wamebad, araadamianur an Rirsebis Semlaxvel mopyrobad  
Tu  
SemTxvevaSi unda scdebodes kanonieri mopyrobis an sasjelis  
Tanmdevi tanjvisa Tu damcirebis aucilebel elements.  
sasjelad,  
miyenebuli  
tanjva  
da  
damcireba  
nebismier  
Tavisuflebis aRmkveTi zomebi SeiZleba xSirad Seicavdes aseT  
elements. am debulebis Tanaxmad, saxelmwifom unda uzrunvelyos,  
rom dapatimrebuli piri iseT pirobebSi imyofebodes, romlebic  
Seesabameba adamianis Rirsebis pativiscemas, rom aRmkveTi zomis  
aRsrulebis meTodi da saSualeba ar ayenebdes adamians tkivils an  
tanjvas iseTi intensivobiT, rac aRemateba patimrobisaTvis  
damaxasiaTebeli tanjvis dones, da rom Tavisuflebis aRkveTis  
praqtikuli moTxovnebi, patimris janmrTeloba da keTildReoba  
saTanadod iyos uzrunvelyofili (ix., loc. cit., punqti 102).  
35.  
sasamarTlo aRniSnavs, rom winamdebare saqmeSi mxareebi  
aprotestebdnen garkveul garemoebebs, romlebic exeboda Seulais  
winaswari patimrobis cixeSi patimrobis pirobebs. ganmcxadebeli  
mTavrobas sdebda brals, rom ararealuri da metismetad dadebiTi  
suraTi warmoadgina. Tumca winamdebare saqmeSi sasamarTlo ar  
miiCnevs,  
braldebis  
rom  
aucilebelia  
mxareTa  
TiToeuli  
am  
aRniSnuli  
nawilTan  
WeSmaritebis  
dadgena  
ganacxadis  
mimarTebaSi, radgan sasamarTlos SeuZlia daadginos me-3 muxlis  
darRveva im faqtebis safuZvelze, romlebic mTavrobam warmoadgina  
an ar gaaprotesta, Semdegi mosazrebebidan gamomdinare.  
36.  
erT Tveze meti xani gaatara Seulais winaswari patimrobis cixeSi,  
romelic, rogorc mTavrobam ganacxada, Sesabamis  
sasamarTlo aRniSnavs, rom ganmcxadebelma sam weliwadsa da  
Sidasaxelmwifoebriv moTxovnebTan SedarebiT 100%-ze metiT iyo  
gadatvirTuli (ix. punqtebi 23 da 30). am drois umetesobaSi  
ganmcxadebels xeli miuwvdeboda 2 m2-is farTobze 16,65 m2-is sakanSi  
sxva  
patimrebTan  
erTad  
(ix.  
punqti  
23).  
mTavrobas  
ar  
gauprotestebia ganmcxadeblis mtkiceba, rom dReSi mxolod erTi  
saaTi iyo gamoyofili sufTa haerze seirnobisa Tu varjiSisaTvis.  
sasamarTlo dadgenilad miiCnevs, rom ganmcxadebeli sakanSi  
yoveldRiurad 23 saaTis ganmavlobaSi imyofeboda. aRniSnul  
garemoebebSi farTobis ukiduresi simcire miCneulia iseT aspeqtad,  
romelic mxedvelobaSi unda iqnes miRebuli imis dadgenisas, iyo  
Tu ara sadavo patimrobis pirobebi `Rirsebis Semlaxavi~ me-3  
muxlis kuTxiT. amis sapirispirod, zemoxsenebul Valašinas-is saqmeze  
ar iqna dadgenili me-3 muxlis darRveva im faqtidan gamomdinare,  
rom, inter alia, sasamarTlos SefasebiT, garkveulwilad SezRuduli  
saZinebeli farTi dabalansebuli iyo imiT, rom patimrebi dRis  
ganmavlobaSi  
sargeblobdnen  
gadaadgilebis  
SeuzRudavi  
TavisuflebiT (loc. cit., punqtebi 103 da 107).  
37.  
am  
TvalsazrisiT  
sasamarTlo  
agreTve  
miuTiTebs  
zemoxsenebul Peers-is saqmeze, romelSic ufro didi, konkretulad  
ki 7 kvadratuli metris sakanic ki, sadac ori patimari iyo  
moTavsebuli, mniSvnelovan aspeqtad iqna miCneuli me-3 muxlis  
darRvevis dasadgenad, Tumca am faqtors emateboda ventilaciisa  
da ganaTebis nakleboba (loc. cit., punqtebi 70-72).  
38.  
ganmcxadeblis mdgomareoba aseve Sedarebuli unda iqnes  
zemoxsenebul Kalashnikov-is saqmesTan, romelSic ganmcxadebeli or  
weliwadze meti xnis ganmavlobaSi sargeblobda 0,9-1,9 m2-is farTiT,  
Tu aviTvliT im dRidan, rodesac konvencia ZalaSi Sevida  
ruseTTan mimarTebaSi. sasamarTlom xazgasmiT aRniSna, rom am  
SemTxvevaSi gadatvirTulobis xarisxi TavisTavad wamoWrida  
sakiTxs konvenciis me-3 muxlis Sesabamisad (loc. cit., punqtebi 96-97).  
39.  
amgvarad, iseve rogorc zemoxsenebul saqmeebSi, sasamarTlo  
farTis ukidures simcires ganixilavs arsebiT faqtorad imis  
analizisas, Tu ramdenad Seesabameba ganmcxadeblis patimrobis  
pirobebi me-3 muxls. is faqti, rom ganmcxadebeli iZulebuli iyo,  
ecxovra, daeZina da esargebla sapirfareSoTi imave sakanSi sxva  
bevr patimarTan erTad, TavisTavad sakmarisi iyo, gamoewvia iseTi  
intensivobis tkivili an tanjva, romelic aRemateba patimrobis  
Tanmdevi tanjvis dasaSveb dones da ganmcxadebelSi iwvevs SiSis,  
mwuxarebisa da arasrulfasovnebis SegrZnebas, rasac SeuZlia misi  
damcireba da Seuracxyofa (ix. zemoT; agreTve ix., mutatis mutandis,  
zemoxsenebuli Peers-isa da Kalashnikov-is saqmeebi (iqve); Kudla v. Poland  
[GC], # 30210/96, punqti 92,ECHR 2000-XI).  
40.  
da bolos, Tumca winamdebare saqmeSi principulad ar  
dadginda, rom Seulais winaswari patimrobis cixeSi ventilacia,  
ganaTeba an sveli wertilebi miuRebeli iyo me-3 muxlis kuTxiT,  
sasamarTlo miuTiTebs mTavrobis aRiarebaze, rom patimrebs mTeli  
am xnis ganmavlobaSi ar eZleodaT tualetis qaRaldi, rom 1999-2000  
wlebSi garemontebamde Sxapis gamoyeneba kviraSi erT jerze  
naklebad iyo SesaZlebeli, rom 2000 wlamde ar arsebobda saTanado  
saSualebebi  
patimrebis  
kuTvnili  
nivTebisa  
da  
TeTreulis  
gasarecxad (ix. punqtebi 23 da 31). Tumca es faqtorebi, rogorc  
aseTi, ver asabuTebs `Rirsebis Semlaxavi~ mopyrobis cnebas,  
metismeti gadatvirTulobis arsebiT faqtorTan erTad isini  
Sesatyvisia imis dasadgenad, rom ganmcxadeblis patimrobis sadavo  
pirobebi gascda konvenciis me-3 muxliT daSvebul zRvars.  
41.  
amdenad, sasamarTlom daadgina, rom adgili hqonda me-3  
muxlis darRvevas.  
II.  
konvenciis me-5 muxlis savaraudo darRveva  
ganmcxadebeli Cioda, rom winaswar patimrobaSi yofnis sami  
42.  
periodi, kerZod, 1997 wlis 13 ivnisidan 6 agvistomde, 1999 wlis 29  
ivnisidan 30 ivlisamde da 1999 wlis 15 noembridan 30 dekembramde,  
ar Seesabameboda konvenciis me-5 muxlis 1-l punqts, romlis  
mixedviT:  
`1. yvelas aqvs Tavisuflebisa da piradi xelSeuxeblobis ufleba.  
aravis  
SeiZleba  
aRekveTos  
Tavisufleba,  
garda  
Semdegi  
SemTxvevebisa da kanoniT gansazRvruli proceduris Tanaxmad,  
esenia:  
...  
(c)  
piris kanonieri dakaveba an dapatimreba uflebamosili  
samarTlebrivi organos winaSe mis warsadgenad, rodesac  
arsebobs samarTaldarRvevis Cadenis safuZvliani eWvi an  
safuZvlianad aris miCneuli piris mier samarTaldarRvevis  
Cadenis  
Tu  
misi  
Cadenis  
Semdeg  
mimalvis  
aRkveTis  
aucilebloba;  
...~  
1.  
patimroba 1997 wlis 13 ivnisidan 6 agvistomde  
43.  
mTavrobis mtkicebiT, ganmcxadeblis winaswari patimroba  
iyo Sidasaxelmwifoebrivi kanonmdeblobis  
nebadarTuli  
Sesabamisad, samarTaldarRvevis Cadenis safuZvelze. am konkretul  
periodSi ganmcxadeblis patimrobis gaTvaliswinebiT mTavroba  
amtkicebda, rom xsenebuli periodi gamarTlebuli iyo im faqtiT,  
rom mocemul etapze winaswari gamoZieba ukve dasrulebuli iyo da  
saqmis masalebi gadaeca saqmis ganmxilvel sasamarTlos.  
44.  
ganmcxadebeli amtkicebda, rom mTavrobis mier miTiTebul  
garemoebebs ar SeeZlo Seecvala patimrobis Sesaxeb moqmedi  
brZaneba am periodis ganmavlobaSi.  
45.  
sasamarTlo kvlav ixsenebs, rom konvenciis me-5 muxlis 1-l  
punqtSi mocemuli cnebebi: `kanonieri~ da `kanoniT gansazRvruli  
proceduris Tanaxmad~ arsebiTad exeba erovnul kanonmdeblobas da  
saxelmwifos valdebulebas, moiyvanos SesabamisobaSi materialuri  
da  
proceduruli  
wesebi.  
amdenad,  
`kanonieri~  
Sesabamisad,  
patimroba,  
ar aris  
Sidasaxelmwifoebrivi  
kanonmdeblobis  
yovelTvis gadamwyveti elementi. sasamarTlom damatebiT unda  
daadginos, rom patimroba gansaxilveli periodis ganmavlobaSi  
Seesabameboda konvenciis me-5 muxlis 1-li punqtis mizans – pirTa  
TviTneburi Tavisuflebis aRkveTis Tavidan acilebas. amasTanave,  
sasamarTlo unda darwmundes, rom Sida kanonmdebloba, maT Soris  
masSi gamoxatuli an nagulisxmevi zogadi principebi, TavisTavad  
SesabamisobaSia konvenciasTan (Jėčius v. Lithuania,  
punqti 56, ECHR 2000-IX).  
34578/97, 31.7.2000,  
46.  
Jėčius-is saqmeze sasamarTlom daadgina, inter alia, rom is faqti,  
rom saqmis masalebi gadaeca sasamarTlos, ar warmoadgenda  
winaswari patimrobis `kanonier~ safuZvels me-5 muxlis 1-li  
punqtis mniSvnelobiT da mas ar SeeZlo Sida kanonmdeblobiT  
dadgenili kanonieri patimrobis vadis gagrZeleba an Secvla (loc.  
cit., punqtebi 56-64).  
47.  
sasamarTlo aRniSnavs, rom 1997 wlis 13 ivnisidan  
6
agvistomde  
ar arsebobda mosamarTlis brZaneba, romelic  
iTvaliswinebda ganmcxadeblis patimrobas im dros moqmedi sisxlis  
samarTlis saproceso kodeqsis me-10 da 104-1-li muxlebis  
Sesabamisad; ganmcxadeblis winaswar patimrobaSi yofnis arc sxva  
raime `kanonieri~ safuZveli arsebobda me-5 muxlis 1-li punqtis  
Sesabamisad (ix. iqve, mutatis mutandis).  
48. amdenad, sasamarTlo adgens, rom adgili hqonda me-5 muxlis 1-  
li punqtis darRvevas zemoxsenebul periodTan mimarTebaSi.  
2.  
winaswari patimrobis periodi 1999 wlis 29 ivnisidan 30  
ivlisamde  
49.  
mTavrobis mtkicebiT, uzenaesma sasamarTlom, gaauqma ra  
ganmcxadeblis msjavrdeba 1999 wlis 29 ivniss, ganaaxla wina  
gadawyvetilebebi,  
romlebic  
iTvaliswinebda  
ganmcxadeblis  
winaswar patimrobas.  
50.  
ganmcxadeblis  
mtkicebiT,  
arc  
Sidasaxelmwifoebrivi  
kanonmdebloba da arc konvenciis me-5 muxlis 1-li punqti ar  
uSvebdnen mis patimrobas mocemuli periodis ganmavlobaSi da rom  
uzenaes sasamarTlos, gaauqma ra misi msjavrdeba, unda mieRo  
brZaneba misi gaTavisuflebis Taobaze.  
51.  
sasamarTlo miiCnevs, rom uzenaesma sasamarTlom gaauqma  
ganmcxadeblis msjavrdeba 1999 wlis 29 ivniss, magram ar miuTiTa  
patimrobis vadis gagrZelebis Sesaxeb raime gadawyvetilebaze an  
samarTlebriv safuZvelze. patimrobis Sesaxeb wina brZanebebze  
ukuqceviTi Zalis gavrcelebas ar SeiZleboda warmoedgina  
`kanonieri~  
safuZveli  
ganmcxadeblis  
winaswar  
patimrobaSi  
darCenisaTvis (ixileT Stašaitis v. Lithuania, 47679/99, 21.3.2002, punqtebi  
74-76). amgvarad, 1999 wlis 30 ivlisamde sasamarTlos ar miuRia  
aranairi brZaneba ganmcxadeblis winaswar patimrobaSi yofnis  
vadis gagrZelebis Sesaxeb (ix. punqti 17).  
52. aqedan gamomdinare, 1999 wlis 29 ivnisidan 30 ivlisamde ar  
arsebobda sasamarTlos raime brZaneba an sxva `kanonieri~  
safuZveli, romelic gaamarTlebda ganmcxadeblis patimrobas me-5  
muxlis 1-li punqtis Sesabamisad (ix. iqve zemoxsenebuli Stašaitis-is  
saqme).  
53.  
Sesabamisad, adgili hqonda, agreTve, me-5 muxlis 1-li punqtis  
darRvevas zemoxsenebul periodTan mimarTebaSi.  
3.  
winaswari patimrobis periodi 1999 wlis 15 noembridan 30  
dekembramde  
54.  
sasamarTlo kvlav imeorebs, rom, konvenciis me-5 muxlis 1-li  
punqtis  
moTxovniT,  
patimrobis  
nebismieri  
periodi  
unda  
Seesabamebodes Sida kanonmdeblobas da ar unda iyos TviTneburi  
(ix. zemoxsenebuli Jėčius-is saqme, punqti 56). imdenad, ramdenadac  
ganmcxadebeli Cioda 1999 wlis 15 noembridan 30 dekembramde  
patimrobasTan dakavSirebiT, sasamarTlo aRniSnavs, rom am  
periodze  
vrceldeboda  
sasamarTlos  
brZaneba,  
romelic  
iTvaliswinebda mis winaswar patimrobas (ix. punqti 17). arc raime  
mtkicebuleba arsebobs, rom patimroba TviTneburi iyo, imis  
gaTvaliswinebiT, rom ganmcxadebeli eWvmitanili iyo TaRliTobaSi  
da rom igi adre daemala gamoZiebas (ix., inter alia, zemoxsenebuli  
Stašaitis-is saqmis dasaSvebobis Taobaze gamotanili gadawyvetileba,  
28.11.2000). Sesabamisad, ganmcxadeblis patimroba 1999 wlis 15  
noembridan 30 dekembramde iyo `kanonieri~ me-5 muxlis 1-li punqtis  
mniSvnelobiT.  
55.  
aqedan gamomdinare, adgili ar hqonia me-5 muxlis 1-li  
punqtis darRvevas zemoxsenebul periodTan mimarTebaSi.  
II.  
konvenciis me-8 muxlis savaraudo darRveva  
56.  
ganmcxadebeli agreTve Cioda, rom Seulais winaswari  
patimrobis cixis administracia xsnida konvenciis organoebisaTvis  
gagzavnil an maTgan miRebul werilebs. ganmcxadeblis mtkicebiT,  
adgili hqonda konvenciis me-8 muxlis darRvevas. am muxlis  
mixedviT:  
`1. yvelas aqvs ufleba, pativi scen mis ... mimoweras.  
2. dauSvebelia am uflebis ganxorcielebaSi sajaro xelisuflebis  
Careva, garda iseTi SemTxvevisa, rodesac aseTi Careva xorcieldeba  
kanonis Sesabamisad da aucilebelia demokratiul sazogadoebaSi ...  
uwesrigobis an danaSaulis Tavidan asacileblad ...~  
57.  
mTavrobis mtkicebiT, ganmcxadebels TviTonve miuZRoda  
brali konvenciis organoebisTvis gagzavnili werilebis cenzuraSi,  
radgan igi maT cixis administracias ar aZlevda daluquli  
konvertebiT, rogorc amas iTvaliswinebda winaswari patimrobis  
Sesaxeb wesebis 75-e muxli. Tumca mTavrobas ar uaruyvia, rom  
sasamarTlos mier ganmcxadeblisTvis gagzavnili werilebi cixis  
administraciam gaxsna da waikiTxa ganmcxadeblis dauswreblad; am  
kuTxiT mTavrobam daadastura, rom garedan miRebuli werilebi  
gadaeca ganmcxadebels da rom SemdgomSi isini Caido cixis  
masalebSi, winaswari patimrobis Sesaxeb wesebis 74-e da 83-e  
muxlebis Sesabamisad.  
58.  
ganmcxadebelma uaryo mTavrobis braldebebi, ganacxada ra,  
rom im dros moqmedi Sidasaxelmwifoebrivi kanonmdebloba ar  
uSvebda misi mimoweris cenzuris SesaZleblobas da cenzura  
nebismier SemTxvevaSi gaumarTlebeli iyo konvenciis me-8 muxlis  
kuTxiT.  
59. rogorc sasamarTlo aRniSnavs, mTavrobas ar uaruyvia, rom  
cixis administraciam konvenciis organoebTan ganmcxadeblis  
korespondencia mis dauswreblad gaxsna da waikiTxa. mTavroba  
mxolod amtkicebda, rom ganmcxadebels TviTonve miuZRoda brali  
cenzuraSi, radgan is am werilebs cixis administracias ar awvdida  
daluquli konvertebiT.  
60.  
Semdeg sasamarTlo miuTiTebs mxareTa argumentaciaze imis  
Taobaze, iyo Tu ara daSvebuli cenzura Sidasaxelmwifoebrivi  
kanonmdeblobiT im dros. Tumca sasamarTlo ar Tvlis saWirod,  
upasuxos am kiTxvas, radgan, Tundac davuSvaT, rom cenzuras  
hqonda safuZveli Sidasaxelmwifoebriv kanonmdeblobaSi da is  
danaSaulis Tavidan acilebis kanonier mizans emsaxureboda,  
konvenciis organoebTan ganmcxadeblis mimoweris kontroli ar iyo  
`aucilebeli demokratiul sazogadoebaSi~, vinaidan mTavrobas ar  
warmoudgenia raime safuZvliani argumenti Carevis gasamarTleblad  
(ix., mutatis mutandis, zemoxsenebuli Valašinas-is saqme, punqtebi 128-130).  
am kuTxiT sasamarTlo xazgasmiT aRniSnavs, rom is faqti, rom  
ganmcxadebels  
ar  
gadaucia  
Tavisi  
werilebi  
daluquli  
konvertebiT, ar aris sakmarisi cixis administraciis mier  
korespondenciis cenzuris gasamarTleblad. ara aqvs gamarTleba  
arc ganmcxadeblis mier sasamarTlosaTvis gagzavnili werilebis  
kontrols.  
61. sasamarTlo adgens, rom am TvalsazrisiT adgili hqonda me-8  
muxlis darRvevas.  
IV.  
konvenciis 41-e muxlis gamoyeneba  
62.  
konvenciis 41-e muxlis Tanaxmad:  
`Tu sasamarTlo daadgens, rom dairRva konvencia da misi oqmebi,  
xolo Sesabamisi maRali xelSemkvreli mxaris  
Sidasaxelmwifoebrivi samarTali darRvevis mxolod nawilobrivi  
gamosworebis SesaZleblobas iZleva, saWiroebis SemTxvevaSi  
sasamarTlo dazaralebul mxares samarTlian dakmayofilebas  
miakuTvnebs.~  
a.  
ziani  
63.  
sakuTari  
da  
Tavisi  
saqmiani  
partniorebis  
saxeliT  
ganmcxadebelma moiTxova 45 milioni aSS dolari, 35 milioni aSS  
dolari, 5 milioni aSS dolari da 22 190 692,80 litvuri liti  
materialuri zianisaTvis, romelic, misi mtkicebiT, ganicada  
dakarguli Semosavlisa da SesaZleblobebis saxiT. igi moiTxovda,  
agreTve, 10 000 200 evros aramaterialuri zianis asanazRaureblad.  
64.  
mTavrobis mtkicebiT, es pretenzia gadaWarbebuli iyo.  
65.  
sasamarTlos azriT, ar arsebobs mizezobrivi kavSiri  
konvenciis me-3, me-5 da me-8 muxlebis darRvevis dadgenasa da  
savaraudo materialur zians Soris (ix., mutatis mutandis,  
zemoxsenebuli Kalashnikov-is (punqti 137), Jėčius-is (punqti 106),  
Stašaitis-is (punqti 96) saqmeebi; agreTve ixileT Jankauskas v. Lithuania,  
49304/00, 24.2.2005, punqti 28). aqedan gamomdinare, igi ver xedavs  
ganmcxadeblisaTvis  
safuZvels.  
materialuri  
zianis  
anazRaurebis  
raime  
66.  
amasTanave,  
sasamarTlo  
miiCnevs,  
rom  
ganmcxadebelma  
realurad ganicada aramaterialuri ziani konvenciis me-3 muxlis  
Sesabamisad dadgenili darRvevis kuTxiT patimrobis Rirsebis  
Semlaxavi pirobebis gamo (ix. zemoxsenebuli Peers-is (punqti 88) da  
Kalashnikov-is saqmeebi (punqti 143)). sasamarTlo, axdens ra Sefasebas  
Tanasworobis principis safuZvelze, ganmcxadebels miakuTvnebs 3  
000 evros aramaterialuri zianisaTvis konvenciis me-3 muxlis  
darRvevasTan mimarTebaSi.  
67. Semdeg sasamarTlo aRniSnavs, rom ganmcxadebelma 85 dRe  
gaatara patimrobaSi konvenciis me-5 muxlis 1-li punqtis darRveviT  
(ix. punqtebi 43-53). ganmcxadebelma am kuTxiT agreTve ganicada  
aramaterialuri ziani (ix. Jėčius-is saqmeze gamotanili ganCinebis  
punqti 109; agreTve ixileT zemoxsenebuli Stašaitis-is saqmeze  
gamotanili ganCinebis punqti 99). sasamarTlo, axdens ra Sefasebas  
Tanasworobis principis safuZvelze, ganmcxadebels miakuTvnebs 8  
000 evros aramaterialuri zianisaTvis konvenciis me-5 muxlis 1-li  
punqtis darRvevasTan mimarTebaSi.  
68.  
anazRaurebis safuZvels warmoadgens agreTve konvenciis me-8  
muxlis darRvevis dadgena ganmcxadeblis korespondenciis  
cenzuris gamo (ixileT zemoxsenebuli Jankauskas-saqme, punqti 28).  
sasamarTlo, axdens ra Sefasebas Tanasworobis principis  
sasamarTlo  
miiCnevs,  
rom  
aramaterilauri  
zianis  
safuZvelze, ganmcxadebels miakuTvnebs 1 000 evros aramaterialuri  
zianisaTvis konvenciis me-8 muxlis darRvevasTan mimarTebaSi.  
69.  
mTlianad sasamarTlo samarTliani dakmayofilebis saxiT  
ganmcxadebels  
zianisaTvis  
mimarTebaSi.  
miakuTvnebs  
winamdebare  
12  
000  
evros  
konvenciis  
aramaterialuri  
darRvevebTan  
saqmeSi  
b.  
xarjebi da gaweuli danaxarjebi  
70.  
ganmcxadebeli moiTxovda 83 368 evros xarjebisa da gaweuli  
danaxarjebisaTvis.  
71.  
mTavrobam aRniSnuli pretenziebi dausabuTeblad cno.  
72.  
sasamarTlo aRniSnavs, rom konvenciis 41-e muxlis Sesabamisi  
anazRaurebis mizniT unda dadgindes, rom xarjebi realurad da  
saWiroebisamebr iqna gaRebuli gonivruli odenobiT (ix.  
zemoxsenebuliStašaitis-is saqme, punqti 102).  
73.  
sasamarTlo  
aRniSnavs,  
rom,  
Tumca  
ganmcxadebeli  
samarTalwarmoebis zogierT etapze miuTiTebda, rom mas sxvadasxva  
advokati icavda, faqtobrivad man TviTon warmoadgina sasamarTlos  
saxelze gagzavnili werilebis umravlesoba da xeli moawera maT.  
cxadia, rom advokatis xarjebis mniSvnelovani nawili Seexeboda  
Sidasaxelmwifoebrivi organoebis winaSe ganmcxadeblis dacvas  
sisxlis  
samarTlis  
braldebisagan.  
aRniSnuli  
xarjebi  
ar  
warmoadgens sasamarTlos mier dadgenili konvenciis me-3, me-5 da  
me-8 muxlebis darRvevis anazRaurebisTvis saWiroebisamebr gaRebul  
xarjebs (ix., inter alia, loc. cit., punqti 103). ganmcxadeblis mier  
konvenciis darRvevis winaaRmdeg Tavis dacvis mizniT gaRebuli  
realuri  
samarTlebrivi  
xarjebis  
Sefasebis  
Sesabamisad  
sasamarTlo aniWebs ganmcxadebels 1 000 evros.  
g.  
sauravi  
74.  
sasamarTlos miaCnia, rom dadgenili unda iqnes sauravi  
evropis centraluri bankis sesxis zRvruli ganakveTis Tanabari  
ganakveTiT, rasac daemateba sami procenti.  
zemoxsenebulidan gamomdinare, sasamarTlo erTxmad  
1.  
adgens, rom adgili hqonda konvenciis me-3 muxlis darRvevas;  
adgens, rom adgili hqonda konvenciis me-5 muxlis 1-li  
2.  
punqtis  
darRvevas  
1997  
wlis  
13  
ivnisidan  
6
agvistomde  
ganmcxadeblis patimrobasTan mimarTebaSi;  
3.  
punqtis  
ganmcxadeblis patimrobasTan mimarTebaSi;  
adgens, rom adgili hqonda konvenciis me-5 muxlis 1-li  
darRvevas 1999 wlis 29 ivnisidan 30 ivlisamde  
4.  
adgens, rom adgili hqonda konvenciis me-5 muxlis 1-li  
punqtis darRvevas 1999 wlis 15 noembridan 30 dekembramde  
ganmcxadeblis patimrobasTan mimarTebaSi;  
5.  
6.  
adgens, rom adgili hqonda konvenciis me-8 muxlis darRvevas;  
adgens, rom  
(a)  
mopasuxe saxelmwifom sami Tvis vadaSi im dRidan,  
rodesac ganCineba saboloo gaxdeba konvenciis 44-e muxlis  
me-2 punqtis Sesabamisad, ganmcxadebels unda gadauxados 12  
000 (Tormeti aTasi) evro aramaterialuri zianisaTvis da 1  
000  
(erTi  
aTasi)  
evro  
xarjebisa  
da  
gaweuli  
danaxarjebisaTvis, rasac daemateba nebismieri damatebiTi  
Rirebulebis gadasaxadi;  
(b)  
zemoxsnebuli sami Tvis vadis gasvlis Semdeg saboloo  
gadaxdamde zemoxsenebul Tanxebs daemateba jarima evropis  
centraluri bankis sesxis ganakveTis Tanabari odenobiT,  
rasac daemateba sami procenti.  
7.  
uaryofs ganmcxadeblis danarCen moTxovnebs samarTlian  
dakmayofilebasTan dakavSirebiT.  
Sesrulebulia inglisur enaze da gacxadebulia werilobiT 2005  
wlis 7 aprils, sasamarTlos reglamentis 77-e muxlis me-2 da me-3  
punqtebis Sesabamisad.  
m. zupanCiCi  
Tavmjdomare  
vinsent berger bostiani  
mdivani